Vaccine mới kỳ vọng đối phó dịch sốt xuất huyết trên toàn cầu

Sự bùng phát của sốt xuất huyết từ khu vực Mỹ Latinh ba tháng qua có mức độ lây lan đáng sợ. Hiện đã ghi nhận một triệu ca ở Brazil chỉ trong vài tuần, trong khi số ca mắc bệnh tiếp tục tăng vọt ở Argentina. 

Tình trạng ở Peru đã lên đến mức nguy cấp. Diễn biến ở Puerto Rico cũng ngày một nghiêm trọng. 

Giống muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sôi nảy nở mạnh ở các thành phố đông dân cư và có cơ sở hạ tầng yếu. Đặc biệt là môi trường ấm và ẩm ướt, vốn đang ngày một phổ biến do hệ quả từ biến đổi khí hậu.

Hơn 3,5 triệu ca sốt xuất huyết đã được các chính phủ ở Mỹ Latinh xác nhận trong ba quý đầu năm 2024, so với 4,5 triệu ca trong cả năm 2023. Hiện đã có hơn 1.000 trường hợp tử vong trong năm nay. Tổ chức Y tế Pan-American đang cảnh báo rằng đây có thể là năm kinh khủng nhất đối với bệnh sốt xuất huyết từng được ghi nhận từ trước đến nay.

Bối cảnh bệnh đang thay đổi nhanh chóng và cần các giải pháp mới. Các nhà nghiên cứu ở Brazil đã đưa ra tín hiệu tích cực hiếm hoi trong thông báo gần về một vaccine sốt xuất huyết mới, với một liều duy nhất để cung cấp khả năng miễn dịch mạnh mẽ chống lại bệnh.

Hiện đang có hai loại vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết, một loại với chi phí đắt đỏ và cần tiêm hai mũi, trong khi loại còn lại chỉ có thể tiêm cho những người đã từng mắc sốt xuất huyết.

Loại vaccine một mũi mới có tác dụng đối với cả bốn chủng virus sốt xuất huyết, được cấp phép phát triển bởi Instituto Butantan, một viện nghiên cứu công ở São Paulo, Brazil.

Viện Butantan hiện đang sản xuất và cung cấp hầu hết các loại vaccine được sử dụng ở Brazil và có khả năng sản xuất hàng chục triệu liều vaccine mới này. Viện dự kiến gửi vaccine sốt xuất huyết lên cơ quan quản lý của Brazil phê duyệt để có thể bắt đầu sản xuất vào năm tới.

Đây chưa hẳn là một tin mừng đối với các bệnh nhân tại khu vực Mỹ Latinh. Hiện Butantan sẽ chỉ sản xuất vaccine cho Brazil. Các quốc gia khác đang vật lộn với bệnh sốt xuất huyết sẽ phải mua vaccine từ công ty dược phẩm Mỹ Merck.

Nhu cầu về vaccine sốt xuất huyết không chỉ ở châu Mỹ: bệnh cũng bắt đầu lan sang các khu vực khác bao gồm Mỹ hay châu Âu. Những nơi từng đối phó với các đợt bùng phát nhẹ giờ đây phải đối mặt với các đợt bùng phát kỷ lục,  Bangladesh có 300.000 ca mắc bệnh vào năm ngoái.