Vụ sữa giả Hiup: cái bẫy quảng cáo và bài học đắt giá cho nghệ sĩ

Với chiêu trò quảng cáo đánh trúng tâm lý phụ huynh, sản phẩm dinh dưỡng Hiup 27 từng được tung hô là giải pháp “giúp trẻ cao như người mẫu”. Nhưng sau khi bị bóc trần là hàng giả, dư luận không khỏi phẫn nộ trước quy mô lừa đảo đặc biệt lớn, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng.

Gốc 87.000 đồng, bán 546.000 đồng: chiêu trò “phù phép” từ lon sữa rẻ tiền

Ngày 19/6, Bộ Công an chính thức khởi tố vụ án, bắt tạm giam ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Z Holding - đơn vị đứng sau thương hiệu sữa Hiup 27 - về 2 tội danh: “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”.

Theo kết quả điều tra ban đầu, lon sữa Hiup 27 được sản xuất tại nhà máy Công ty Nature Made với giá xuất xưởng chỉ 87.800 đồng. Tuy nhiên, thông qua hệ thống phân phối và quảng cáo rầm rộ, sản phẩm này được bán ra thị trường với giá trung bình hơn 546.000 đồng - chênh lệch gấp gần 7 lần.

Từ ngày 8/8/2024 đến 5/3/2025, hàng triệu lon sữa Hiup 27 đã được tung ra thị trường, tạo nên doanh thu khủng lên tới hơn 6.700 tỷ đồng. Dưới vỏ bọc là “dòng sữa nghiên cứu riêng cho thể trạng trẻ em Việt Nam”, sản phẩm này đánh mạnh vào niềm tin của các bậc phụ huynh mong muốn con phát triển chiều cao.

Theo hồ sơ công bố, sữa Hiup 27 chứa tới 37 thành phần dinh dưỡng, bao gồm canxi hữu cơ từ tảo biển đỏ, DHA, sữa non nhập khẩu Mỹ... Tuy nhiên, kết quả kiểm nghiệm cho thấy sản phẩm thực tế chỉ chứa khoảng 15-17 chất cơ bản, không đạt các chỉ tiêu hàm lượng dinh dưỡng.

Không chỉ vậy, doanh nghiệp còn bị phát hiện thuê phiếu kiểm nghiệm, lập phòng kiểm nghiệm riêng nhằm tô vẽ chất lượng và đánh tráo lòng tin người tiêu dùng. Nhiều thành phần được gắn mác “công nghệ châu Âu”, “dinh dưỡng chuẩn y khoa” chỉ là thủ thuật ngôn từ tiếp thị.

Cùng với Hoàng Quang Thịnh - Tổng giám đốc kiêm Chủ tịch HĐQT Z Holding - các đối tượng như La Khắc Minh, Nguyễn Văn Minh đã xây dựng hệ sinh thái lên tới hàng chục công ty, hàng trăm hộ kinh doanh và khoảng 5.000 nhân viên. Sản phẩm được phân phối theo mô hình đa cấp, len lỏi vào mọi tỉnh thành với hàng nghìn đại lý.

Điều tra còn xác định các bị can đã lập hai hệ thống sổ sách kế toán để che giấu doanh thu, trốn thuế hơn 410 tỷ đồng trong giai đoạn từ năm 2023 đến tháng 4/2025.

Trách nhiệm pháp lý của người nổi tiếng khi tham gia quảng cáo sữa giả Hiup

Trước khi bị “phanh phui”, sữa Hiup 27 xuất hiện dày đặc trong các quảng cáo với sự góp mặt của loạt gương mặt nổi tiếng như BTV Quang Minh, MC Vân Hugo, MC Hoàng Linh cùng loạt nghệ sĩ khác để tạo sự tin tưởng cho người tiêu dùng. Những chia sẻ như “con tôi cao thêm 3-5cm sau 3 tháng” đã khiến nhiều phụ huynh tin tưởng, chi hàng triệu đồng để mua sản phẩm.

Sau khi vụ việc vỡ lở, MC Vân Hugo chia sẻ trên trang cá nhân: “Giờ thì tôi hiểu, tôi đã bị lừa. Tôi thành thật xin lỗi”. Trong khi đó, BTV Quang Minh cho biết đang làm việc với luật sư để khởi kiện hãng sữa vì đã cung cấp thông tin sai lệch.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Hồ Minh Khánh, Giám đốc Hãng luật MKLaw - thuộc Đoàn luật sư TP Đà Nẵng, nhận định: “Người nổi tiếng khi tham gia quảng cáo, nếu có hành vi xác nhận, khẳng định sai sự thật về công dụng sản phẩm hoặc gây hiểu nhầm nghiêm trọng cho người tiêu dùng, thì không thể miễn trừ trách nhiệm pháp lý, dù với tư cách cá nhân hay đối tác thương mại”.

Theo luật sư Khánh, Khoản 5, Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP quy định rõ, hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị xử phạt đến 70 triệu đồng, chưa kể trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại theo Điều 593 Bộ luật Dân sự 2015 nếu chứng minh được mối liên hệ nhân quả giữa lời quảng cáo và thiệt hại thực tế của người tiêu dùng.

Ngoài ra, nếu lời quảng cáo sai lệch gây hậu quả nghiêm trọng về tài sản, sức khỏe hoặc tổn hại đến trẻ em - đối tượng trực tiếp sử dụng - thì hành vi đó có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Quảng cáo gian dối" theo Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) với mức hình phạt lên đến 3 năm tù.

“Sự nổi tiếng không phải là vỏ bọc pháp lý để biện minh cho việc tiếp tay cho sản phẩm sai phạm. Nghệ sĩ cần thận trọng hơn, không chỉ để bảo vệ công chúng, mà còn là để tự bảo vệ chính mình trước những hậu quả pháp lý khó lường”- luật sư Khánh nhấn mạnh.