Xu hướng “sống, làm việc xanh” lan tỏa mạnh mẽ trong đô thị hiện đại

Xu hướng "sống, làm việc xanh"

Văn phòng miền Bắc của Saint - Gobain Việt Nam tại Hà Nội được thiết kế theo xu hướng khai thác tối đa các giải pháp vật liệu nhẹ, xanh do chính Tập đoàn sản xuất, cung ứng. Thống kê nội bộ cho thấy khi làm việc trong văn phòng đạt chứng chứng nhận LEED hạng Bạch Kim này, hiệu suất làm việc của nhân viên tăng lên 20%. Trung tuần tháng 10/2025, Saint - Gobain Việt Nam công bố Nhà máy Hiệp Phú - VICO tiên phong ứng dụng thành công nhiên liệu sinh khối (biomass) vào quy trình sản xuất tấm xi măng xanh, giúp giảm hơn 74% phát thải CO2 trên mỗi m2 sản phẩm. “Đây là một tiền đề vững chắc giúp Saint-Gobain Việt Nam hướng tới mô hình nhà máy đạt trung hòa carbon (không phát thải CO2) đầu tiên trong ngành vật liệu xây dựng Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, thúc đẩy ngành tiến gần với các mô hình sản xuất bền vững toàn cầu” - Tổng Giám đốc Saint - Gobain Việt Nam Nguyễn Trường Hải bày tỏ.

Ông Đặng Văn Thắng - Quản lý vận hành tòa nhà Capital Place (Hà Nội), Tập đoàn CapitaLand thẳng thắn chia sẻ lợi ích “sát sườn” của việc đầu tư công trình xanh. Theo đó, chỉ khi công trình có chứng nhận công trình xanh quốc tế thì các thương hiệu lớn trên toàn cầu như Standard Chartered, HSBC hay Microsoft... mới đến thuê đặt văn phòng với giá tốt. Hơn nữa, “khi áp dụng các giải pháp đạt tiêu chuẩn công trình xanh LEED, tiêu hao năng lượng điện trong tòa nhà giảm 12%. Riêng chi phí tiền điện của tòa nhà khoảng 3 tỷ đồng/tháng. Giảm 12%, tương đương mỗi tháng tiết kiệm hơn 360 triệu đồng. Nếu tính cả vòng đời vận hành công trình thì số tiền điện tiết kiệm rất lớn…” - ông Đặng Văn Thắng nói.

Là người sử dụng công trình xanh, bà Nguyễn Thị Lý, cư dân của tòa nhà Ecohome 3 (Hà Nội), đạt chứng nhận công trình xanh EDGE bày tỏ hài lòng: “Hằng tháng, gia đình tôi giảm được gần 30% phí hóa đơn sử dụng điện, nước so với công trình thông thường”. Là một chuyên gia độc lập trong lĩnh vực tư vấn xanh, ông Trịnh Tùng Bách cho biết, gia đình đang sống trong căn hộ của một chung cư xanh, bản thân đang làm việc ở một văn phòng xanh, con học ở một ngôi trường xanh, đi lại bằng phương tiện xanh… “Chắc chắn sẽ ngày càng có nhiều người lựa chọn giống tôi để các thành viên trong gia đình được sống, làm việc và học tập trong những môi trường an toàn, thân thiện, tốt cho sức khỏe thể chất và tinh thần…” - ông Trịnh Tùng Bách chia sẻ.

Trong khi đó, Trụ sở văn phòng Công ty CP Điều hòa Daikin Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh là một trong những tòa nhà đầu tiên ở Đông Nam Á có thể đạt cùng lúc 3 tiêu chuẩn công trình xanh LEED V4; LOTUS Platinum; tiêu chuẩn về điều kiện tiện nghi, sức khỏe văn phòng làm việc WELL (Mỹ). Chia sẻ lý do vì sao Daikin Việt Nam đầu tư công trình xanh với tiêu chuẩn rất cao, bà Lý Thị Phương Trang - Tổng Giám đốc Daikin Việt Nam cho biết, để nhân viên Daikin được làm việc trong môi trường thoải mái, tiện nghi, bảo đảm sức khỏe, khi đó năng suất lao động sẽ cao hơn, nhân viên sẽ gắn bó và công hiến lâu dài. Hơn thế nữa, chúng tôi cũng muốn đóng góp cho xã hội một công trình kiểu mẫu tiết kiệm năng lượng của Nhật Bản tại Việt Nam” - bà Lý Thị Phương Trang chia sẻ.

Có thể thấy, điểm chung trong các câu chuyện trên là xu hướng "sống xanh", thân thiện với môi trường đang ngày càng lan tỏa mạnh mẽ.

Cần giải quyết ba trụ cột

Bà Đỗ Ngọc Diệp - Quản lý Chương trình công trình xanh, công trình thích ứng rủi ro khí hậu Việt Nam, Tổ chức tài chính quốc tế (IFC) cho biết, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu với nguy cơ tổn thất GDP có thể lên tới 12%, thậm chí 16% trong kịch bản tiêu cực nhất.

Tại Việt Nam, IFC đã giới thiệu các công cụ hỗ trợ ngành Xây dựng bao gồm: chương trình Chứng nhận công trình xanh EDGE; bản đồ rủi ro khí hậu và khung đánh giá khả năng chống chịu với thiên tai cho công trình; công cụ phân tích dữ liệu giúp các đô thị thiết lập lộ trình và chương trình hành động giảm phát thải... Riêng về chứng nhận Công trình xanh EDGE, hiện có hơn 32.000 căn hộ và gần 3.600 căn nhà thấp tầng đạt chứng nhận này.

Các công trình sử dụng năng lượng hiện chiếm tới 40% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu. Do đó, việc chuyển đổi mô hình xây dựng theo hướng xanh và thích ứng khí hậu được coi là chìa khóa để đạt mục tiêu giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Theo bà Đỗ Ngọc Diệp, Việt Nam có nhiều tiềm năng để thúc đẩy mô hình xây dựng xanh và chống chịu khí hậu trên quy mô toàn quốc. IFC cam kết đồng hành cùng Việt Nam trên con đường hướng tới nền kinh tế xanh, bền vững và thích ứng khí hậu.

Việt Nam không còn là quốc gia mới bắt đầu làm về công trình xanh. Từ năm 2008 đến nay, trung bình mỗi năm Việt Nam xanh hóa khoảng 4 triệu m2 sàn với các chứng chỉ trong nước và quốc tế như: EDGE, LEED, LOTUS, trong đó có cả nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, khách sạn. “Nhà ở xã hội còn làm được công trình xanh thì không có lý do gì các dự án thương mại lại không thể làm” - bà Đỗ Ngọc Diệp cho biết, đồng thời khẳng định vấn đề hiện nay không phải ở năng lực hay kỹ thuật, mà nằm ở chính sách tài chính xanh.

Báo cáo Vietnam Green Building Market Summary, quý III/2025 của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) cho biết, đến tháng 9/2025 Việt Nam đã có 683 công trình đạt chứng nhận xanh, với tổng diện tích sàn đạt 17,33 triệu m2, tăng hơn 3,7 triệu m2 chỉ trong 9 tháng năm 2024. Đây là mức tăng nhanh nhất kể từ khi Việt Nam triển khai chương trình thúc đẩy công trình xanh từ năm 2010. Trong giai đoạn 2010 - 2020, trung bình mỗi năm cả nước chỉ có khoảng 30 - 40 công trình được chứng nhận. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2024 - 2025, số lượng công trình xanh tăng gần 20 lần, thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành động của doanh nghiệp, nhà đầu tư cũng như cơ quan quản lý.

Với tốc độ hiện nay, Việt Nam đã vượt xa các mục tiêu của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 (VNEEP3), vốn đặt ra 80 công trình xanh vào năm 2025 và 160 công trình vào năm 2030. Sự mở rộng nhanh chóng này phản ánh sức hút của xu hướng đầu tư bền vững, đồng thời cho thấy công trình xanh không còn là lĩnh vực thử nghiệm, mà đã trở thành một cấu phần thực chất của ngành Xây dựng đô thị và công nghiệp hiện đại.

Có thể thấy, phát triển công trình xanh ở Việt Nam không còn là “nên hay không”, mà là phải làm và phải làm đúng cách. Để hiện thực hóa điều đó, cần đồng thời giải quyết ba trụ cột. Trong đó, hoàn thiện thể chế: chuyển chính sách từ “khuyến khích” sang “bắt buộc có lộ trình”, đưa tiêu chí xanh vào quy chuẩn, định mức và quy trình thẩm định công trình; phát triển tài chính xanh: mở rộng các gói tín dụng ưu đãi, chính sách thuế - đất - tín chỉ carbon để giảm rào cản chi phí ban đầu; nâng cao năng lực và vật liệu: phát triển thị trường vật liệu xanh nội địa, đào tạo chuyên gia, tư vấn và truyền thông chính sách tới các chủ thể tham gia xây dựng.