Xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc: nhiều lợi thế và cơ hội

Mở đường cho những mặt hàng nông sản xuất khẩu tỷ USD
Mới đây, Bộ NN&PTNT Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc chính thức ký kết 3 Nghị định thư quan trọng, mở đường cho việc xuất khẩu dừa tươi, sầu riêng đông lạnh và cá sấu sang Trung Quốc.

Lễ ký kết diễn ra nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các Nghị định thư được ký kết lần này gồm: Nghị định thư về kiểm tra, kiểm định thực vật và an toàn thực phẩm đối với sầu riêng đông lạnh xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc; Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với dừa tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc và Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch và sức khỏe đối với cá sấu nuôi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc. 

Trong 3 nhóm mặt hàng vừa ký nghị định thư, sầu riêng đông lạnh được xem là sản phẩm có giá trị xuất khẩu lớn nhất, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu nông sản. Năm 2023, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 500.000 tấn sầu riêng tươi, đạt kim ngạch 2,3 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm tới 90%.

Theo đánh giá của Bộ NN&PTNT, sầu riêng đông lạnh (bao gồm sầu riêng nguyên trái có vỏ, sầu riêng xay nhuyễn và cơm sầu riêng tách vỏ) là sản phẩm mới, có giá trị gia tăng cao hơn so với sầu riêng tươi. Việc mở cửa thị trường cho sản phẩm này sẽ giúp đa dạng hóa chế biến, giảm áp lực về thời vụ thu hoạch, đồng thời tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho ngành sầu riêng. Dự kiến, xuất khẩu sầu riêng đông lạnh có thể đạt kim ngạch xuất khẩu 400 - 500 triệu USD ngay trong năm 2024. 

Dừa tươi cũng là mặt hàng có triển vọng xuất khẩu lớn. Hiện nay, Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu dừa lớn trên thế giới, với diện tích trồng khoảng 175.000 ha, tập trung chủ yếu ở Đồng bằng sông Cửu Long. Với việc mở cửa thị trường Trung Quốc, dự kiến kim ngạch xuất khẩu dừa tươi có thể tăng thêm 200 - 300 triệu USD ngay trong năm 2024, đồng thời dự báo tăng trưởng mạnh vào các năm tiếp theo. 

Còn việc mở cửa thị trường Trung Quốc cho cá sấu sẽ tạo ra cơ hội lớn cho ngành này. Đây không chỉ là cơ hội kinh tế, mà còn là động lực để ngành nuôi cá sấu Việt Nam phát triển theo hướng bền vững, đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường và phúc lợi động vật.

Sẵn sàng nguồn hàng chất lượng  

Là doanh nghiệp có 12 năm kinh nghiệm, xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc, Công ty CP Tập đoàn Vĩnh Khang đang chờ đón cơ hội từ sầu riêng đông lạnh được xuất khẩu vào Trung Quốc. Hiện doanh nghiệp đã sẵn sàng chuẩn bị các điều kiện để có thể được tham gia xuất khẩu sản phẩm này.

Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Vĩnh Khang Đoàn Thùy Giang chia sẻ, từ khi ký Nghị định thư, sầu riêng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh. Mỗi một vụ, doanh nghiệp xuất khẩu hơn 60 container, mỗi container hàng khoảng 18 tấn sầu riêng tươi. Giá sầu riêng của Việt Nam cạnh tranh hơn Thái Lan nên hấp dẫn các nhà nhập khẩu Trung Quốc.

Với mặt hàng dừa, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Datafa Phạm Thành Danh cho hay, năm ngoái công ty tham gia một hội chợ tại Trung Quốc và đã tìm được đối tác. Theo đó, trung bình mỗi tháng công ty xuất bán được 4 container sản phẩm nước dừa sang thị trường Trung Quốc. Để sản phẩm tiếp cận thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp luôn đáp ứng 2 yếu tố quan trọng là chất lượng và giá cả.

Nói về giải pháp phát triển thị trường Trung Quốc, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á - châu Phi (Bộ Công Thương) Tô Ngọc Sơn cho rằng, việc nắm bắt thông tin kịp thời và thích ứng linh hoạt với những thay đổi ở thị trường Trung Quốc là vô cùng cần thiết để duy trì và phát triển thị trường xuất khẩu.

Hiện nay, nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam cơ bản đã chiếm lĩnh thị trường Trung Quốc, vấn đề doanh nghiệp xuất khẩu cần lưu ý là làm sao giữ vững được thị phần cũng như tăng thêm giá trị gia tăng cho trái cây xuất khẩu. Đối với các loại nông sản mà tỷ trọng giá trị xuất khẩu sang thị trường còn khiêm tốn như xoài, nhãn... cần chú trọng công tác nghiên cứu thị trường, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại để đẩy mạnh giá trị xuất khẩu sang thị trường này.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động tuyển dụng nhân viên thông thạo tiếng Trung để có thể giao dịch trực tiếp, tìm hiểu thông tin thị trường cũng như các quy định liên quan của phía Trung Quốc để chủ động hơn trong kinh doanh với thị trường.