Xuất khẩu rau quả bứt phá nhờ EVFTA

Tuy nhiên, để nâng sức cạnh tranh, xâm nhập sâu vào thị trường tiềm năng này, các DN xuất khẩu rau quả trong nước phải nỗ lực vượt qua nhiều hàng rào khắt khe.

Nhiều tín hiệu tích cực

Mới đây, lô hàng trái cây đầu tiên đã được xuất khẩu bằng đường tàu biển và hàng không sang thị trường EU. Tổng Giám đốc Công ty Vina T&T Nguyễn Đình Tùng – chủ lô hàng cho biết, để xuất được hàng sang EU, các sản phẩm dừa tươi, thanh long và bưởi của Công ty đều đảm bảo truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn Global GAP. Cùng với đó, các nhà máy chế biến, đóng gói trái cây áp dụng tiêu chuẩn như ISO, hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (HACCP), phát triển các sản phẩm chế biến sâu đáp ứng quy định của thị trường EU. Sau lô hàng này, sắp tới, trung bình mỗi tuần, Công ty sẽ xuất khoảng 20 tấn trái cây các loại sang thị trường EU.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh cho hay, trái cây là nông sản chủ lực của Việt Nam, cũng là ngành hàng có tốc độ phát triển nhanh nhất. Đến nay, Đồng bằng sông Cửu Long chiếm 34% diện tích và 45% sản lượng trái cây toàn quốc. Việt Nam đã có trên 40 loại trái cây được xuất khẩu tới hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ khắp thế giới.

Vượt hàng rào kỹ thuật khắt khe

Hiệp định EVFTA đã mở rộng cơ hội cho các mặt hàng rau, quả Việt Nam vào thị trường EU. Tuy nhiên, thị trường khó tính này cũng đòi hỏi các DN phải vượt qua hàng rào kỹ thuật, quy định về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc... Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên cho rằng, rau, quả nào cũng có thể xuất sang EU nhưng quan trọng phải bảo đảm tiêu chuẩn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật rất thấp, thậm chí gần như không có. Nếu vi phạm, DN sẽ bị trả hàng, ảnh hưởng đến chính DN và cả ngành rau, quả Việt Nam. Đối với các nhà nhập khẩu rau, quả tươi, việc truy xuất nguồn gốc là bắt buộc, do đó DN EU sẽ yêu cầu cung cấp bằng chứng về nguồn gốc cho tất cả các loại trái cây.

Đại diện Hiệp hội DN châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Jacques Poulain khuyến nghị, để tận dụng cơ hội, ngành nông nghiệp Việt Nam cần nỗ lực và nhanh chóng đạt được các tiêu chuẩn của châu Âu trong bối cảnh thuốc bảo vệ thực vật vẫn được dùng rất phổ biến tại Việt Nam. Nếu giải quyết được các vấn đề sản xuất nông nghiệp sạch và bền vững, Việt Nam sẽ có tiềm năng đẩy mạnh xuất khẩu trái cây và nông sản vào EU thời gian tới.

Dư địa xuất khẩu trái cây sang EU của Việt Nam rất lớn do sản phẩm trái cây hai bên có tính bổ trợ nên không phải cạnh tranh trực tiếp. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh, EU mở cửa về thuế quan nhưng yêu cầu rất chặt chẽ về chất lượng, an toàn thực phẩm nên nông dân, DN cần tìm hiểu cặn kẽ để đáp ứng tốt. Để làm được điều này, DN cần phối hợp chặt chẽ với người nông dân để xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu thị trường. “Cùng với việc phối hợp với các địa phương cấp thêm mã số cho những vùng nguyên liệu trái cây và trồng rau phục vụ xuất khẩu, Bộ tiếp tục phối hợp với các DN xây dựng 7 nhà máy chế biến với quy mô vùng và khu vực nhằm đẩy mạnh chế biến chuyên sâu” - Thứ trưởng Lê Quốc Doanh cho hay.