Ả Rập Saudi và cuộc chiến chống tham nhũng

Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman.

Đây là ước tính được Bộ trưởng Bộ Tư pháp Ả Rập Saudi Sheikh Saud Al Mojeb đưa ra. Cũng theo số liệu trên, hiện đã có 208 cá nhân bị thẩm vấn trong cuộc điều tra tham nhũng quy mô lớn đang diễn ra ở quốc gia vùng Vịnh này. Cuối tuần trước, các cơ quan chức năng quốc gia này đã bắt giữ hàng chục nhân vật hoàng gia, doanh nhân và quan chức chính phủ cấp cao - trong một động thái thanh trừng tham nhũng gây chấn động. Đặc biệt, trong số những đối tượng bị bắt giữ có hoàng tử Alwaleed bin Talalm, người giàu nhất Trung Đông; ông Khaled Al-Tuwaijri - cựu Chánh án Tòa án Hoàng gia và “đại gia” truyền thông Waleed Al-Ibrahim.

Tới thời điểm này, Ngân hàng T.Ư Ả Rập Saudi đã đóng băng tài khoản cá nhân của những người bị điều tra. Các vụ bắt giữ diễn ra sau khi thành lập một ủy ban chống tham nhũng mới do Thái tử Mohammed bin Salman đứng đầu. Giới quan sát nhận định, chiến dịch truy quét này mới chỉ là giai đoạn một, khi nhiều bằng chứng đã được thu thập và các cuộc thẩm vấn chi tiết vẫn đang diễn ra. Có vẻ như Ả Rập Saudi đã sẵn sàng cho một cuộc chiến chống tham nhũng kéo dài. Trong khi dư luận thế giới vẫn còn đang khá “dè dặt” khi đề cập tới cuộc chiến này, người dân Ả Rập Saudi lại tỏ ra lạc quan, bởi chiến dịch là điều họ chờ đợi từ lâu. Điển hình là ngay tại thời điểm chiến dịch này nổ ra, chỉ số chứng khoán của Ả Rập Saudi đã phục hồi và tăng mạnh sau khi giảm nhẹ trước đó. Bởi một số nhà đầu tư dự đoán rằng những diễn biến trên chính trường sẽ là nhân tố thúc đẩy cải cách trong dài hạn...

Bên cạnh sự lạc quan của người dân, giới chức quốc gia vùng Vịnh này quan ngại rằng, các vụ bắt giữ trên có thể nằm một phần trong nỗ lực củng cố quyền lực của Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman. Có vẻ như Thái tử Mohammed bin Salman cũng đang cố gắng thể hiện năng lực bản thân để xứng đáng với vai trò kế vị và lấp đầy những khoảng trống quyền lực khi Quốc vương lui xuống. Không giống như những người tiền nhiệm, Thái tử Mohammed bin Salman lên nắm quyền trong bối cảnh các khoản thu từ dầu mỏ suy giảm, khiến cho sự ổn định về chính trị trong suốt nhiều thập kỷ qua tại quốc gia vùng Vịnh này bị đe dọa. Do vậy, vị Thái tử 32 tuổi đang cố gắng thúc đẩy cải tổ nền kinh tế và giảm bớt sự phụ thuộc của Ả Rập Saudi vào dầu lửa. 

Chương trình cải cách kinh tế “Tầm nhìn 2030” nhằm sử dụng nguồn thu từ dầu mỏ như một chất xúc tác cho một chương trình cải cách kinh tế sâu rộng do Thái tử Mohammed bin Salman đưa ra đã được phần đông thanh niên Ả Rập Saudi ủng hộ, song lại không được lòng những thế hệ cao tuổi vốn ủng hộ truyền thống quyền lực dựa trên đồng thuận của hoàng gia.