Chuyển hướng sang thị trường Trung Quốc, dầu Canada "thắng đậm"

Ngành dầu mỏ của Canada phát triển mạnh khi chuyển hướng thâm nhập các thị trường châu Á trong bối cảnh nỗ lực giảm phụ thuộc vào xuất khẩu sang Mỹ. Kết quả này bác bỏ lo ngại của một số nhà phân tích rằng làn sóng dầu thô từ Venezuela ra tới thị trường toàn cầu có thể làm suy yếu nhu cầu đối với loại dầu tương tự của Canada.

Các công ty Canada đang bơm dầu với sản lượng kỷ lục và gia tăng lợi nhuận, bất chấp giá dầu toàn cầu ở mức thấp. Theo các nhà phân tích FT trích dẫn, trữ lượng lớn trong trong nhiều thập kỷ cũng giúp Canada có lợi thế nếu nỗ lực phi carbon hóa các thị trường năng lượng toàn cầu chững lại.

Tuy nhiên, căng thẳng thương mại với Mỹ, gia tăng sau khi Tổng thống Donald Trump cuối tuần trước đe dọa áp thuế 100% đối với toàn bộ hàng hóa Canada, đang thúc đẩy Ottawa đẩy nhanh nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Trong tháng này, Thủ tướng Mark Carney đã thăm Bắc Kinh, nơi ông quảng bá việc “xây dựng một quan hệ đối tác chiến lược mới” với Trung Quốc. Phát biểu tại Diễn đàn Davos tuần trước, ông cảnh báo về một “đứt gãy” trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương và thúc đẩy hình ảnh Canada như một “siêu cường năng lượng”. Dự kiến ông Carney sẽ sớm thăm Ấn Độ.

Theo cơ quan quản lý năng lượng Canada, sản lượng dầu đạt mức kỷ lục 5,19 triệu thùng/ngày trong sáu tháng đầu năm 2025, tăng từ 5,13 triệu thùng/ngày năm 2024.

Theo dữ liệu vận chuyển do Hội đồng Hàng hải Baltic và Quốc tế phân tích, lượng dầu xuất sang Trung Quốc đã tăng hơn bốn lần lên 88,7 triệu thùng trong năm ngoái; trong khi xuất khẩu dầu của Mỹ sang Trung Quốc giảm 61% trong cùng kỳ, còn 39 triệu thùng.

Đà tăng này diễn ra sau khi đường ống Trans Mountain Extension đi vào hoạt động vào tháng 5/2024, cho phép dầu thô Canada từ các mỏ dầu ở Alberta tiếp cận châu Á.

“Đây là thời điểm tuyệt vời đối với dầu cát Canada,” ông David Chelich, Giám đốc toàn cầu về năng lượng và các ngành đa dạng hóa tại Sở Giao dịch Chứng khoán Toronto, cho biết. “Chúng tôi hiện đã đưa dầu sang các thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ.”

Cổ phiếu của các nhà sản xuất dầu Canada đang tiến gần mức cao nhất trong một thập kỷ. Tháng 12, bốn “ông lớn” dầu mỏ hàng đầu của Canada - Suncor Energy, Canadian Natural Resources, Imperial Oil và Cenovus, đã đưa ra các bản thuyết trình lạc quan với nhà đầu tư, phác thảo kế hoạch chi tiêu vốn tổng cộng 19,5 tỷ USD và tăng sản lượng trong năm nay.

Canada chủ yếu sản xuất dầu có độ nhớt cao và hàm lượng lưu huỳnh lớn, tương tự dầu Merey của Venezuela. Điều này khiến hai bên trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp tại các nhà máy lọc dầu chuyên biệt có khả năng xử lý loại dầu này.

Phần lớn dầu của Canada được xuất khẩu sang Mỹ, nơi gần 70% công suất lọc dầu được thiết kế chủ yếu để xử lý các loại dầu nặng. Cho đến tháng trước, Caracas vẫn vận chuyển phần lớn trong số 900.000 thùng/ngày sang các nhà máy lọc dầu ở Trung Quốc.

Việc nhà lãnh đạo Venezuela, ông Nicolás Maduro, bị Mỹ lật đổ trong tháng này đã khiến giá cổ phiếu của các nhà sản xuất Canada sụt giảm ngắn hạn, do lo ngại dầu từ quốc gia Caribbean sẽ thay thế dầu Canada tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, cổ phiếu đã phục hồi khi các nhà phân tích dự báo mức tăng xuất khẩu của Venezuela trong ngắn hạn sẽ ở mức khiêm tốn.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Washington tiếp diễn, các nhà sản xuất và chính trị gia Canada đang tăng cường nỗ lực xây dựng thêm công suất đường ống ra bờ tây để mở rộng xuất khẩu sang châu Á và các thị trường khác ngoài Mỹ.

Thủ hiến tỉnh Alberta, bà Danielle Smith, đăng trên mạng xã hội X hồi đầu tháng 1 rằng đề xuất xây dựng một đường ống tới bờ biển tây bắc của British Columbia sẽ được trình vào tháng 6 “chậm nhất” và hy vọng được phê duyệt không muộn hơn nửa cuối năm nay.

Bà Lisa Baiton, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất Dầu khí Canada, cho biết: “Canada có lợi thế tự nhiên trong việc cung cấp dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho các thị trường châu Á, nhờ tuyến vận chuyển ngắn hơn và giá cả cạnh tranh.”

Tuổi thọ dài của các dự án khai thác dầu cát, thường từ 40 đến 80 năm, khiến một số nhà đầu tư chuyển hướng từ tài sản dầu đá phiến Mỹ sang các nhà sản xuất Canada, theo giới phân tích.