Ông Trump đe áp thuế 100% nếu Canada có một động thái với Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/1 cảnh báo Canada rằng Mỹ sẽ áp thuế 100% đối với hàng hóa bán vào thị trường Mỹ nếu Ottawa ký một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

“Nếu Canada đạt được một thỏa thuận với Trung Quốc, nước này sẽ ngay lập tức bị áp thuế 100% đối với toàn bộ hàng hóa và sản phẩm của Canada nhập khẩu vào Mỹ,” Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Ông Trump cũng cho rằng Trung Quốc có thể tìm cách thông qua thỏa thuận với Canada để né thuế của Mỹ.

“Nếu Thủ tướng Carney nghĩ rằng ông ta có thể biến Canada thành một ‘cảng trung chuyển’ để Trung Quốc đưa hàng hóa và sản phẩm vào Mỹ, thì ông ta đã nhầm nghiêm trọng,” ông Trump tuyên bố.

Trước đó trong tháng này, Thủ tướng Mark Carney thông báo Canada và Trung Quốc đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm gỡ bỏ các rào cản thương mại và giảm thuế quan. Theo thỏa thuận tạm thời, Bắc Kinh cắt giảm thuế đối với một số mặt hàng nông sản của Canada, trong khi Ottawa tăng hạn ngạch nhập khẩu xe điện Trung Quốc, áp dụng mức thuế tối huệ quốc là 6,1%.

Chỉ một tuần trước, ông Trump từng bày tỏ sự ủng hộ đối với ông Carney liên quan đến thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.

“Đó là điều ông ấy nên làm. Việc ký một thỏa thuận thương mại là tốt cho ông ấy. Nếu có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc thì ông nên làm như vậy,” ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 16/1.

Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Canada chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức. 

Tháng 8/2025, ông Trump đã nâng thuế đối với hàng hóa Canada lên 35%. Theo Hiệp định Canada - Mỹ - Mexico (CUSMA), phần lớn hàng xuất khẩu của Canada không bị áp thuế, song một số mặt hàng, bao gồm thép, đồng và một số loại ô tô cùng linh kiện ô tô, vẫn chịu thuế của Mỹ.

Động thái đe dọa áp thuế mới được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông Trump rút lại lời mời Canada tham gia “Hội đồng Hòa bình” của ông, sau bài phát biểu của Thủ tướng Carney tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, trong đó cảnh báo về sự cưỡng ép kinh tế từ các siêu cường.

Trong bài phát biểu, ông Carney nhấn mạnh rằng các “cường quốc tầm trung” trên thế giới cần liên kết với nhau để chống lại sức ép từ những cường quốc hàng đầu thế giới.

Tuần trước, ông Carney bày tỏ dự định tham gia hội đồng này, song các chi tiết cụ thể vẫn chưa được hoàn tất. 

Bên cạnh lời đe dọa áp thuế, một động thái khác trong chính sách đối ngoại của ông Trump cũng gây chú ý trong ngày 24/1, khi tổng thống tuyên bố Mỹ đã “lấy” số dầu trên các tàu chở dầu của Venezuela vừa bị thu giữ gần đây.

Đáng chú ý, chỉ vài ngày trước đó, ông Trump đã xuống giọng trong đe dọa áp thuế diện rộng đối với một số quốc gia châu Âu nhằm tạo điều kiện cho Mỹ tiếp quản Greenland - hòn đảo Bắc Cực bán tự trị thuộc Đan Mạch. Ông Trump tuyên bố đã đạt được “khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai” liên quan đến Greenland.

Trong một cuộc phỏng vấn với New York Post đăng ngày 24/1, ông Trump tin tưởng Mỹ sẽ giành kiểm soát với các khu đất ở Greenland nơi đặt các căn cứ quân sự của Mỹ.

Cũng trong cuộc phỏng vấn này, ông Trump cho biết các nhà máy lọc dầu của Mỹ sẽ xử lý lượng dầu mà chính quyền của ông đã thu giữ từ các tàu chở dầu Venezuela.

Theo ông, số dầu này đang được tinh chế tại “nhiều nơi khác nhau”, bao gồm cả Houston.

Quân đội Mỹ đã thu giữ 7 tàu chở dầu có liên quan đến Venezuela kể từ khi ông Trump phát động chiến dịch kéo dài một tháng nhằm kiểm soát dòng chảy dầu mỏ của Venezuela. Hồi đầu tuần này, ông Trump cho biết chính quyền Mỹ đã lấy 50 triệu thùng dầu từ Venezuela để tiêu thụ một phần trên thị trường mở.

Các tàu bị chặn hoặc đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, hoặc bị cho là thuộc “đội tàu bóng tối” - những con tàu che giấu nguồn gốc để vận chuyển dầu từ các nhà sản xuất lớn đang bị trừng phạt như Iran, Nga hoặc Venezuela.