Châu Âu phát tín hiệu đáp trả Mỹ trước sức ép thuế quan liên quan Greenland

Các nhà lãnh đạo châu Âu đồng loạt phát đi thông điệp cứng rắn rằng họ sẽ đáp trả nếu Tổng thống Donald Trump thực hiện lời đe dọa áp thuế 10% đối với nhiều quốc gia châu Âu nhằm gây sức ép buộc bán Greenland.

Hôm thứ Ba, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen phát biểu trước Quốc hội rằng Copenhagen sẵn sàng thảo luận với Mỹ về các vấn đề an ninh và kinh tế liên quan đến Greenland, song chủ quyền, bản sắc quốc gia, biên giới và nền dân chủ là những giá trị không thể đưa vào bàn đàm phán.

Theo bà, Đan Mạch mong muốn đối thoại nhưng sẽ không chấp nhận bất kỳ sức ép nào đụng chạm đến nền tảng cốt lõi của quốc gia.

Lập trường của Copenhagen sớm được nhiều quốc gia trong Liên minh châu Âu ủng hộ. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố nếu Mỹ tiến hành áp thuế để buộc nhượng bộ về Greenland, EU sẽ phản ứng theo cách kiên quyết, thống nhất và tương xứng.

Bà cảnh báo việc đẩy quan hệ hai bờ Đại Tây Dương vào vòng xoáy đối đầu chỉ làm suy yếu cả hai bên trong bối cảnh môi trường chiến lược toàn cầu đang biến động mạnh.

Cũng tại Davos, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh châu Âu không nên thụ động chấp nhận logic của kẻ mạnh. Ông cho rằng việc sử dụng thuế quan như một đòn bẩy gây sức ép về chủ quyền là không thể chấp nhận được, đồng thời khẳng định EU phải sẵn sàng sử dụng các công cụ bảo vệ lợi ích của mình trong bối cảnh địa kinh tế ngày càng phức tạp.

Dù kêu gọi các bên giữ bình tĩnh để tránh leo thang căng thẳng, ông Macron nhấn mạnh rằng sự điềm tĩnh không đồng nghĩa với việc chấp nhận nhượng bộ hay từ bỏ các nguyên tắc cốt lõi của châu Âu.

Trong những ngày gần đây, căng thẳng tiếp tục leo thang sau khi ông Trump tái khẳng định tham vọng đối với Greenland thông qua các thông điệp mang tính biểu tượng trên mạng xã hội. Động thái này làm dấy lên lo ngại trong nội bộ châu Âu rằng thuế quan đang được sử dụng như một công cụ gây sức ép chính trị, vượt ra ngoài khuôn khổ các tranh chấp thương mại thông thường.

Trước phản ứng cứng rắn từ châu Âu, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi các đối tác giữ bình tĩnh và tránh các biện pháp trả đũa. Theo ông, việc đáp trả bằng thuế quan chỉ đẩy quan hệ hai bên vào vòng xoáy ăn miếng trả miếng, gây tổn hại cho cả Mỹ và châu Âu, đồng thời làm lung lay những thỏa thuận thương mại đã đạt được trước đó.

Ông cũng cho biết Washington sẽ tiếp tục theo đuổi đối thoại nhằm làm rõ lập trường và tìm kiếm cách tiếp cận mang tính xây dựng hơn.

Đọc thêm: Sức ép chiến trường buộc Ukraine tính đến những lựa chọn khó khăn về Donbass

Tuy nhiên, tại Brussels, các nhà lãnh đạo EU đã bắt đầu tính đến những kịch bản bất lợi hơn. Cuối tuần qua, khối này quyết định triệu tập một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp về Greenland, đồng thời rà soát các phương án phản ứng nếu căng thẳng tiếp tục leo thang. Trong số các lựa chọn đang được cân nhắc có việc kích hoạt lại các biện pháp thuế quan đối với khoảng 93 tỷ euro hàng hóa Mỹ, từng được EU tạm hoãn sau thỏa thuận thương mại đạt được vào mùa hè năm ngoái.

Tổng thống Pháp tiếp tục thúc đẩy việc xem xét Công cụ Chống Cưỡng chế của EU, cho phép hạn chế quyền tiếp cận của Mỹ đối với các gói thầu công hoặc một số lĩnh vực dịch vụ then chốt. Dù thừa nhận đây là bước đi mạnh tay, ông cho rằng châu Âu cần có đủ công cụ để bảo vệ chủ quyền và pháp quyền trong một trật tự quốc tế đang có dấu hiệu phân mảnh.

Bên cạnh các biện pháp cứng rắn, EU cũng duy trì các kênh đối thoại chính trị. Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola cho biết bà thường xuyên trao đổi với Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson nhằm phối hợp xử lý khủng hoảng. Theo bà, việc tăng cường đối thoại nghị viện là cần thiết để giảm nguy cơ hiểu lầm và tìm kiếm giải pháp ngoại giao.

Một phái đoàn Quốc hội Mỹ dự kiến sẽ thăm Nghị viện châu Âu vào giữa tháng 2 để thảo luận về an ninh và quốc phòng. Giới quan sát nhận định các tiếp xúc này có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng, dù bất đồng cốt lõi liên quan đến Greenland vẫn chưa có dấu hiệu được tháo gỡ.