Cận cảnh đường biên giới "căng thẳng" giữa thành viên NATO với Nga

Phần Lan đang tăng cường lực lượng quân đội dự bị vốn đã đông đảo và dự kiến triển khai một bộ chỉ huy mới cho NATO. Các thành viên của tổ chức này sẽ họp tại The Hague vào ngày 24/6 để tham dự hội nghị thượng đỉnh thường niên.

Mặt khác, cuộc tấn công ngày 1/6 của Kiev vào đội máy bay ném bom chiến lược của Nga, bao gồm cả sân bay Olenya gần phía bắc Phần Lan đã khiến Helsinki ngày càng đề phòng trước những nguy cơ mới.

Một hàng rào thép gai đồ sộ đã được dựng lên tại khu vực biên giới từng đông đúc, vốn đã bị phong tỏa sau khi Phần Lan cáo buộc Nga biến việc nhập cư thành "vũ khí". Các trung tâm mua sắm và nhà hàng vốn đúc du khách Nga sau đó dần trở nên vắng vẻ.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết một số mức độ tăng cường quân sự của Nga là phản ứng bình thường đối với việc Helsinki gia nhập NATO - động thái làm tăng gấp đôi chiều dài biên giới của Nga với các quốc gia thuộc liên minh. 

Tuy nhiên, một báo cáo quốc phòng của chính phủ Phần Lan vào cuối năm 2024 đã mô tả "nguy cơ xung đột vũ trang gia tăng", trích dẫn sự phát triển năng lực quân sự của Nga kể từ khi bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine, khẳng định Moscow có tham vọng tạo ra một "vùng đệm" từ Bắc Cực đến Nam Âu.

Trước diễn biến này, Phần Lan được cho là đang xây dựng 200km hàng rào cao 4,5 mét gắn camera và cảm biến chuyển động ở những khu vực có thể di chuyển qua, thuộc đường biên giới dài 1.340 km phủ đầy rừng.

Những thay đổi đã tạo ra "một tác động lớn, rất lớn", lãnh đạo Lực lượng Biên phòng Phần Lan Samuel Siljanen cho biết.

"Chúng tôi đã chuyển từ kỷ nguyên xóa bỏ biên giới sang kỷ nguyên tái lập biên giới", ông Samuel khẳng định. 

Nước này cũng công bố kế hoạch tích trữ mìn, đồng thời ban bố lệnh cấm những cá nhân có hai quốc tịch Phần Lan-Nga được sử dụng máy bay không người lái, cũng như cấm công dân Nga mua bất động sản tại Phần Lan. Trong tuần trước, Phần Lan đưa ra cảnh báo rằng tín hiệu di động đã bị gián đoạn ở các khu vực gần biên giới với Nga.

"Phần Lan chịu trách nhiệm cho hơn một nửa toàn bộ biên giới trên bộ giữa các nước NATO và Nga", Bộ trưởng Ngoại giao Elina Valtonen đăng trên mạng xã hội X hôm 19/6, cho rằng lập trường quốc gia này vẫn là đảm bảo biên giới "bất khả xâm phạm".

Trụ sở mới của NATO dành cho lực lượng lục quân Bắc Âu sẽ có khoảng 50 sĩ quan từ các quốc gia bao gồm Mỹ và Vương quốc Anh cùng với Bộ tư lệnh Quân đội Phần Lan, tọa lạc tại thị trấn Mikkeli ở phía đông Phần Lan, cách biên giới hai giờ lái xe.

"Trong trường hợp chúng tôi tham gia vào một cuộc xung đột, trụ sở này sẽ phối hợp cùng với các lực lượng NATO trong vai trò chỉ huy và kiểm soát", Chuẩn tướng Chris Gent của Bộ tư lệnh Lục quân Đồng minh khẳng định với Reuters trong chuyến thăm Phần Lan.

Tổng thống Vladimir Putin mới đây phủ nhận mọi kế hoạch tấn công NATO. Ông cho biết không coi việc tái vũ trang của NATO là mối đe dọa. Sau khi Phần Lan gia nhập liên minh, Moscow đã công bố kế hoạch tăng cường năng lực quân sự ở phía tây và tây bắc đất nước. 

Trong diễn biến liên quan, Phần Lan đã đặt hàng 64 máy bay F-35 do Mỹ sản xuất để hiện đại hóa phi đội máy bay chiến đấu. Một quan chức khác cho biết, nước này có kho vũ khí pháo binh lớn nhất Tây Âu.