Tây Ban Nha và NATO bất đồng về mục tiêu chi tiêu quốc phòng mới
Kinhtedothi – Tây Ban Nha từ chối cam kết tăng chi tiêu quốc phòng của NATO, khẳng định có thể đáp ứng các yêu cầu quân sự cốt lõi bằng mức ngân sách riêng.
Các nước thành viên NATO vừa thống nhất nâng mục tiêu chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP nhằm tăng cường khả năng phòng vệ tập thể, theo đề xuất của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuy nhiên, Tây Ban Nha tuyên bố không tham gia cam kết này, khiến thỏa thuận có nguy cơ gặp trục trặc trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại The Hague.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đề xuất đạt mục tiêu bằng cách nâng mức chi tiêu quốc phòng cốt lõi từ 2% lên 3,5% GDP, cộng thêm 1,5% cho các khoản liên quan như an ninh mạng và nâng cấp hạ tầng phục vụ quân sự.
Động thái này được cho là cần thiết để đối phó với sự xung đột ngày càng lớn từ Nga, đồng thời giúp châu Âu chủ động hơn trong bảo vệ an ninh khi Mỹ dần chuyển trọng tâm quân sự sang Trung Quốc.
Sau khi các nhà ngoại giao đạt được đồng thuận về văn bản thỏa hiệp hôm 22/6, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez lập tức tuyên bố nước này không có nghĩa vụ đạt mốc 5%. Ông cho biết Tây Ban Nha chỉ cần chi 2,1% GDP là đủ để đáp ứng các yêu cầu quân sự cốt lõi của NATO.
“Chúng tôi hoàn toàn tôn trọng mong muốn chính đáng của các nước khác trong việc tăng đầu tư quốc phòng, nhưng chúng tôi sẽ không làm vậy,” ông Sanchez cho biết trong một bài phát biểu trên sóng truyền hình quốc gia.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez. Ảnh: Europa Press
Lập trường của ông Sanchez có nguy cơ dẫn đến căng thẳng tại hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Donald Trump, người từng nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu chi tiêu quá thấp và cảnh báo sẽ không bảo vệ họ nếu không đáp ứng cam kết.
Hiện Tây Ban Nha chi khoảng 1,28% GDP cho quốc phòng – mức thấp nhất trong toàn khối NATO, theo ước tính của liên minh. Dù cam kết tiến tới mục tiêu 2% GDP theo quy định hiện tại, ông Sanchez cho rằng vượt ngưỡng này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống an sinh xã hội và phá vỡ định hướng chính sách của chính phủ.
Tuy nhiên, một số quan chức trong liên minh bày tỏ nghi ngờ việc Tây Ban Nha có thể hoàn thành các cam kết năng lực quân sự chỉ với mức chi 2,1% GDP, đặc biệt khi các mục tiêu cụ thể vẫn chưa được công khai và không thể xác minh độc lập.
Hiện NATO chưa công bố văn bản thỏa hiệp. Văn bản này sẽ chỉ có hiệu lực chính thức sau khi được lãnh đạo của 32 quốc gia thành viên phê chuẩn tại hội nghị.
Xem thêm: EU muốn siết trần giá dầu Nga, ông Trump lại “phanh gấp”
