Chất vấn trúng vấn đề, củng cố niềm tin của nhân dân

Từ đồng bộ hạ tầng xử lý chất thải đến xử lý nghiêm vi phạm, tăng cường giám sát..., yêu cầu đặt ra là tạo chuyển biến thực chất, cải thiện môi trường sống, góp phần phát triển Thủ đô bền vững.

TS. Trương Vĩnh Khang, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam: Cam kết sau chất vấn trở thành trách nhiệm và hành động

Phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố sáng 22-10 về lĩnh vực môi trường đã và đang giải quyết vấn đề đặc biệt cấp thiết, gắn liền trực tiếp với chất lượng sống của người dân Thủ đô. Trong bối cảnh áp lực đô thị hóa gia tăng, các vấn đề về chất lượng không khí, xử lý rác thải sinh hoạt và ô nhiễm nguồn nước sông hồ luôn là nỗi âu lo thường trực của mọi gia đình.

Theo dõi phiên chất vấn, từ góc độ là công dân của Thủ đô, tôi đánh giá cao tinh thần làm việc dân chủ, trách nhiệm khi các đại biểu HĐND đã truy vấn thẳng thắn vào các nhức nhối cụ thể, như: Tiến độ hoàn thành các dự án thu gom nước thải, việc kiểm soát nguồn thải gây bụi mịn từ xây dựng - giao thông, tính bền vững trong phân loại rác thải tại nguồn.

Đáng chú ý, phần giải trình của đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường cùng lãnh đạo các sở chuyên ngành đã đem lại sự tin tưởng khi không né tránh tồn tại. Việc lãnh đạo UBND thành phố đưa ra các mốc thời gian cam kết dứt điểm cho từng dự án xử lý chất thải công nghệ cao và giải pháp siết chặt kiểm soát xả thải công nghiệp đã đề cập đúng nguyện vọng của nhân dân Thủ đô.

Người dân mong muốn sau phiên chất vấn này, những cam kết trên nghị trường phải nhanh chóng biến thành chuyển biến thực chất ngoài thực địa. Thành phố cần định kỳ công khai kết quả thực hiện cam kết trên báo chí để nhân dân cùng giám sát. Các cấp chính quyền cần xử lý nghiêm hành vi xả thải trộm, lấn chiếm lòng sông hay đổ trộm phế thải, đồng thời gắn chặt trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền cơ sở với tình trạng vệ sinh môi trường trên từng địa bàn.

Từ góc độ pháp lý, trách nhiệm của chính quyền đối với người dân, tôi thấy, phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố thể hiện nỗ lực bảo vệ quyền được sống trong môi trường trong lành của công dân theo Hiến pháp. Tuy nhiên, để giải quyết triệt để các “điểm nghẽn”, thành phố cần nhanh chóng ban hành các văn bản nhằm văn bản hóa các cam kết tại nghị trường thành trách nhiệm pháp lý bắt buộc. Theo đó áp dụng nghiêm nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải bị phạt trả tiền khắc phục hậu quả gây ô nhiễm”, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin môi trường của cộng đồng và thiết lập chế tài xử lý nghiêm trách nhiệm người đứng đầu địa phương nếu buông lỏng quản lý.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tiến Thắng Đinh Ngọc Thức: Nghiên cứu mô hình xử lý nước thải phù hợp với khu dân cư nông thôn

Tôi đánh giá cao việc Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường. Đây là vấn đề thiết thực, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp, các ngành, nhất là chính quyền cơ sở. Qua hoạt động chất vấn, những vấn đề tồn tại cần được nhận diện rõ hơn, trách nhiệm của các cơ quan liên quan được xác định cụ thể, từ đó thúc đẩy việc triển khai các giải pháp bảo vệ môi trường đi vào thực chất.

Từ thực tiễn địa phương, theo tôi, một trong những vấn đề cần quan tâm là xử lý nước thải sinh hoạt tại các khu dân cư nông thôn. Đối với xã Tiến Thắng, cần nghiên cứu những mô hình phù hợp với điều kiện dân cư, hạ tầng và khả năng bố trí quỹ đất. Chẳng hạn, mô hình xử lý nước thải phân tán DEWATS hoặc bể lọc kỵ khí kết hợp bãi lọc trồng cây có thể được xem xét tại những cụm dân cư có điều kiện thu gom thuận lợi. Với khu vực dân cư tập trung hơn, quỹ đất hạn chế, có thể nghiên cứu phương án trạm xử lý nước thải hợp khối.

Tuy nhiên, không thể áp dụng một mô hình đồng loạt cho mọi địa bàn. Việc lựa chọn cần căn cứ vào khảo sát thực tế, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, kiểm soát mùi và bùn thải, đồng thời tính toán đầy đủ kinh phí vận hành, bảo dưỡng lâu dài. Tôi cho rằng, nếu được nghiên cứu bài bản, lựa chọn đúng công nghệ và phân định rõ trách nhiệm quản lý, các mô hình xử lý nước thải theo quy mô thôn, cụm dân cư sẽ góp phần giải quyết ô nhiễm từ cơ sở, cải thiện môi trường sống và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Phó Chủ tịch HĐND xã Yên Lãng Phạm Thành Đô: Chất vấn phải tạo chuyển biến từ những vấn đề môi trường ở cơ sở

Phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường của Thường trực HĐND thành phố đã thu hút sự chú ý của đông đảo dư luận bởi phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến đời sống, sức khỏe của nhân dân và chất lượng phát triển đô thị, nông thôn. Qua phiên chất vấn, những tồn tại trong công tác quản lý môi trường được nhìn nhận rõ hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu về trách nhiệm, giải pháp và tiến độ khắc phục của các cơ quan chức năng.

Từ thực tiễn xã Yên Lãng có thể thấy, công tác bảo vệ môi trường đang đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết, từ thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt đến ô nhiễm nguồn nước và xử lý chất thải chăn nuôi. Bên cạnh đó, việc bảo đảm hệ thống tiêu thoát nước hoạt động hiệu quả cũng có ý nghĩa quan trọng đối với môi trường sống và đời sống dân sinh. Những vấn đề này đòi hỏi chính quyền địa phương phải tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong bảo vệ môi trường.

Theo tôi, điều quan trọng sau mỗi phiên chất vấn là các vấn đề được nêu phải được theo dõi đến cùng, có giải pháp cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Đối với những nhiệm vụ liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, cần có sự phối hợp chặt chẽ, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc xử lý thiếu đồng bộ. Đồng thời, HĐND các cấp cần phát huy vai trò giám sát, thường xuyên kiểm tra kết quả thực hiện các cam kết sau chất vấn. Có như vậy, hoạt động chất vấn mới thực sự phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường, đáp ứng mong đợi của cử tri và nhân dân.

Ths. Luật sư Hoàng Trọng Giáp, Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội): Xử lý nghiêm vi phạm, ngăn ô nhiễm tái diễn

Ở góc độ luật sư, tôi đánh giá cao việc Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên chất vấn này. Việc làm rõ trách nhiệm trong quản lý, những hạn chế và giải pháp khắc phục có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống nhân dân, góp phần bảo đảm kỷ cương, hướng tới sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Tôi đặc biệt quan tâm đến việc xử lý hành vi đổ trộm phế thải xây dựng. Theo tôi, hiệu quả xử lý phải được thể hiện ở việc chấm dứt vi phạm và khắc phục hậu quả. Nếu phế thải vẫn tồn đọng, địa điểm vừa được giải tỏa lại tiếp tục bị đổ trộm thì nguy cơ ô nhiễm và gánh nặng đối với cộng đồng vẫn còn nguyên.

Bởi vậy, tôi mong sau phiên chất vấn, các cơ quan chức năng tăng cường phối hợp, phát hiện kịp thời, xác minh đầy đủ chủ thể vi phạm; làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thu gom, vận chuyển, tiếp nhận phế thải. Việc xử lý cần tính đúng mức độ từ hành chính đến hình sự, đồng thời theo dõi đến cùng việc chấp hành quyết định xử lý, nhất là yêu cầu thu dọn phế thải, khắc phục ô nhiễm. Những trường hợp tái diễn cũng cần được rà soát để xác định nguyên nhân và trách nhiệm quản lý địa bàn.

Cùng với xử lý nghiêm, cần công khai địa điểm tiếp nhận phế thải hợp pháp, hướng dẫn rõ để người dân, doanh nghiệp thuận tiện thực hiện - đây là điều kiện giúp phòng ngừa vi phạm từ đầu.

Ông Bùi Văn Nghị, thôn Thượng Lộc, xã Đông Anh: Gắn trách nhiệm cơ quan tham mưu với hiệu quả đầu tư xử lý rác

Liên quan đến phần giải trình của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tại phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội sáng 22-10, tôi mong muốn thành phố làm rõ trách nhiệm của đơn vị tham mưu quy hoạch trong việc tính toán công suất các nhà máy xử lý rác, bảo đảm phù hợp với lộ trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, nhất là rác thải thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong rác sinh hoạt.

Theo tôi, việc đầu tư các nhà máy xử lý rác bằng công nghệ hiện đại là cần thiết, nhưng phải tính toán sát thực tế, dự báo được lượng rác cần xử lý sau phân loại để tránh đầu tư công suất không phù hợp, gây lãng phí ngân sách.

Tôi mong muốn Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố sớm rà soát hiện trạng, xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành việc đánh giá, dự báo khối lượng rác theo từng nhóm. Trên cơ sở đó, Sở báo cáo UBND thành phố phương án quy hoạch, điều chỉnh công suất xử lý phù hợp, đồng bộ với tiến độ phân loại, tái chế rác tại nguồn. Kết quả thực hiện cần được công khai và báo cáo HĐND thành phố giám sát, để người dân chúng tôi thấy rõ hiệu quả đầu tư, tránh lãng phí nguồn lực và bảo đảm lợi ích chung.

Bà Cao Thị Hào, tổ dân phố Nhân Lý, phường Tùng Thiện: Sớm tháo gỡ bất cập trong phân loại, thu gom rác thải

Theo dõi phiên chất vấn của HĐND thành phố Hà Nội, tôi cùng cử tri phường Tùng Thiện đánh giá cao tinh thần nhìn nhận thẳng thắn của Chủ tịch UBND phường Nguyễn Viết Đạt về công tác phân loại rác thải tại nguồn.

Theo bà Hào, người dân đồng tình, chủ động thực hiện phân loại rác ngay tại hộ gia đình. Tuy nhiên, khâu thu gom, vận chuyển chưa đồng bộ, tình trạng rác đã phân loại vẫn bị gom chung khiến nỗ lực của người dân chưa phát huy hiệu quả, ảnh hưởng đến ý thức duy trì thực hiện.

Cử tri phường Tùng Thiện cũng phấn khởi trước đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường về dự án xử lý rác tồn lưu tại Xuân Sơn. Dự án dự kiến bóc dỡ, xử lý 3,7 triệu tấn rác bằng công nghệ đốt rác phát điện, kết hợp hoàn nguyên khu vực thành công viên cây xanh. Đây được kỳ vọng là giải pháp căn cơ nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm, mùi hôi và nước rỉ rác kéo dài, cải thiện chất lượng môi trường sống của người dân.

Từ thực tiễn trên, tôi kiến nghị thành phố sớm hoàn thiện hạ tầng thu gom, trang bị phương tiện và thùng chứa riêng cho từng loại rác, bảo đảm rác sau phân loại được vận chuyển, xử lý đúng quy trình; đồng thời, mong thành phố đẩy nhanh việc phê duyệt, triển khai dự án xử lý rác tồn lưu tại xã Xuân Sơn, sớm giải quyết “điểm nóng” ô nhiễm môi trường. Trong quá trình thực hiện, cần tăng cường quan trắc tự động khí thải, nước thải và công khai kết quả để người dân theo dõi, giám sát, bảo đảm công tác xử lý rác an toàn, minh bạch.

Bà Đỗ Thúy Oanh, Tổ trưởng Tổ dân phố 14, phường Xuân Phương: Cần xử lý triệt để những tồn tại ngay từ cơ sở

Theo tôi, phiên chất vấn này không chỉ là dịp để các đại biểu truy vấn, làm rõ những bất cập trong công tác quản lý mà còn tạo cơ hội để người dân theo dõi, giám sát trách nhiệm của các cơ quan chức năng. Đặc biệt, việc tổ chức phiên chất vấn trực tuyến đến 126 điểm cầu xã, phường giúp thông tin được truyền tải rộng rãi, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở và người dân nắm bắt những vấn đề thành phố đang tập trung giải quyết.

Từ thực tế đời sống tại cơ sở, tôi mong thành phố quan tâm hơn đến cơ chế tiếp nhận, giải quyết phản ánh của người dân về môi trường. Những vấn đề như rác thải tồn đọng, bụi từ công trường xây dựng, vận chuyển phế thải không đúng quy định hay ô nhiễm không khí cần được xử lý kịp thời ngay từ khi mới phát sinh. Đồng thời, cần có đầu mối tiếp nhận thông tin rõ ràng, quy định thời gian phản hồi và thông báo kết quả xử lý để người dân biết, giám sát.

Tôi cũng kiến nghị HĐND thành phố tăng cường giám sát việc thực hiện kết luận sau chất vấn, tổ chức tái giám sát đối với những nội dung chậm chuyển biến, kịp thời biểu dương những đơn vị làm tốt và xem xét trách nhiệm các trường hợp thiếu trách nhiệm. Khi những vấn đề được nêu trong phiên chất vấn được giải quyết bằng kết quả cụ thể, người dân sẽ thấy rõ hiệu quả của hoạt động chất vấn, đồng thời thêm tin tưởng, đồng hành với chính quyền trong công tác bảo vệ môi trường, xây dựng Thủ đô xanh, sạch, đẹp...

Chị Nguyễn Thanh Hằng, phường Phú Diễn: Mong muốn các “điểm nóng” về môi trường được giám sát, xử lý hiệu quả

Theo tôi, việc Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường thể hiện sự quan tâm sát sao của thành phố đối với những vấn đề dân sinh bức xúc.

Tôi cho rằng, đối với công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt, thành phố cần rà soát toàn diện quy trình từ phân loại tại nguồn, thu gom, vận chuyển đến xử lý; bố trí các điểm tập kết rác hợp lý, bảo đảm vệ sinh, không để rác tồn đọng, phát tán mùi hôi hoặc gây mất mỹ quan đô thị. Cùng với đó là tăng cường kiểm tra chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường và có chế tài đủ sức răn đe đối với đơn vị thực hiện không bảo đảm yêu cầu.

Một vấn đề khác cần được quan tâm là ô nhiễm không khí, tôi kiến nghị đẩy mạnh kiểm tra quan trắc tại các khu vực có nhiều công trường xây dựng và khu dân cư, công khai dữ liệu để người dân chủ động phòng tránh, đồng thời có biện pháp kiểm soát bụi ngay từ nguồn phát sinh. Công tác thanh tra, kiểm tra cần được thực hiện thường xuyên, không chỉ tập trung vào các đợt cao điểm.

Đặc biệt, tôi mong muốn thành phố tiếp tục làm rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở, bảo đảm nguồn lực, nhân lực và thẩm quyền để cơ sở xử lý kịp thời những vấn đề thuộc phạm vi quản lý. Những vụ việc vượt thẩm quyền cần có cơ chế phối hợp, chuyển thông tin xử lý và phản hồi cụ thể.

Sau phiên chất vấn, tôi mong HĐND thành phố tăng cường giám sát hơn nữa việc thực hiện cam kết, công khai tiến độ và kết quả khắc phục của các đơn vị. Khi trách nhiệm được xác định cụ thể, việc xử lý có thời hạn và kết quả được kiểm chứng trên thực tế, công tác bảo vệ môi trường sẽ tạo được niềm tin, từ đó sẽ tạo chuyển biến thực chất.