Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức chất vấn về lĩnh vực môi trường

Chủ trì phiên chất vấn có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương; Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai.

Dự phiên chất vấn có Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường; đại diện các cơ quan Trung ương; HĐND, UBND thành phố Hà Nội; các đại biểu HĐND thành phố.

Phiên chất vấn được tổ chức trực tiếp kết nối trực tuyến đến 126 điểm cầu các xã, phường và phát trực tiếp trên các nền tảng số của Báo Hànộimới, Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, Trang Thông tin điện tử của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND Thành phố.

Trích dẫn

Trích dẫn 1

Phiên chất vấn nhằm làm rõ kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp, thời hạn khắc phục; làm căn cứ để Thường trực HĐND Thành phố ban hành kết luận về chất vấn, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện.

Nội dung chất vấn tập trung vào những vấn đề bức xúc, ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân, gồm năm nhóm vấn đề: Quy hoạch, nguồn lực thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường; quản lý chất thải rắn sinh hoạt; chất thải rắn xây dựng; chất thải rắn y tế; chất lượng môi trường không khí.

Đối với chất thải rắn, các vấn đề được đặt ra trong toàn bộ quá trình, từ phân loại, thu gom, trung chuyển, vận chuyển đến tái sử dụng, tái chế, xử lý.

Đối với chất lượng môi trường không khí, trọng tâm là kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm như bụi từ công trường xây dựng, đốt rơm rạ, ô nhiễm không khí tại làng nghề.

Phạm vi chất vấn từ ngày 1-7-2025 đến nay và các vấn đề phát sinh trước đó chưa được giải quyết dứt điểm.

Tham gia trả lời chất vấn, giải trình, làm rõ có Phó Chủ tịch UBND thành phố phụ trách lĩnh vực môi trường; Giám đốc các sở: Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng, Y tế; đại diện lãnh đạo Công an thành phố, Thanh tra thành phố, Sở Khoa học và Công nghệ, UBND một số xã, phường và các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Chất vấn vấn đề được cử tri, nhân dân đặc biệt quan tâm

Phát biểu khai mạc phiên chất vấn, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, thực hiện chương trình giám sát năm 2026, hôm nay, Thường trực HĐND thành phố tổ chức phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường - một vấn đề đang được thành phố tập trung chỉ đạo giải quyết và được cử tri, nhân dân đặc biệt quan tâm.

Cùng với quá trình phát triển và đô thị hóa nhanh, Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống của nhân dân và đặc biệt là sự phát triển bền vững của Thủ đô. Từ yêu cầu thực tiễn, thành phố đã xác định ô nhiễm môi trường là một trong 5 “điểm nghẽn” cần tập trung tháo gỡ và đang chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp để từng bước khắc phục.

Đặc biệt ngày 15-10-2026, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 15-CT/TW về "Bảo đảm an ninh môi trường trong thời kỳ phát triển mới" tiếp tục đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với công tác bảo vệ môi trường.

Cùng với sự quan tâm, chỉ đạo của Trung ương, thời gian qua, Thành ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo; UBND thành phố và các cấp, các ngành đã có nhiều nỗ lực, chủ động triển khai các giải pháp khắc phục ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường và bước đầu đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường vẫn còn những khó khăn, bất cập; có những vấn đề tồn tại kéo dài, chậm được giải quyết, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và tiếp tục được cử tri, nhân dân quan tâm, phản ánh.

Xuất phát từ thực tiễn đó, phiên chất vấn sẽ tập trung vào 4 lĩnh vực: Chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn xây dựng, chất thải rắn y tế và chất lượng không khí. Đây đều là những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, đòi hỏi sự phối hợp, trách nhiệm của các cấp, các ngành và sự chung tay của cả cộng đồng.

"Thông qua phiên chất vấn, chúng ta có điều kiện nhìn nhận đầy đủ, khách quan hơn với những nỗ lực, kết quả thành phố đã đạt được, cũng như những khó khăn, vấn đề cần tiếp tục nỗ lực giải quyết. Đồng thời, những thông tin được làm rõ sẽ giúp người dân và doanh nghiệp hiểu hơn về những việc thành phố đang triển khai, từ đó thêm chia sẻ, đồng thuận và chủ động tham gia cùng chính quyền trong công tác bảo vệ môi trường", Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội nhấn mạnh.

Để phiên chất vấn đi vào những vấn đề thiết thực, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà đề nghị các đại biểu và các cơ quan tham gia tập trung vào 3 nội dung.

Thứ nhất, đánh giá đúng thực trạng, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm.

Thứ hai, làm rõ trách nhiệm và điều kiện thực hiện nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành.

Thứ ba, phát huy những kết quả tích cực, xác định rõ giải pháp và trách nhiệm thực hiện.

"Tôi mong rằng, với tinh thần thẳng thắn, trách nhiệm và xây dựng, các đại biểu và các cơ quan tham gia phiên chất vấn sẽ trao đổi cởi mở, đi thẳng vào những vấn đề cử tri quan tâm, để sau phiên họp, mỗi cơ quan, đơn vị đều rõ hơn công việc và trách nhiệm của mình. Từ những việc làm cụ thể ấy, những nỗ lực của thành phố trong giải quyết ô nhiễm môi trường sẽ từng bước mang lại kết quả rõ hơn, để người dân có thể cảm nhận được sự thay đổi từ chính môi trường sống hằng ngày", đồng chí Phùng Thị Hồng Hà nói.

Nhiều "điểm nghẽn" trong xử lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm không khí

Theo báo cáo giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố, Hà Nội đã cơ bản ban hành đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, với 33 văn bản, gồm: Nghị quyết của HĐND thành phố, quyết định, chỉ thị, kế hoạch và văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của UBND thành phố cùng các sở, ngành.

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025, thành phố đã phân cấp nhiệm vụ quản lý môi trường cho cấp xã, chuyển nhiệm vụ chi duy trì vệ sinh môi trường sang ngân sách cấp xã.

Trong lĩnh vực chất thải rắn sinh hoạt, việc xử lý tại hai khu xử lý tập trung cơ bản đáp ứng nhu cầu hiện tại. Tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt phát điện đạt 83%, tỷ lệ chôn lấp giảm còn 17%.

Đối với chất thải rắn xây dựng, thành phố Hà Nội đã quy hoạch 8 vị trí xử lý với tổng công suất 7.640 tấn/ngày đến năm 2030, trong đó 4 vị trí đang triển khai đầu tư, tổng công suất 3.680 tấn/ngày.

Công tác quản lý chất lượng không khí cũng có chuyển biến. Thành phố Hà Nội đã hoàn thành thu thập, chuẩn hóa dữ liệu từ các nguồn phát thải để xây dựng mô hình xác định nguồn ô nhiễm. Vùng phát thải thấp được triển khai từ ngày 1-7-2026; thành phố đã chuyển đổi 875 xe buýt sang sử dụng năng lượng xanh, đạt 44,3%, vượt kế hoạch.

Hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm từng bước được tăng cường. Trong giai đoạn giám sát, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiểm tra 45 cơ sở, dự án, xử phạt 6 cơ sở với tổng số tiền 3,1 tỷ đồng. Cấp xã xử phạt 577 trường hợp với tổng số tiền 5,17 tỷ đồng. Thành phố cũng đã xử lý 25 phản ánh hiện trường về ô nhiễm không khí qua nền tảng iHanoi.

Bên cạnh kết quả đạt được, Đoàn giám sát chỉ ra nhiều hạn chế trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt; một số khu vực vẫn xuất hiện điểm tồn lưu rác, chân rác; một số phường chưa bố trí được điểm tập kết. Đáng chú ý, lượng tro bay tồn lưu tại hai nhà máy điện rác khoảng 100.764 tấn. Sản phẩm tái chế từ tro xỉ khó tiêu thụ, trong khi việc xử lý bằng chôn lấp có nguy cơ gây lãng phí tài nguyên đất...

Dù đã rà soát mạng lưới điểm tập kết, xử lý tạm thời, đến thời điểm giám sát mới có 36 xã, phường bố trí được quỹ đất. Nhiều địa phương chưa thể đưa các điểm xử lý vào hoạt động do vướng thủ tục cho thuê đất ngắn hạn. Việc phân loại chất thải tại nguồn chưa đồng bộ; tình trạng đổ trộm chất thải tiếp diễn, trong khi thị trường tiêu thụ vật liệu tái chế chưa hình thành.

Từ kết quả giám sát, Đoàn giám sát kiến nghị UBND thành phố Hà Nội rà soát, thống nhất đánh giá nguồn lực thực hiện nhiệm vụ phân cấp; bố trí, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ môi trường cấp xã; rà soát định mức phân bổ kinh phí, bảo đảm phù hợp với khối lượng công việc thực tế. Việc này được yêu cầu hoàn thành trong tháng 12-2026.

Đồng thời đề nghị khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chuyên ngành quản lý chất thải rắn; ban hành quy định về quản lý, sử dụng chất thải xây dựng, định mức và đơn giá gia cố, tái chế chất thải xây dựng, đất đào, bùn thải.

Rà soát giá tối đa dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác sinh hoạt để bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút đầu tư.

Xây dựng cơ chế thúc đẩy sử dụng vật liệu tái chế từ chất thải xây dựng và tro xỉ nhà máy điện rác trong các dự án sử dụng vốn đầu tư công; sớm hoàn thành phương án xử lý tro bay theo hướng tái chế, hạn chế tối đa chôn lấp.

Đại biểu chất vấn về quy hoạch, quản lý chất thải rắn và vệ sinh môi trường

Tại phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng (Tổ đại biểu số 12), đề nghị UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ những điểm chưa thống nhất giữa Quy hoạch môi trường quốc gia và Quy hoạch tổng thể Thủ đô về quy hoạch chất thải rắn...

Đại biểu đặt câu hỏi: Vì sao có sự chưa thống nhất này? Việc chưa tính đến khu Nam Sơn là khu xử lý cấp vùng có ảnh hưởng đến định hướng quy hoạch xử lý chất thải rắn của Hà Nội hay không? Quan điểm của thành phố về hướng giải quyết vấn đề này như thế nào?

Đại biểu cũng đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội làm rõ sự tương thích giữa định hướng ưu tiên phân loại chất thải rắn tại nguồn, tái chế với việc đầu tư các dự án đốt rác phát điện. Theo báo cáo của Sở Tài chính Hà Nội ngày 18-9, dự báo đến năm 2030, tổng công suất đốt phát điện của các dự án trên địa bàn thành phố khoảng 14.900 tấn/ngày, đêm, trong khi lượng chất thải rắn phát sinh theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô chỉ gần 14.000 tấn, bao gồm cả chất thải có thể tái chế, phân loại.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị làm rõ liệu có mâu thuẫn giữa định hướng quy hoạch và triển khai trên thực tế hay không; thành phố có giải pháp gì để coi chất thải rắn là nguồn tài nguyên, tăng cường tái chế, giảm chi phí đốt và chôn lấp.

Liên quan đến chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường sau phân cấp, đại biểu Lê Minh Tú, Tổ đại biểu số 16, cho biết, theo Quyết định số 69 ngày 12-11-2025, thành phố Hà Nội đã phân cấp cho UBND cấp xã tổ chức thu gom, vận chuyển và vệ sinh công cộng. Tuy nhiên, qua giám sát, đại biểu nhận thấy các gói thầu vệ sinh môi trường tại địa phương có yêu cầu khác nhau về chất lượng, hạ tầng, thời gian và máy móc, dẫn đến chất lượng thu gom, vận chuyển trên cùng khu vực, tuyến phố có sự chênh lệch giữa các xã, phường.

Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội làm rõ nguyên nhân của tình trạng này, đồng thời cho biết giải pháp bảo đảm chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường đồng nhất trên cùng khu vực, tuyến đường, không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Trong khi đó, đại biểu Tô Trung Thành (Tổ đại biểu số 17), phản ánh các xã, phường còn gặp khó khăn về nguồn lực tài chính, nhân lực, máy móc, thiết bị để thực hiện nhiệm vụ. Đại biểu đề nghị cho biết những giải pháp hỗ trợ cấp xã, phường bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ đã được phân cấp.

Đối với tình trạng đổ trái phép chất thải rắn xây dựng, đại biểu Lâm Thị Quỳnh Dao (Tổ đại biểu số 10), đề nghị đại diện lãnh đạo Công an thành phố Hà Nội làm rõ kết quả phát hiện, xử lý vi phạm tại các xã: Đại Thanh, Bát Tràng và Hồng Vân từ ngày 1-7-2025 đến nay.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ những sơ hở lớn nhất trong cơ chế quản lý đang bị lợi dụng để đổ trái phép chất thải xây dựng. Đó là việc phương tiện chưa bắt buộc gắn thiết bị giám sát hành trình hay việc dữ liệu camera, thông tin về chủ nguồn thải chưa được chia sẻ kịp thời giữa Công an thành phố Hà Nội, các sở, ngành liên quan và UBND cấp xã.

Đẩy mạnh xử lý rác bằng công nghệ hiện đại

Hà Nội đang đẩy mạnh xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt rác phát điện, đồng thời triển khai thêm các nhà máy xử lý để giảm chôn lấp, hạn chế ô nhiễm. Cùng với đó, thành phố sẽ rà soát việc phân cấp thu gom rác, từng bước khắc phục bất cập về địa giới, trang thiết bị và chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường tại cơ sở.

Trả lời chất vấn về các điểm thu gom, chôn lấp và xử lý chất thải rắn sinh hoạt của thành phố, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, những năm gần đây, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong xử lý rác thải sinh hoạt tập trung, triển khai công nghệ đốt rác phát điện. Đến nay, thành phố đã có hai nhà máy đi vào hoạt động, góp phần giảm lượng rác phải chôn lấp.

Thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2027 cơ bản xử lý toàn bộ lượng rác phát sinh bằng các giải pháp phù hợp, đồng thời tính toán nhu cầu xử lý trong năm 2030 và những năm tiếp theo, có tính đến tốc độ gia tăng dân số và khối lượng chất thải sinh hoạt.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, định hướng quy hoạch của Hà Nội sẽ tập trung vào các giải pháp xử lý đồng bộ, trong đó tiếp tục triển khai thêm các nhà máy. Việc bố trí thêm các cơ sở xử lý nhằm giảm quãng đường vận chuyển rác, rút ngắn thời gian di chuyển của phương tiện, qua đó hạn chế tác động đến môi trường. Về công suất xử lý và khả năng tái chế, lãnh đạo Sở cho biết sẽ kiểm tra, rà soát lại các số liệu, bảo đảm việc tính toán đáp ứng nhu cầu thực tế, bao gồm cả lượng chất thải có thể phát sinh thêm trong thời gian tới.

Hiện tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt tại khu vực trung tâm thành phố đạt 100%, vượt chỉ tiêu từ 95% đến 98% theo quy định của Trung ương. Thành phố tiếp tục triển khai các nhiệm vụ bảo vệ môi trường, hướng tới giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao hiệu quả quản lý chất thải.

Liên quan đến chất thải y tế, lãnh đạo Sở khẳng định về nguyên tắc, các chất thải y tế đã được thu gom, xử lý. Tuy nhiên, trước những vấn đề được phản ánh qua phóng sự tại phiên chất vấn, Sở sẽ phối hợp với ngành Y tế kiểm tra và xử lý ngay những trường hợp chưa bảo đảm yêu cầu.

Đối với khu xử lý chất thải Nam Sơn, thành phố đang triển khai thêm hai nhà máy xử lý bùn, rác để phục vụ đốt phát điện. Mục tiêu đặt ra là giảm dần, tiến tới chấm dứt tình trạng chôn lấp rác, hạn chế nước rỉ rác và các nguồn gây ô nhiễm tại khu vực này trong những năm tới.

Rà soát bất cập sau phân cấp thu gom rác

Trả lời câu hỏi của đại biểu Lê Minh Tú và đại biểu Tô Trung Thành về chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường, nguồn lực và trang thiết bị tại cấp xã, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, quá trình phân cấp đã bộc lộ nhiều bất cập cần được tháo gỡ.

Trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thành phố từng xây dựng phương án tổ chức thu gom, vận chuyển rác theo sáu vùng, nhằm đồng bộ trang thiết bị, phương tiện và nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, từ tháng 7-2025, khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp với 126 xã, phường, việc phân cấp lại nhiệm vụ đã khiến phạm vi tổ chức dịch vụ bị chia nhỏ. Từ 30 gói thầu tương ứng với các quận, huyện trước đây, thành phố chuyển sang 126 gói thầu tại các xã, phường.

Theo lãnh đạo Sở, việc chia nhỏ địa bàn theo ranh giới hành chính và tuyến đường dẫn đến nhiều tình huống bất hợp lý. Có tuyến phố đi qua nhiều xã, phường, khiến công tác thu gom tại các đoạn đầu, giữa và cuối tuyến thiếu đồng bộ. Tại một số khu vực giáp ranh, đặc biệt ở các phường nội đô có đường một chiều, việc bố trí điểm tập kết và tổ chức phương tiện thu gom giữa hai địa bàn cũng phát sinh khó khăn.

Thực tế này có thể dẫn đến tình trạng rác thải được vận chuyển từ địa bàn này sang địa bàn khác, gây bức xúc trong nhân dân và ảnh hưởng đến sự đồng thuận của người dân tại cơ sở.

Bên cạnh đó, việc chia nhỏ gói thầu chưa tạo được chuyển biến rõ rệt về hiện đại hóa phương tiện. Một số đơn vị vẫn tận dụng trang thiết bị cũ, từ chổi, xẻng đến xe gom rác, chưa đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng vệ sinh môi trường trong giai đoạn mới.

Về thời gian thu gom, thành phố đã xây dựng phương án tổ chức thu gom rác theo khung giờ, từ 20h trở đi. Tuy nhiên, để phương án phát huy hiệu quả, cần thời gian tuyên truyền, vận động người dân hình thành thói quen đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định. Nếu các điểm tập kết rác cố định không được quản lý chặt chẽ, tình trạng đổ rác không đúng giờ, bới móc rác và phát sinh ô nhiễm vẫn có thể tiếp diễn.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, qua tổng kết một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, những bất cập trong tổ chức thu gom rác đã được xác định là một trong những điểm nghẽn cần tập trung giải quyết.

Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục hướng dẫn các xã, phường tổ chức dịch vụ phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời nghiên cứu phương án tổ chức lại các vùng thu gom để bảo đảm tính thống nhất trên toàn thành phố. Việc chuẩn hóa trang thiết bị, nâng cao điều kiện vật chất và chất lượng hoạt động của lực lượng thu gom cũng sẽ được tính toán đồng bộ hơn.

Đối với các địa phương đã ký hợp đồng dịch vụ vệ sinh môi trường, thành phố sẽ rà soát, nghiên cứu phương án phù hợp khi các hợp đồng hết hạn, từ đó báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Cùng với điều chỉnh phương thức tổ chức, Sở sẽ phối hợp với Công an thành phố nghiên cứu tăng cường ứng dụng công nghệ số, hệ thống camera và chia sẻ dữ liệu giám sát giữa các cơ quan liên quan. Thành phố cũng hướng tới tăng cường sử dụng công nghệ, thiết bị hiện đại trong thu gom, vận chuyển rác, kết hợp rửa đường và các giải pháp vệ sinh môi trường đồng bộ.

Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng manh mún trong tổ chức thu gom, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm môi trường đô thị sạch đẹp, đồng đều hơn giữa các địa bàn của Thủ đô.

Làm rõ trách nhiệm, nâng hiệu quả xử lý rác thải

Tính toán công suất xử lý rác phù hợp với phân loại tại nguồn, thống nhất yêu cầu kỹ thuật trong đấu thầu dịch vụ vệ sinh môi trường, làm rõ trách nhiệm và thời hạn giải quyết những bất cập trong phân cấp là các nội dung được đại biểu HĐND thành phố Hà Nội đặt ra tại phiên chất vấn.

Tính toán công suất xử lý gắn với phân loại rác tại nguồn

Chất vấn Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng (Tổ đại biểu số 12) ghi nhận những kết quả thành phố đạt được trong xử lý rác thải, đặc biệt là giảm tỷ lệ chôn lấp, tăng tỷ lệ đốt rác phát điện.

Đại biểu đề nghị làm rõ, trong quá trình quy hoạch và triển khai các dự án, thành phố đã tính đến việc phân loại chất thải, xác định khối lượng từng loại sau phân loại, nhất là rác thải thực phẩm trong rác sinh hoạt hay chưa.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng, các nghiên cứu cho thấy rác thải thực phẩm chiếm khoảng 50% lượng rác sinh hoạt. Nếu phân loại tốt tại nguồn, lượng rác đưa vào lò đốt sẽ giảm đáng kể, qua đó tiết kiệm chi phí xử lý.

Từ đó, đại biểu đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tính toán phương án này trong kỳ quy hoạch tới, làm cơ sở điều chỉnh công suất các nhà máy đốt rác, bảo đảm quan điểm “rác là tài nguyên”, tăng cường tái chế và tiết kiệm ngân sách.

Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, lĩnh vực chất thải rắn đã có Quy hoạch chuyên ngành xử lý chất thải rắn Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Trong năm 2024, Sở đã chủ động rà soát, cập nhật, tích hợp các nội dung vào Quy hoạch Thủ đô được phê duyệt tại Quyết định số 1569/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Điều chỉnh Quy hoạch chung.

Theo đồng chí Lê Thanh Nam, các vị trí xử lý chất thải đã đủ điều kiện triển khai thủ tục đầu tư. Thành phố đang đồng loạt triển khai 4 dự án xử lý rác sinh hoạt sử dụng công nghệ hiện đại. Khi các nhà máy vận hành đồng bộ, thành phố sẽ xử lý được hầu hết lượng rác phát sinh.

Đối với bùn thải, hiện một số nơi vẫn áp dụng công nghệ phơi, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm. Thời gian tới, thành phố sẽ chuyển sang công nghệ sấy, đốt hiện đại; phấn đấu cơ bản không còn chôn lấp rác, tập trung xử lý bằng công nghệ đốt phát điện.

Liên quan đến dự án tại Châu Can, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, phấn đấu trong giai đoạn 2027-2028 đưa 2 nhà máy vào vận hành, hướng tới xử lý triệt để chất thải rắn sinh hoạt, bùn thải, phân bùn bể phốt và chất thải công nghiệp.

Làm rõ thời hạn khắc phục bất cập trong phân cấp

Trao đổi thêm, đại biểu Lê Minh Tú (Tổ đại biểu số 16) cho biết, Thanh tra thành phố Hà Nội đã có kiến nghị về công tác đấu thầu, quản lý các gói thầu vệ sinh môi trường. UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo thực hiện, song chưa ấn định thời hạn hoàn thành cụ thể.

Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ những kiến nghị đã thực hiện, hoàn thành; đồng thời cho biết Sở đã ban hành bộ tiêu chí và yêu cầu kỹ thuật tối thiểu thống nhất đối với hồ sơ mời thầu dịch vụ vệ sinh môi trường trên toàn địa bàn hay chưa.

Theo đại biểu Lê Minh Tú, đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm chất lượng dịch vụ vệ sinh môi trường đồng đều giữa các khu vực.

Trả lời nội dung này, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Nam cho biết, Sở đã chủ động tính toán phương án chấn chỉnh từ trước khi có kết luận thanh tra; phối hợp với các xã, phường đánh giá năng lực, chấm điểm các đơn vị đang thực hiện gói thầu. Với đơn vị không đáp ứng yêu cầu, sẽ kiên quyết xem xét chấm dứt hợp đồng.

Thời gian tới, Sở định hướng tổ chức dịch vụ theo vùng, một đơn vị đảm nhận một vùng; xây dựng các gói thầu phù hợp để 126 xã, phường tổ chức đấu thầu hoặc thành phố Hà Nội đấu thầu tập trung, giao các xã, phường trực tiếp kiểm soát chất lượng thực hiện.

Tuy nhiên, theo đồng chí Lê Thanh Nam, một số gói thầu các xã, phường đã ký có thời hạn 3 năm nên việc điều chỉnh ngay còn vướng mắc. Sở sẽ đánh giá cụ thể, chấn chỉnh quá trình thực hiện; khi hợp đồng hết hạn sẽ điều chỉnh theo định hướng mới, tăng cường đưa trang thiết bị hiện đại vào thu gom, xử lý rác thải.

Điều hành phiên chất vấn, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà đề nghị làm rõ thời hạn hoàn thành việc giải quyết những bất cập trong phân cấp, bởi nội dung này liên quan trực tiếp đến phân bổ nguồn lực cho bảo vệ môi trường.

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh, phân cấp thiếu rõ ràng, chưa phù hợp sẽ khiến nguồn lực phân tán, sử dụng kém hiệu quả, ảnh hưởng đến kết quả bảo vệ môi trường. Đồng thời, đề nghị Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội tiếp tục làm rõ, chỉ đạo giải quyết nội dung này, thể hiện quyết tâm tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc.

257 cơ sở có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường

Trả lời câu hỏi của đại biểu Lâm Thị Quỳnh Dao (Tổ đại biểu số 10) về công tác xử lý vi phạm trong lĩnh vực môi trường, Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết, thực hiện nghiêm chỉ đạo của thành phố, Công an thành phố đã đấu tranh quyết liệt với các loại tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường.

Trích dẫn

Trích dẫn 2

Từ tháng 7-2025 đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố đã khởi tố 9 vụ với 29 bị can liên quan đến các loại tội danh gây ô nhiễm môi trường; trong đó có 6 vụ với 22 bị can liên quan đến hành vi đổ trộm và chôn lấp chất thải rắn, chất thải xây dựng.

Đại tá Nguyễn Đức Long cho rằng, nguyên nhân chính là do các điểm tập kết chất thải được xây dựng ở rất xa so với hộ gia đình và nguồn thải, dẫn đến việc để tiết kiệm chi phí, một số doanh nghiệp lợi dụng các khu vực hẻo lánh để đổ trộm, chôn lấp chất thải.

Phó Giám đốc Công an thành phố cũng cho rằng, công tác quản lý ở địa phương cũng chưa được chặt chẽ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc xảy ra các vụ vi phạm về đổ trộm và chôn lấp chất thải rắn, chất thải xây dựng.

Qua rà soát, thống kê, Công an thành phố đã lập danh sách 257 cơ sở có nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường; 19 tổ chức có chức năng quan trắc, phân tích môi trường, 37 tổ chức, cá nhân có chức năng thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải có dấu hiệu vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường và 53 khu vực, địa điểm ô nhiễm môi trường.

Trong thời gian tới, Đại tá Nguyễn Đức Long cho biết Công an thành phố sẽ tập trung giải quyết, xử lý đối với những địa điểm và những cơ sở đã lên danh sách qua công tác điều tra cơ bản.

Bên cạnh đó, Công an thành phố cũng quyết liệt trong khai thác mở rộng, xử lý các hành vi vi phạm quy định về môi trường để răn đe, phòng ngừa chung. Công an thành phố cũng đã giao cho Công an 126 phường, xã trên địa bàn tham mưu các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương tăng cường công tác tuần tra, lắp đặt camera giám sát địa bàn; giao lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường kiểm tra, xử lý đối với những xe quá khổ, quá tải lưu thông trên địa bàn; lực lượng Cảnh sát kinh tế khởi tố, bắt giữ đối với các cơ sở và cá nhân vi phạm.

Công an thành phố kiến nghị với lãnh đạo thành phố chỉ đạo các sở, ban, ngành, cơ sở, đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ đưa vào vận hành khai thác các dự án tập kết, thu gom, xử lý chất thải rắn xây dựng tập trung theo quy hoạch đã được phê duyệt và đẩy mạnh các giải pháp nghiền, tái chế chất thải xây dựng tại chỗ đối với các dự án trọng điểm nhằm hạn chế tình trạng chất thải rơi vãi trong quá trình vận chuyển và tình trạng đổ trộm chất thải xây dựng trên địa bàn.

Đẩy nhanh phân loại và xử lý chất thải

Tham gia chất vấn, đại biểu Trần Đức Phương (Tổ đại biểu số 12) cho biết, đến nay, nhiều xã, phường mới triển khai bước đầu, chưa thực hiện đồng bộ trên toàn địa bàn việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt. Đại biểu đề nghị Chủ tịch UBND phường Tùng Thiện cho biết nguyên nhân phường chưa triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND của UBND thành phố; những khó khăn, vướng mắc cụ thể và thời điểm dự kiến triển khai trên toàn địa bàn phường.

Đại biểu Trần Đức Phương cũng đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, khi nào việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn theo Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND được triển khai đồng bộ trên toàn thành phố. Việc chậm triển khai có gây lãng phí ngân sách hay không và trách nhiệm thuộc về cơ quan, đơn vị nào?

Đại biểu Đoàn Việt Cường (Tổ đại biểu số 28) nêu, liên quan đến công tác giám sát nhà thầu thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải, phóng sự cho thấy tại các điểm tập kết Kim Thư (xã Thanh Oai), điểm trung chuyển rác Bình Đà, xã Bình Minh, lượng rác thải tồn lưu còn nhiều, tràn ra đường giao thông và ruộng đồng. Trên phố Tam Trinh, phường Tương Mai, xe chở rác đỗ dưới lòng đường trong giờ cao điểm, dù trên hè đã có điểm tập kết. Theo phản ánh của người dân, tình trạng này diễn ra thường xuyên thời gian qua.

Đại biểu đề nghị Chủ tịch UBND xã Thanh Oai, Chủ tịch UBND xã Bình Minh và Chủ tịch UBND phường Tương Mai làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và các giải pháp khắc phục tình trạng nêu trên trong thời gian tới.

Đại biểu Vũ Gia Luyện (Tổ đại biểu số 13) cho biết, qua phóng sự của Thường trực HĐND thành phố cho thấy, chất lượng quản lý vệ sinh môi trường tại một số địa phương vẫn chưa có nhiều chuyển biến. Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Tài chính cho biết nguyên nhân dự toán chi sự nghiệp môi trường năm 2026 tăng mạnh so với năm 2025. Trong khoản chi này, những nội dung nào dành cho các giải pháp được đánh giá có tác động rõ rệt đến việc cải thiện chất lượng môi trường không khí?

Đại biểu Trịnh Quang Anh (Tổ đại biểu số 11) đề nghị Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết nguyên nhân đến nay thành phố chưa ban hành đơn giá chính thức đối với hoạt động đốt rác tại hai nhà máy điện rác trên địa bàn.

Đại biểu Đoàn Anh Tuấn (Tổ đại biểu số 17) đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ lộ trình và thời hạn xử lý toàn bộ lượng tro bay đang tồn lưu tại Nhà máy điện rác Nam Sơn và Nhà máy điện rác Seraphin.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Trần Đức Phương, Chủ tịch UBND phường Tùng Thiện Nguyễn Viết Đạt cho biết, phường đã triển khai phân loại chất thải từ khi còn là thị xã Sơn Tây. Sau khi phường Tùng Thiện đi vào hoạt động từ ngày 1-7-2025, phường tiếp tục triển khai tại địa bàn hai xã cũ là Xuân Sơn và Thanh Mỹ, với khoảng 500 hộ tham gia. Đến nay, con số này đã tăng lên khoảng 1.000 hộ.

Tuy nhiên, do đây là khu vực nông thôn nên chất thải hữu cơ sau phân loại có thể được tận dụng để phục vụ chăn nuôi, trồng trọt và các mục đích khác. Qua quá trình triển khai thí điểm cho thấy, việc phân loại chưa đồng bộ; hạ tầng thu gom, vận chuyển và xử lý riêng từng loại chất thải sau phân loại cũng chưa đáp ứng yêu cầu.

Vì vậy, phường đang tiếp tục nghiên cứu giải pháp để nhân rộng mô hình, bảo đảm các loại chất thải sau phân loại được tận dụng và xử lý thuận lợi. Hiện nay, phường tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân và từng bước mở rộng việc phân loại chất thải trên toàn địa bàn.

Trả lời chất vấn, đại diện xã Thanh Oai cho biết, ngay sau khi nhận được phản ánh của người dân và các cơ quan quản lý nhà nước về những tồn tại trên địa bàn, xã đã tập trung chỉ đạo xử lý. Hiện nay, trên địa bàn xã có hai điểm tập kết rác. Trong đó, điểm tập kết tại Phương Trung nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng dự án Vinhomes Olympic, vì vậy xã chỉ còn một điểm tập kết tại khu vực Kim Thư.

Đối với điểm tập kết này, UBND xã đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với đơn vị vệ sinh môi trường thu dọn toàn bộ lượng rác tồn đọng như phản ánh trong phóng sự; lắp đặt hệ thống hàng rào, điều chỉnh phạm vi chứa rác để bảo đảm dung tích tập kết. Đồng thời, xã yêu cầu đơn vị vệ sinh môi trường tăng tần suất thu gom ngay trong ngày, không để rác tồn đọng kéo dài; triển khai lắp đặt hệ thống camera giám sát; tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các trường hợp đổ trộm rác thải... Đến nay, toàn bộ lượng rác tồn đọng tại điểm tập kết đã được thu dọn.

Về giải pháp lâu dài, xã Thanh Oai đang triển khai dự án Vinhomes Olympic với tổng diện tích thu hồi khoảng 830ha; điểm tập kết rác tại Kim Thư cũng nằm trong phạm vi thu hồi đất. Do đó, xã sẽ chủ động rà soát, đề xuất quy hoạch các điểm tập kết rác phù hợp. Đây cũng là khó khăn chung của nhiều xã, phường khi người dân không đồng tình với việc bố trí điểm trung chuyển rác gần khu dân cư.

Từ thực tế trên, xã Thanh Oai đề xuất rà soát tổng thể quy hoạch để bố trí lại các điểm tập kết, trung chuyển rác phù hợp với điều kiện thực tế và nguyện vọng của người dân. Bên cạnh đó, các điểm trung chuyển rác cần được đầu tư theo quy chuẩn, tiêu chuẩn của thành phố, có hàng rào, hệ thống cây xanh hạn chế bụi, hệ thống xử lý nước thải và nước rỉ rác, camera giám sát, mái che nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường. Công tác tuyên truyền, vận động người dân cũng cần tiếp tục được tăng cường.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Đoàn Việt Cường, Chủ tịch UBND phường Tương Mai Đào Thị Thu Hằng cho biết, hiện nay, trên địa bàn phường có 13 điểm tập kết rác thải sinh hoạt, trong đó có điểm tại phố Tam Trinh. Phường đã triển khai nhiều giải pháp về cảnh quan, môi trường nhằm bảo đảm công tác thu gom rác thải.

Đối với nội dung đại biểu Đoàn Việt Cường phản ánh vào thời điểm các xe tập trung để cẩu, vận chuyển rác, phường nghiêm túc tiếp thu ý kiến của đại biểu và cam kết chấm dứt tình trạng xe thu gom rác đỗ dưới lòng đường ngay sau phiên chất vấn.

Điều hành chất vấn, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà cho rằng, qua báo cáo của đồng chí Chủ tịch UBND phường Tương Mai, có thể thấy khu vực đã có điểm tập kết rác bên trong, đề nghị phường không để xảy ra tình trạng này, dù chỉ trong thời gian ngắn. Rác thải phải được tập kết đúng nơi quy định, không để dưới lòng đường, gây mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến môi trường và không bảo đảm an toàn giao thông.

Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị Chủ tịch UBND phường Tương Mai thực hiện đúng cam kết ngay sau phiên chất vấn; đồng thời, đề nghị Tổ đại biểu HĐND thành phố tại khu vực Hoàng Mai tiếp tục theo dõi, hỗ trợ Thường trực HĐND thành phố giám sát việc thực hiện nội dung này.

Trả lời chất vấn, đại diện UBND xã Bình Minh cho biết, tiếp thu ý kiến của đại biểu, UBND xã Bình Minh đã xử lý, di chuyển toàn bộ rác thải tập kết trong ngày ra khỏi khu vực được phản ánh. Trong thời gian tới, xã sẽ thường xuyên đôn đốc các phòng, ban và công ty môi trường thu gom, vận chuyển rác thải trong ngày theo hợp đồng đã ký kết.

Nhiều yếu tố khiến chi phí môi trường tăng

Trả lời câu hỏi của đại biểu Vũ Gia Luyện về nguyên nhân kinh phí chi thường xuyên cho lĩnh vực môi trường năm 2024 tăng cao so với năm 2023 và các giai đoạn trước, Giám đốc Sở Tài chính thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, mức tăng xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có việc áp dụng quy trình kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và vệ sinh công cộng theo Quyết định của UBND thành phố, với yêu cầu và tần suất thực hiện cao hơn.

Bên cạnh đó, giá nhiên liệu, đặc biệt là xăng dầu, tăng đã làm phát sinh thêm chi phí vận hành, vận chuyển. Việc điều chỉnh lương cơ bản và các chế độ, chính sách đối với người lao động trong lĩnh vực môi trường cũng tác động đến tổng kinh phí thực hiện nhiệm vụ.

Đáng chú ý, khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh tăng hằng năm, trong khi thành phố đẩy mạnh xử lý bằng công nghệ đốt thay cho phương thức chôn lấp trước đây, cũng làm thay đổi cơ cấu chi phí.

Giám đốc Sở Tài chính thành phố Hà Nội cho biết, việc phân cấp quản lý môi trường cho các xã, phường bên cạnh những mặt tích cực cũng bộc lộ một số bất cập trong tổ chức thực hiện. Tình trạng phối hợp giữa các địa bàn giáp ranh chưa đồng bộ có thể dẫn đến phát sinh chi phí, nhu cầu thiết bị tăng thêm tại một số đơn vị.

Kinh phí chi thường xuyên cho các xã, phường được Sở Tài chính bố trí trên cơ sở dự toán và kết quả lựa chọn nhà thầu do các đơn vị đề xuất. Theo lãnh đạo Sở Tài chính, việc tăng nguồn lực cho lĩnh vực môi trường cũng thể hiện quyết tâm của thành phố trong giải quyết một trong những điểm nghẽn về hạ tầng và xử lý chất thải.

Theo Giám đốc Sở Tài chính thành phố Hà Nội, trong những năm tới, khi các dự án xử lý rác thải tiếp tục được hoàn thiện, đưa vào vận hành, năng lực xử lý của thành phố sẽ được nâng lên. Các nhà máy dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027-2028 tại Núi Thoong, Sóc Sơn, Sơn Tây và một số địa điểm khác được kỳ vọng góp phần giảm áp lực vận chuyển, qua đó tiết giảm chi phí cho các địa phương.

Đồng bộ phân loại rác tại nguồn

Trả lời đại biểu về công tác thu gom, phân loại chất thải rắn sinh hoạt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội Lê Thanh Nam nhấn mạnh, thành phố xác định phân loại rác tại nguồn phải gắn với hệ thống thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý đồng bộ. Đây là điều kiện để giảm lượng chất thải phải xử lý, tăng khả năng thu hồi tài nguyên và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Thành phố đã ban hành quy định về trách nhiệm của hộ gia đình, cá nhân trong phân loại, lưu giữ, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải sau phân loại. Trên cơ sở các quy định hiện hành và đề án đã được thành phố chấp thuận, năm 2026, 126 xã, phường được chỉ đạo triển khai phân loại rác tại nguồn phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại khu vực nội đô, các đơn vị dịch vụ môi trường triển khai các điểm tiếp nhận, thu hồi chất thải tái chế, chất thải nguy hại; tổ chức thu gom định kỳ chất thải cồng kềnh và vận chuyển đến các điểm tập trung để xử lý theo quy định.

Ở khu vực ngoại thành, chất thải tái chế, chất thải nguy hại được tổ chức thu gom thông qua hệ thống tại tổ dân phố và khu dân cư. Đối với chất thải thực phẩm, thành phố định hướng tận dụng làm thức ăn chăn nuôi hoặc ủ thành phân hữu cơ, góp phần giảm khối lượng rác phải vận chuyển đến các khu xử lý tập trung.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội cho biết, theo lộ trình, đến hết năm 2026, các xã, phường phải rà soát, bố trí quỹ đất, đầu tư, cải tạo và nâng cấp các điểm tập kết, trạm trung chuyển, điểm chuyển tải. Các đơn vị cung cấp dịch vụ có trách nhiệm bố trí phương tiện, khu vực lưu chứa phù hợp, từng bước chuyển sang phương tiện xanh và tổ chức thu gom, vận chuyển riêng từng nhóm chất thải đã phân loại.

Việc kết nối với các cơ sở tái chế cũng được tăng cường nhằm bảo đảm chất thải sau phân loại được tiếp nhận, xử lý đúng quy trình, khắc phục tình trạng phân loại tại nguồn nhưng lại thu gom lẫn trong quá trình vận chuyển.

Trên cơ sở hoàn thiện hạ tầng và tổ chức dịch vụ trong năm 2026, thành phố đặt mục tiêu triển khai đồng bộ việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên toàn địa bàn trong năm 2027.

Khoảng 100.000 tấn tro bay chờ giải pháp xử lý triệt để

Một nội dung đáng chú ý khác tại phiên chất vấn là việc xử lý tro bay phát sinh từ các nhà máy điện rác. Trả lời đại biểu Đoàn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, tỷ lệ tro bay phát sinh tại hai nhà máy điện rác Sóc Sơn và Seraphin hiện khoảng 1,5-1,6% khối lượng rác sinh hoạt đầu vào, thấp hơn ngưỡng 3% được cơ quan quản lý chuyên ngành đề ra. Tuy nhiên, tổng lượng tro bay tồn đọng tại hai nhà máy đã khoảng 100.000 tấn.

Trước mắt, theo nội dung hợp đồng đã ký với các đơn vị vận hành, thành phố bố trí các điểm chôn lấp tạm thời để xử lý tro bay. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội cho biết, sẽ tiếp thu phản ánh, kiểm tra việc thực hiện hợp đồng, yêu cầu các đơn vị chấp hành đúng quy định; trường hợp phát hiện vi phạm sẽ xử lý theo quy định pháp luật.

Về lâu dài, thành phố định hướng chuyển từ chôn lấp sang tái chế, tận dụng tro bay làm nguyên liệu phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng. Các công nghệ đang được nghiên cứu, thử nghiệm gồm xử lý bằng plasma và nung ở nhiệt độ cao, hướng tới tạo ra các sản phẩm như vật liệu nhẹ, gốm bọt và một số sản phẩm phục vụ xây dựng.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố Hà Nội đã chấp thuận phương án nghiên cứu, áp dụng công nghệ tái chế tro bay, tro xỉ nhằm nâng cao hiệu quả vận hành các nhà máy điện rác. Đối với các dự án mới, yêu cầu nghiên cứu công nghệ xử lý tro bay tiên tiến cũng cần được đặt ra ngay từ quá trình chuẩn bị và triển khai đầu tư.

Làm rõ về thời hạn xử lý các nội dung ngay, tại phiên chất vấn lãnh đạo sở cho biết, trong giai đoạn trước mắt, tro bay vẫn được chôn lấp theo phương án hiện hành; các nhà máy đang nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ thay thế. Chậm nhất sau 2 năm thực hiện phương án chôn lấp, các nhà máy phải đưa ra giải pháp kỹ thuật xử lý tro bay.

Công khai chất lượng dịch vụ để người dân giám sát

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn, quan tâm đến việc giám sát chất lượng vệ sinh môi trường, đại biểu Vũ Gia Luyện (tổ đại biểu số 13) đề nghị công khai những thông tin thiết thực, gắn với đời sống người dân, như: Thời hạn xử lý các điểm tồn đọng rác gần khu dân cư; việc thu gom rác có đúng ca quy định; kết quả giải quyết phản ánh của nhân dân. Đại biểu đề nghị cập nhật các thông tin này trên ứng dụng iHanoi để người dân thuận tiện theo dõi, giám sát, đánh giá.

Cùng liên quan đến vấn đề về xử lý tro bay tại các nhà máy đốt rác, đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng (Tổ đại biểu số 12) cho biết, qua giám sát thực tế, mặc dù tro bay đã được xử lý hóa rắn đạt tiêu chuẩn môi trường và đã xác định vị trí chôn lấp, các nhà đầu tư vẫn phản ánh chưa được hướng dẫn quy trình để triển khai.

Theo đại biểu, kho lưu trữ tro bay của Nhà máy điện rác Nam Sơn đã hết thời hạn lưu giữ 2 năm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai giai đoạn 2 của dự án. Trong khi đó, Nhà máy điện rác Seraphin chỉ còn hơn 3 tháng là hết thời hạn lưu giữ cho phép.

Tổng khối lượng tro bay tồn lưu đã là khoảng 100.000 tấn, đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội khẩn trương xem xét, tham mưu UBND thành phố phương án xử lý dứt điểm bằng hình thức chôn lấp hoặc tái chế, tránh ảnh hưởng đến hoạt động của các nhà máy đốt rác trong thời gian tới.

Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết, lượng tro bay này đã được xử lý hóa rắn, ổn định và phân định là chất thải rắn công nghiệp thông thường. Từ tháng 8-2026, UBND thành phố Hà Nội đã có văn bản chấp thuận các vị trí chôn lấp tro bay tại bãi rác Sóc Sơn và vị trí lưu trữ tạm thời tại ô đất rộng 3ha thuộc Khu xử lý Sóc Sơn.

“Sở đang khẩn trương hoàn thiện các bước quản lý theo quy định. Trong tháng 11-2026, Sở sẽ triển khai các biện pháp kỹ thuật để hai nhà máy tiến hành chôn lấp tro bay theo đúng văn bản chấp thuận của thành phố”, đồng chí Lê Thanh Nam cam kết.

Hoàn thành định mức, đơn giá gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng

Chất vấn của đại biểu Nguyễn Trung Nam (Tổ đại biểu số 18) về việc ban hành bộ định mức đơn giá cho công tác gia cố, tái chế phế thải xây dựng, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, Sở đã trình thành phố đồng ý việc xây dựng định mức, đơn giá gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng. Trên cơ sở đó, Sở đã trình phê duyệt đề cương, dự toán cũng như lựa chọn được đơn vị tư vấn.

“Sở đã tổ chức khảo sát, cứ mỗi lĩnh vực phải tổ chức khảo sát 4 lần. Qua khảo sát nhằm xây dựng quy trình thực hiện gia cố và tái chế phế thải xây dựng thì mới xây dựng được hao phí liên quan đến máy móc cũng như nhân công để xây dựng định mức. Sở Tư pháp cũng đã có kết quả thẩm định, Sở Xây dựng sẽ trình thành phố trước ngày 25-10 để ban hành định mức. Đầu tháng 11 sẽ hoàn thành toàn bộ định mức, đơn giá gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng”, ông Võ Nguyên Phong nói.

Liên quan đến chất vấn của đại biểu Trần Khánh Hưng (Tổ đại biểu số 8) về việc kiểm soát xe chở phế thải xây dựng, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, thành phố đã ban hành rất nhiều văn bản để tăng cường công tác chỉ đạo về đảm bảo trật tự an toàn và vệ sinh môi trường tại các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố. Trong đó, các chủ đầu tư, các tổ chức, cá nhân xây dựng công trình phải ký hợp đồng với các đơn vị có đủ năng lực để thực hiện vận chuyển, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn xây dựng.

Về chất vấn của đại biểu Trần Khánh Hưng, Chủ tịch UBND phường Đông Ngạc Nguyễn Văn Hách cho biết, đối với tình trạng xe vật liệu chở đất gây mất vệ sinh môi trường tại một số tuyến đường trên địa bàn phường, nguyên nhân do phường có 6 dự án trọng điểm, cấp bách; đã phối hợp với Công an thành phố và Sở Xây dựng duy trì vệ sinh môi trường tại các tuyến đường; thành lập các tổ công tác khắc phục, xử lý, xử phạt với số tiền 163 triệu đồng đối với chủ đầu tư, chủ xe vật liệu chở đất gây mất vệ sinh môi trường trên địa bàn.

Trách nhiệm trong quản lý, xử lý chất thải xây dựng

Về nội dung liên quan đến công tác quản lý vận chuyển chất thải xây dựng, đại biểu Trần Khánh Hưng (Tổ đại biểu số 8) đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Hà Nội làm rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn và trách nhiệm của địa phương và biện pháp khắc phục trong thời gian tới.

Đại biểu Trần Hợp Dũng (Tổ đại biểu số 9) đề nghị Sở Xây dựng thành phố Hà Nội làm rõ việc xác định tổng nguồn chất thải xây dựng phát sinh để thành phố có thể xây dựng phương án, giải pháp công nghệ và ban hành các định mức, đơn giá phù hợp; tránh tình trạng nhà máy đã hoàn thành nhưng công nghệ chưa được chốt, định mức, đơn giá chưa có.

Đại biểu cũng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội làm rõ phương án, tiến độ bố trí địa điểm tập kết, xử lý chất thải xây dựng theo hướng bền vững, thay vì chỉ có hai điểm tạm thời.

Đại biểu Trần Hợp Dũng đề nghị lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội cho biết thành phố đã đầu tư công cho quy hoạch các khu xử lý chất thải xây dựng hay chưa. Đại biểu nhấn mạnh, các hạng mục đầu tư trên địa bàn thành phố phải được kết nối, gắn với việc đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, vận chuyển, tập kết và các hạng mục liên quan. Có như vậy mới giải quyết căn cơ vấn đề chất thải nói chung, chất thải xây dựng nói riêng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng của thành phố.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Trần Khánh Hưng, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, liên quan đến trách nhiệm trong công tác quản lý trật tự, an toàn vệ sinh môi trường tại các công trình xây dựng có một số nhóm nhiệm vụ: Thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; công tác quản lý theo phân cấp, ủy quyền; tổ chức kiểm tra thường xuyên và đột xuất; thành phố và cấp xã bố trí các điểm tập kết phục vụ thu gom, tái chế phế thải xây dựng.

Thời gian qua, thành phố đã quan tâm đến việc bố trí các điểm tập kết, cấp xã cũng phải bố trí các điểm để thu gom phế thải xây dựng phát sinh từ hoạt động phá dỡ nhà ở của người dân.

Đối với tình trạng vẫn còn đổ trộm phế thải xây dựng và chưa có vị trí tập kết tại một số địa phương hiện nay, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, trách nhiệm trước hết thuộc về công tác tham mưu của các sở, ngành, trong đó có Sở Xây dựng. Bên cạnh đó, trách nhiệm quản lý trực tiếp địa bàn thuộc UBND cấp xã.

Đối với câu hỏi của đại biểu Trần Hợp Dũng liên quan đến việc xác định công nghệ và các giải pháp xử lý khối lượng phế thải xây dựng hiện nay, ông Võ Nguyên Phong cho biết:

Thứ nhất, về giải pháp công nghệ, thời gian vừa qua, thành phố Hà Nội, trực tiếp là Sở Xây dựng, đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan, Trường Đại học Xây dựng và Trường Đại học Giao thông vận tải để xây dựng các "bài toán" trong lĩnh vực tái chế vật liệu xây dựng. Qua đó, đã xây dựng được 12 nội dung liên quan đến quy trình, định mức và báo cáo Sở Khoa học và Công nghệ tổng hợp. Ngày 20-10, nội dung xây dựng quy chuẩn địa phương về tái chế vật liệu xây dựng đã được trình UBND thành phố Hà Nội.

Thứ hai, để xác định các khu vực tập trung thu gom, xử lý, tái chế chất thải rắn xây dựng, Chỉ thị số 18/CT-UBND của UBND thành phố cũng đã giao Sở Quy hoạch - Kiến trúc (cũ), Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội cùng các đơn vị liên quan thực hiện nhiệm vụ này. Hiện nay, Sở Xây dựng đang tập trung rà soát để xác định các khu vực có thể bố trí điểm tập kết phế thải xây dựng.

Trong thời gian tới, thành phố sẽ hướng tới xây dựng các cụm, cơ sở tái chế phế thải xây dựng quy mô lớn. Với quy mô lớn, thành phố có thể giảm giá thành xử lý; đồng thời phân loại vật liệu để xác định loại có thể sử dụng làm vật liệu san lấp, loại có thể làm cốt liệu phục vụ trở lại các công trình xây dựng.

Ghi nhận phần giải trình của Chủ tịch UBND phường Phú Lương về việc khu vực kết nằm trong phạm vi dự án, phục vụ thi công theo thiết kế được phê duyệt. Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Thanh Thủy (Tổ đại biểu số 6) cho rằng, đất thuộc phạm vi dự án không đồng nghĩa với việc mọi hoạt động tiếp nhận, đổ thải tại đây đều hợp pháp. Tái chất vấn nội dung này, đại biểu đề nghị Chủ tịch UBND phường làm rõ căn cứ để khẳng định phế thải được vận chuyển vào khu vực này đều phát sinh từ chính dự án, không phải từ các công trình bên ngoài.

Trả lời nội dung này, Chủ tịch UBND phường Phú Lương khẳng định, qua công tác kiểm tra và phối hợp với lực lượng công an thành phố, chưa phát hiện trường hợp nào đổ chất thải, đất từ bên ngoài vào dự án Khu đô thị Thanh Hà.

Ngoài lực lượng chức năng của phường, Ban Quản lý dự án Khu đô thị Thanh Hà và chủ đầu tư cũng có trách nhiệm giám sát. Nếu phát hiện xe đổ thải không đúng phạm vi dự án, các đơn vị sẽ xem xét, xử lý.

Về cơ sở pháp lý, phường căn cứ vào thiết kế và hồ sơ thi công của đơn vị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trong quá trình kiểm tra, các cơ quan chức năng, trong đó có PC03 Công an thành phố, cũng đã phối hợp và thường xuyên kiểm tra các nội dung liên quan. Phường sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm theo quy định nếu phát hiện vi phạm.

Điều hành chất vấn, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nêu, phường Phú Lương khẳng định chưa phát hiện trường hợp vi phạm. Vậy, đối với phóng sự ghi hình ngày 9-10, địa điểm được phản ánh có thuộc địa bàn phường Phú Lương hay không và hình ảnh trong phóng sự có đúng thực tế hay không?

Trả lời câu hỏi này, Chủ tịch UBND phường Phú Lương khẳng định, trên địa bàn phường có một số trường hợp liên quan. Khu đô thị trải dài, phần lớn nằm trên địa bàn xã Bình Minh. Phường Phú Lương thường xuyên phối hợp với xã Bình Minh trong công tác kiểm tra. Hình ảnh trên phóng sự có liên quan đến địa bàn phường Phú Lương, đơn vị chủ đầu tư cũng đã có báo cáo giải trình về nội dung này.

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội đề nghị Chủ tịch UBND phường Phú Lương tiếp tục rà soát và có văn bản báo cáo, giải trình cụ thể về sự việc này; đồng thời đề nghị Tổ đại biểu khu vực Hà Đông tiếp tục giám sát nội dung này, báo cáo Thường trực HĐND thành phố Hà Nội.

Làm rõ trách nhiệm quản lý chất thải y tế

Đại biểu Hoàng Thị Thu Phương (Tổ đại biểu số 1) đề nghị UBND thành phố làm rõ nguyên nhân chậm ban hành quy định về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn y tế theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và hướng dẫn của Bộ Y tế, đồng thời cho biết thời gian dự kiến ban hành.

Theo đại biểu, việc chưa có quy định thống nhất khiến công tác quản lý, kiểm tra tại hơn 3.000 cơ sở y tế ngoài công lập còn liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, gồm ngành Y tế, ngành Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND các xã, phường. Vì vậy, thành phố cần xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở, bảo đảm quản lý thống nhất, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót đối tượng kiểm tra.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Hoàng Thị Tú Anh (Tổ đại biểu số 27) cho biết, theo báo cáo của UBND thành phố, tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải y tế đạt 100%. Tuy nhiên, qua giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố, chỉ khoảng một phần ba số cơ sở y tế trên địa bàn ký hợp đồng với các đơn vị xử lý chất thải có trụ sở tại Hà Nội. Các cơ sở này xử lý khoảng 45% tổng khối lượng chất thải y tế nguy hại; phần còn lại được chuyển giao cho các đơn vị có trụ sở ngoài thành phố.

Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ cơ chế kiểm soát đối với các cơ sở y tế, nhất là cơ sở tư nhân, ký hợp đồng với đơn vị xử lý chất thải ngoài địa bàn; đồng thời nêu giải pháp và lộ trình kiểm soát toàn bộ chất thải y tế nguy hại phát sinh, ngăn chặn tình trạng trộn lẫn với rác thải sinh hoạt, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng sức khỏe người dân.

Đại biểu Phạm Thị Thanh Hương (Tổ đại biểu số 4) tiếp tục chất vấn lãnh đạo về công tác kiểm tra, giám sát việc phân loại, thu gom và chuyển giao chất thải y tế nguy hại tại các cơ sở y tế ngoài công lập.

Theo đại biểu, quy định của ngành Y tế yêu cầu chất thải y tế phải được phân loại ngay tại nơi phát sinh; nếu chất thải lây nhiễm bị để lẫn với các loại chất thải khác thì toàn bộ hỗn hợp phải được xử lý như chất thải lây nhiễm. Đại biểu đề nghị lãnh đạo Sở Y tế làm rõ kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm và giải pháp khắc phục trong thời gian tới; yêu cầu chính quyền địa phương làm rõ trách nhiệm quản lý, kiểm tra hoạt động thu gom, xử lý chất thải y tế tại các cơ sở tư nhân trên địa bàn, đồng thời có biện pháp kiểm tra, xử lý những vi phạm được phản ánh và ngăn chặn tình trạng tương tự tái diễn.

Xử lý ô nhiễm làng nghề, chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ

Đại biểu Hoàng Thanh Sơn (Tổ đại biểu số 23) đề nghị báo cáo kết quả xử lý tình trạng ô nhiễm làng nghề được phản ánh trong phóng sự; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan và biện pháp khắc phục trong thời gian tới; đề nghị làm rõ các giải pháp ứng dụng khoa học, công nghệ và kỹ thuật nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh của các làng nghề. Đại biểu cũng yêu cầu đánh giá kết quả triển khai các giải pháp, mức độ khắc phục ô nhiễm trên thực tế.

Liên quan đến chất lượng không khí, đại biểu Trần Văn Dũng (Tổ đại biểu số 8) cho biết, hoạt động đốt rác, phụ phẩm nông nghiệp đóng góp khoảng 12% mức độ ô nhiễm không khí của thành phố. Mặc dù Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải, đồng thời giao trách nhiệm trực tiếp cho chủ tịch UBND cấp xã và yêu cầu lực lượng Công an tăng cường giám sát trong khung giờ từ 17h đến 22h, tình trạng vi phạm vẫn diễn ra.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị làm rõ việc triển khai chỉ đạo của thành phố, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan khi để xảy ra vi phạm và giải pháp cụ thể nhằm chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ trên địa bàn.

Tăng cường kiểm tra, siết chặt phân loại rác thải y tế

Trả lời chất vấn về tình trạng rác thải y tế chưa được phân loại đúng quy định, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Đình Hưng khẳng định những phản ánh tại các cơ sở y tế là có cơ sở. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Sở đã tổ chức kiểm tra, yêu cầu khắc phục tại các điểm nóng, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ sở y tế, nhân viên thực hiện và đơn vị thu gom.

Theo đại diện Sở Y tế, việc phân loại rác thải tại nguồn là khâu quan trọng, quyết định hiệu quả quản lý chất thải y tế và hạn chế nguy cơ phát tán các yếu tố gây hại ra môi trường. Rác thải sắc nhọn phải được thu gom vào thùng nhựa có nắp kín; chất thải lây nhiễm vào túi màu vàng; chất thải nguy hại vào túi màu đen; chất thải sinh hoạt vào túi màu xanh và chất thải tái chế vào túi màu trắng.

Để khắc phục những bất cập, Sở Y tế xác định cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ nhân viên y tế, tăng cường tập huấn, hướng dẫn thực hiện đúng quy trình phân loại. Cùng với đó, các cơ sở y tế phải chủ động kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về quản lý chất thải, không để xảy ra tình trạng phân loại hình thức hoặc để chất thải y tế lẫn với rác thải sinh hoạt.

Trách nhiệm cũng được đặt ra đối với các đơn vị thu gom, vận chuyển chất thải. Phó Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh, nếu chất thải y tế bị để lẫn với chất thải sinh hoạt, đơn vị thu gom phải kiên quyết từ chối tiếp nhận, yêu cầu phân loại lại theo quy định.

Bên cạnh trách nhiệm của từng cơ sở, Sở Y tế sẽ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, chính quyền các xã, phường tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời vi phạm. Hệ thống iHanoi cũng là một kênh tiếp nhận thông tin, phản ánh của người dân để cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh và xử lý các đơn vị không thực hiện đúng quy định.

Theo đại diện Sở Y tế, việc kiểm tra cần được thực hiện thường xuyên, kết hợp giữa kiểm tra chuyên môn và kiểm tra công tác quản lý chất thải. Trong năm qua, Sở đã kiểm tra 20 bệnh viện công lập và ngoài công lập; công tác kiểm tra chất lượng bệnh viện hằng năm cũng được triển khai, cùng với kế hoạch kiểm tra chuyên môn tại các phòng khám đa khoa, trong đó có nội dung quản lý chất thải y tế.

Ứng dụng khoa học công nghệ xử lý ô nhiễm làng nghề

Đối với vấn đề ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, dù không trực tiếp phụ trách lĩnh vực quản lý môi trường, Sở đã chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan, địa phương và các làng nghề để tìm kiếm giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Trong tháng 7-2026, Sở đã tổ chức hội thảo với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và đại diện các xã, phường có làng nghề. Qua trao đổi, các bên nhận diện những vấn đề còn tồn tại, đồng thời đề xuất nhiệm vụ khoa học và công nghệ nhằm từng bước xử lý ô nhiễm môi trường, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm làng nghề.

Một số làng nghề tiêu biểu, như: Bát Tràng, Vạn Phúc, Sơn Đồng cũng đã được lãnh đạo Sở làm việc trực tiếp để đánh giá nhu cầu, khả năng ứng dụng công nghệ trong sản xuất và xử lý ô nhiễm. Trên cơ sở đề xuất của các địa phương, Sở tham mưu UBND thành phố phê duyệt một số nhiệm vụ khoa học và công nghệ để triển khai.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, việc giải quyết ô nhiễm làng nghề cần gắn với ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đổi mới công nghệ sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, phù hợp đặc điểm của từng làng nghề, qua đó hỗ trợ địa phương từng bước giải quyết các vấn đề môi trường còn tồn tại.

Làm rõ trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ xử lý

Chất vấn trực tiếp lãnh đạo UBND xã Ứng Thiên về tình trạng tồn đọng chất thải tại làng nghề thu gom, tái chế phế liệu ở thôn Xà Cầu, chủ tọa phiên chất vấn yêu cầu địa phương tập trung làm rõ trách nhiệm quản lý, kết quả xử lý vi phạm và thời hạn khắc phục ô nhiễm.

Theo báo cáo của lãnh đạo UBND xã Ứng Thiên, thôn Xà Cầu có 195 hộ làm nghề. Từ tháng 6-2025, đơn vị thu gom, thu mua chất thải trước đây dừng hoạt động, khiến chất thải tồn đọng. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã phối hợp với thôn ký hợp đồng với đơn vị vận chuyển từ tháng 9-2025. Địa phương cũng vận động các hộ ký cam kết bảo đảm việc vận chuyển chất thải.

Lãnh đạo UBND xã Ứng Thiên, cho biết đã kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính 14 trường hợp; đồng thời thành lập đoàn kiểm tra để tiếp tục rà soát các hộ còn lại. Tuy nhiên, tiến độ xử lý vẫn là vấn đề được đặt ra khi số hộ cần kiểm tra, khắc phục còn lớn. Lãnh đạo UBND xã cũng cam kết tập trung xử lý các trường hợp còn tồn tại và hoàn thành trong quý IV-2026.

Hà Nội cần quyết liệt kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm

Dự và phát biểu tại phiên chất vấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tạ Đình Thi đánh giá phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố rất thiết thực, ý nghĩa và kịp thời. Các đại biểu đã nêu những vấn đề bức xúc, cấp bách, đòi hỏi phải được giải quyết. Phần trả lời của đại diện các sở, ngành cũng đưa ra những cam kết giải quyết cụ thể.

Thường trực HĐND thành phố đã chuẩn bị rất chu đáo cho phiên chất vấn, từ công tác chỉ đạo, giám sát chuyên đề của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của HĐND thành phố đến việc chuẩn bị phim phóng sự, tài liệu chất vấn. Đặc biệt, công tác điều hành của chủ tọa, các câu hỏi chất vấn và phần trả lời đều có chất lượng.

Trao đổi về những kết quả nổi bật, những vấn đề đặt ra và những nội dung mong muốn thành phố quan tâm giải quyết trong thời gian tới, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đánh giá, thời gian qua, đặc biệt trong năm 2025-2026, thành phố Hà Nội đã triển khai quyết liệt, đồng bộ nhiều biện pháp, trong đó có việc ban hành các chính sách, pháp luật và triển khai Luật Thủ đô năm 2026, Luật Bảo vệ môi trường cùng các luật liên quan.

HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành ít nhất 13 nghị quyết triển khai Luật Thủ đô liên quan đến các vấn đề khoa học, công nghệ và môi trường. Đây là mô hình, cách làm rất tốt, các địa phương khác cũng đang học hỏi kinh nghiệm để triển khai trên địa bàn mình.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội ghi nhận thành phố triển khai các biện pháp kiểm soát chặt chẽ nguồn thải, bước đầu tạo ra những chuyển biến quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường; công tác xử lý chất thải rắn sinh hoạt đã có chuyển biến mạnh mẽ, tỷ lệ chôn lấp giảm; chất lượng môi trường không khí được cải thiện thông qua việc tăng cường mạng lưới quan trắc tự động và bước đầu triển khai vùng phát thải thấp; công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm trên địa bàn...

Đối với những khó khăn, thách thức về ô nhiễm không khí (đặc biệt là bụi mịn PM2.5) còn diễn biến phức tạp theo quy luật thời tiết, đồng chí Tạ Đình Thi đề nghị thành phố tiếp tục quan tâm, triển khai các giải pháp khống chế, kiểm soát nguồn phát sinh bụi từ hoạt động xây dựng, giao thông, hoạt động đốt và các nguồn khác.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến tình trạng ô nhiễm rác thải tại khu vực nông thôn, bởi việc kiểm soát phát sinh chất thải ở khu vực này khó khăn hơn so với khu vực nội đô; vấn đề cảnh quan môi trường.

Đồng chí gợi mở một số vấn đề thành phố có thể tập trung giải quyết trước mắt, nhất là ở cấp chính quyền cơ sở. Ví dụ, đối với vấn đề giảm thiểu ô nhiễm không khí, thành phố có thể tăng cường kiểm tra, kiểm soát ngay các nguồn phát thải, từ công tác rửa đường, kiểm soát xe vận chuyển đến việc thực hiện các biện pháp hạn chế phát tán bụi.

Đối với việc phân loại rác tại nguồn, đây là yêu cầu cần được triển khai đồng bộ và có thể tổ chức thực hiện ngay. Bên cạnh đó, thành phố cần quy hoạch các điểm tập kết, trung chuyển rác thải; đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật môi trường; tập trung tháo gỡ khó khăn trong quản lý, xử lý chất thải xây dựng; bố trí kinh phí tương xứng với các nhiệm vụ đã phân cấp cho cấp xã.

Cùng với đó, thành phố quan tâm bố trí đủ nhân lực, đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cấp xã về bảo vệ môi trường. Ngoài ra, cần tiếp tục thực hiện các biện pháp xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh, thời gian qua, thành phố đã chủ động triển khai thực hiện cơ chế phối hợp vùng Thủ đô với 5 tỉnh, thành phố lân cận nhằm cụ thể hóa Điều 30 Luật Thủ đô năm 2024. Thời gian tới, thành phố cần tiếp tục quan tâm triển khai thực hiện, nếu thành công, cơ chế phối hợp liên vùng sẽ trở thành một điển hình trong công tác bảo vệ môi trường.

Lựa chọn phương án quản lý để từng xã, phường sạch hơn

Trả lời tại phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội về lĩnh vực môi trường, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường nhấn mạnh yêu cầu rà soát phương án phân cấp, giúp từng xã, phường sạch hơn, quản lý thuận lợi hơn; đồng thời làm rõ lộ trình tháo gỡ vướng mắc trong xử lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm.

Lựa chọn phương án quản lý để từng xã, phường sạch hơn

Thay mặt lãnh đạo UBND thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường tiếp thu các ý kiến trao đổi, chất vấn, định hướng của đại biểu và lãnh đạo HĐND thành phố để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường.

Theo đồng chí Vũ Duy Cường, lĩnh vực môi trường luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo thường xuyên của Thành ủy, HĐND thành phố Hà Nội qua nhiều thời kỳ. Từ đầu năm 2026 đến nay, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành 188 văn bản chỉ đạo, điều hành; trong đó có chương trình hành động xử lý ô nhiễm môi trường giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch tăng cường các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí, đặc biệt trong thời điểm xuất hiện nghịch nhiệt cuối năm và đầu năm.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường đánh giá, chất lượng môi trường Thủ đô thời gian qua đã được cải thiện so với trước và cùng kỳ năm ngoái. Những chuyển biến được ghi nhận ở chất lượng không khí, kết quả xử lý chất thải rắn, nước thải và tiến độ triển khai các dự án hạ tầng môi trường.

Làm rõ vấn đề phân cấp quản lý vệ sinh môi trường, đồng chí Vũ Duy Cường cho biết, việc giao các xã, phường quản lý có thuận lợi là sát thực tế, tập trung hơn. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn bất cập trong tổ chức vệ sinh môi trường theo tuyến giao thông, nhất là tại các khu vực giáp ranh giữa các địa phương.

Trước mắt, UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các xã, phường tập trung khắc phục ngay những hạn chế trong thu gom, tập kết rác, không để khu vực giáp ranh thiếu đơn vị chịu trách nhiệm xử lý. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối chủ trì kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện.

Về lâu dài, thành phố Hà Nội sẽ giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các xã, phường rà soát, đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế - xã hội của mô hình phân cấp, làm cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định phương án phù hợp.

“Phương án nào để cho từng xã, phường sạch hơn, tốt hơn, thuận lợi hơn thì chúng ta chọn phương án đó để làm”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường nhấn mạnh.

Tháo gỡ vướng mắc trong xử lý tro bay, chất thải xây dựng

Về quy hoạch xử lý chất thải rắn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường cho biết, qua rà soát, các cơ quan chuyên môn của thành phố và Bộ Xây dựng đã thống nhất định hướng khu xử lý Sóc Sơn tập trung phục vụ nhu cầu xử lý chất thải rắn của Hà Nội.

Thành phố Hà Nội thống nhất phân bổ mạng lưới xử lý theo bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc nhằm giảm chi phí vận chuyển, hạn chế áp lực tập trung lên một địa phương. Tại phía Nam, thành phố Hà Nội đang triển khai nhà máy tại Núi Thoong và chuẩn bị triển khai nhà máy tại Châu Can - Chuyên Mỹ, mỗi nhà máy có công suất 2.000 tấn/ngày đêm.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, tổng công suất xử lý chất thải rắn của thành phố đạt khoảng 15.000 tấn/ngày đêm, đáp ứng nhu cầu xử lý hằng ngày.

Liên quan đến đơn giá đốt rác sinh hoạt, đồng chí Vũ Duy Cường cho biết, mức giá hiện nay mới là tạm tính. Việc xác định đơn giá chính thức phải dựa trên cơ sở quyết toán dự án, trong khi các nhà đầu tư chậm hoàn thiện nội dung này.

UBND thành phố Hà Nội đã nhiều lần đôn đốc. Hiện, nhà đầu tư và Sở Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện đề án xác định giá, dự kiến đầu tháng 12-2026, thành phố Hà Nội phê duyệt đơn giá xử lý rác mới đối với Nhà máy điện rác Thiên Ý. Đối với nhà máy tại Xuân Sơn, chủ đầu tư vẫn chưa hoàn thành quyết toán.

Về xử lý tro bay, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường cho biết, khối lượng phát sinh chiếm khoảng 1,5% lượng rác đưa vào đốt; tổng lượng tro bay tồn lưu hiện khoảng 100.000 tấn. Thành phố Hà Nội mong muốn tiếp cận công nghệ phù hợp để xử lý, tái sử dụng theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Trước mắt, do lượng tro bay tại Nhà máy điện rác Thiên Ý đã chạm ngưỡng lưu giữ, thành phố thống nhất vị trí chôn lấp tạm thời tại khu xử lý. Tro bay phải được hóa rắn, xử lý đáp ứng yêu cầu đối với chất thải thông thường trước khi đưa vào ô chôn lấp bảo đảm kỹ thuật. Thành phố Hà Nội phấn đấu hoàn thành các công việc phục vụ chôn lấp tạm thời trong tháng 12-2026.

Về lâu dài, UBND thành phố Hà Nội giao Công ty Thiên Ý tiếp tục nghiên cứu, tiếp cận công nghệ xử lý hiện đại; định hướng bố trí khu xử lý tro bay tập trung tại Nam Sơn để phục vụ các nhà máy đốt rác trên địa bàn.

Đối với chất thải rắn xây dựng, quy hoạch xác định 9 vị trí với tổng công suất 8.500 tấn/ngày đêm, song công suất thực hiện mới đạt khoảng 1.500 tấn/ngày đêm. Trong khi đó, lượng phát sinh thực tế khoảng 3.000-4.000 tấn/ngày, có thời điểm có thể lên tới 10.000 tấn/ngày khi đẩy mạnh thi công các công trình trọng điểm.

Để giải quyết nhu cầu trước mắt, thành phố Hà Nội đã rà soát được 21 trong khoảng 81 điểm dự kiến tập kết tạm thời. Với những điểm chỉ thực hiện tập kết, UBND các xã, phường được giao quản lý. Đối với điểm tập kết kết hợp xử lý tại chỗ, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm phối hợp với địa phương thống nhất phương án thuê đất tạm thời, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường làm việc trực tiếp với từng địa phương để hướng dẫn, tháo gỡ thủ tục, hạn chế tình trạng ùn ứ chất thải xây dựng, ảnh hưởng đến môi trường và tiến độ dự án.

Tập trung khắc phục ô nhiễm tồn đọng, kiểm soát các nguồn phát thải

Tiếp thu phản ánh của đại biểu và những vấn đề được nêu trong phóng sự tại phiên chất vấn, UBND thành phố Hà Nội giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các địa phương rà soát tổng thể các điểm tập kết rác tồn đọng lâu năm, những bất cập trong xử lý rác, ô nhiễm ao hồ.

Chủ tịch UBND các xã, phường có trách nhiệm rà soát cụ thể, đề xuất hướng xử lý từng trường hợp. Thành phố Hà Nội phấn đấu giải quyết các tồn tại được nêu tại phiên chất vấn trong năm 2026.

Đối với chất thải y tế nguy hại, đồng chí Vũ Duy Cường cho biết, lượng phát sinh khoảng 7-8 tấn/ngày đã được xử lý không để tồn đọng. Quy trình thu gom, vận chuyển đã được Sở Tư pháp thẩm định, dự kiến UBND thành phố Hà Nội ban hành trong tháng 11-2026.

Về kiểm soát ô nhiễm không khí, thành phố Hà Nội đặt mục tiêu từng bước nâng tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí tốt lên 75-80% trong những năm tới theo lộ trình. Trong tháng 12-2026, thành phố Hà Nội sẽ hoàn thành kiểm kê, đánh giá các nguồn phát thải để xác định rõ đối tượng, biện pháp cần tập trung xử lý.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường nhấn mạnh trách nhiệm của Chủ tịch UBND các xã, phường, Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan trong kiểm soát đốt rơm rạ, bảo đảm vệ sinh môi trường tại các công trình xây dựng. Đây là những nội dung cần tập trung thực hiện ngay để góp phần giảm ô nhiễm không khí.

Về ô nhiễm nguồn nước, thành phố Hà Nội tiếp tục thúc đẩy các dự án nhà máy xử lý nước thải thuộc lưu vực sông Cầu Bây, sông Nhuệ và các sông nội đô, phấn đấu hoàn thành trong giai đoạn 2027-2028.

Cùng với đầu tư hạ tầng, thành phố Hà Nội tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý, bảo vệ môi trường, tích hợp trên nền tảng cơ sở dữ liệu đất đai. Các ngành Y tế, Giáo dục, Giao thông, Quy hoạch tiếp tục cập nhật dữ liệu chuyên ngành, phục vụ công tác quản lý, điều hành.

Để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, UBND thành phố Hà Nội đề nghị HĐND thành phố Hà Nội tiếp tục đồng hành trong xây dựng cơ chế, chính sách môi trường, nhất là đối với những vấn đề mới như xử lý rác đã chôn lấp; quan tâm bố trí nguồn lực, sớm xem xét, quyết định các dự án đầu tư trong lĩnh vực môi trường.

Đồng thời, tăng cường giám sát việc thực hiện cơ chế, chính sách, sử dụng nguồn lực và kết quả triển khai các dự án.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Duy Cường khẳng định, trên cơ sở các nội dung tại phiên chất vấn, UBND thành phố Hà Nội sẽ giao nhiệm vụ cho các sở, ngành, địa phương, xây dựng kế hoạch để tập trung chỉ đạo, thực hiện các mục tiêu bảo vệ môi trường đã đề ra.

Nhiều kết quả nổi bật trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường

Phát biểu bế mạc phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội về lĩnh vực môi trường, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm, phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội về công tác quản lý, bảo vệ môi trường đã hoàn thành chương trình đề ra.

Trong phiên chất vấn đã có 26 lượt đại biểu hỏi và tái chất vấn, các đại biểu đã tập trung chất vấn những vấn đề cử tri quan tâm; những ý kiến rất kịp thời từ các cơ quan truyền thông của thành phố và trung ương. Lãnh đạo UBND thành phố, các sở, ngành và địa phương đã có 17 lượt ý kiến làm rõ, tiếp thu, giải trình, làm rõ thêm những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập, nguyên nhân và trách nhiệm trong quá trình thực hiện.

“Thường trực HĐND thành phố ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các đại biểu; sự nghiêm túc, cầu thị của các cơ quan, đơn vị trong quá trình chất vấn và giải trình”, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà nói và nhận định, qua phiên chất vấn hôm nay, nhiều kết quả nổi bật trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường của Thủ đô đã được thông tin, làm rõ thêm.

Bên cạnh những kết quả đạt được, phiên chất vấn cũng đã thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, bất cập, phân tích nguyên nhân và làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị. Đáng chú ý, các vấn đề đã được chỉ ra qua nhiều lần trong giám sát, chất vấn nhưng chậm được khắc phục; một số nhiệm vụ đã có chỉ đạo, có thời hạn cụ thể nhưng chưa hoàn thành, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đời sống của nhân dân. Những vấn đề này đòi hỏi sự tập trung chỉ đạo quyết liệt hơn, nhất là trong việc khắc phục những tồn tại kéo dài; đồng thời thực hiện nghiêm túc các cam kết tại phiên chất vấn, bảo đảm rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả thực hiện.

Trên cơ sở những nội dung đã được trao đổi, làm rõ, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội cho biết, Thường trực HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố tập trung chỉ đạo thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, về quy hoạch, cơ chế, chính sách và nguồn lực, khẩn trương hoàn thành quy hoạch chuyên ngành quản lý chất thải rắn, bảo đảm đồng bộ với các quy hoạch có liên quan, theo hướng tăng cường tái chế, tái sử dụng, thu hồi năng lượng, giảm dần chôn lấp, gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thứ hai, về quản lý chất thải rắn sinh hoạt, tiếp tục tập trung thực hiện đồng bộ tuyên truyền phân loại rác tại nguồn với thu gom, vận chuyển và xử lý; khắc phục tình trạng rác đã phân loại nhưng khi thu gom lại đổ chung, phương tiện vận chuyển gây ô nhiễm môi trường...

Thứ ba, về quản lý chất thải rắn xây dựng, khẩn trương đưa 21 vị trí xử lý tạm thời vào hoạt động, hoàn thành trong năm 2026. Trong tháng 11 các quy định về cho thuê đất ngắn hạn và quản lý chất thải rắn xây dựng phải xong

Thứ tư, về quản lý chất thải rắn y tế, sớm hoàn thiện quy định về thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải y tế; phân định rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành và chính quyền xã, phường.

Thứ năm, về kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí, Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thành việc lắp đặt thiết bị giám sát bụi tại các công trình lớn theo chỉ đạo của thành phố Hà Nội; kết nối dữ liệu với chính quyền xã, phường, đồng thời phối hợp kiểm soát hoạt động vận chuyển vật liệu xây dựng, hạn chế bụi và ô nhiễm môi trường. Hoàn thành kiểm kê khí thải trong tháng 10-2026, lắp đặt 15 trạm quan trắc trong năm 2026 theo đúng kế hoạch của UBND đề ra và công khai kết quả để nhân dân cùng giám sát.

Các nội dung cam kết của cơ quan, đơn vị tại phiên chất vấn hôm nay sẽ được Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổng hợp, công khai trên các nền tảng số của thành phố để cử tri và nhân dân thuận tiện theo dõi, cùng tham gia giám sát việc thực hiện. Cùng với sự giám sát của cử tri và nhân dân, Thường trực HĐND thành phố sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc, giám sát kết quả thực hiện; đối với những nhiệm vụ chậm tiến độ, chưa đạt sẽ yêu cầu giải trình, tiếp tục chất vấn khi cần thiết.

Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh, điều cử tri và nhân dân mong đợi sau phiên chất vấn hôm nay chính là những chuyển biến cụ thể, như: Rác thải được thu gom, xử lý kịp thời; tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng, chất thải y tế lẫn vào rác sinh hoạt được khắc phục; môi trường sống ngày càng sạch hơn, không khí trong lành hơn.

“Với những kết quả đã đạt được, cùng sự quyết tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành, các cấp và sự đồng hành của nhân dân, tôi tin tưởng những vấn đề đã được chỉ rõ tại phiên chất vấn sẽ từng bước được giải quyết, tạo chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ môi trường của Thủ đô”, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nói.