Châu Âu phối hợp đối phó khả năng Mỹ muốn kiểm soát Greenland

Các đồng minh châu Âu, trong đó có Pháp và Đức, đang tăng cường trao đổi và phối hợp nhằm chuẩn bị các phương án phản ứng phù hợp, trong bối cảnh Mỹ phát đi những tín hiệu cứng rắn liên quan đến Greenland và khu vực Bắc Cực.

Theo các nguồn ngoại giao, một động thái quân sự của Mỹ nhằm giành quyền kiểm soát Greenland từ tay Đan Mạch - đồng minh lâu năm trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương - sẽ tạo ra cú sốc lớn đối với liên minh và làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và các thủ đô châu Âu. Greenland hiện thuộc chủ quyền của Đan Mạch, dù hòn đảo có quyền tự trị rộng rãi.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết vấn đề Greenland đã được đưa ra thảo luận trong cuộc gặp với các ngoại trưởng Đức và Ba Lan vào cuối ngày thứ Tư. Trả lời phỏng vấn đài France Inter, ông nhấn mạnh Pháp mong muốn hành động một cách thận trọng và phối hợp chặt chẽ với các đối tác châu Âu, thay vì đưa ra các bước đi đơn lẻ.

Một nguồn tin từ chính phủ Đức xác nhận Berlin đang làm việc sát sao với các nước châu Âu khác cũng như Đan Mạch để trao đổi về các bước tiếp theo liên quan đến Greenland. Trong khi đó, một quan chức cấp cao của Liên minh châu Âu nhận định Đan Mạch cần đóng vai trò trung tâm trong việc điều phối phản ứng chung, song đến nay Copenhagen vẫn chưa nêu rõ mong muốn nhận được hình thức hỗ trợ cụ thể nào từ các đồng minh.

Những ngày gần đây, nhiều lãnh đạo châu Âu và Canada đã công khai bày tỏ ủng hộ Greenland, khẳng định tương lai của hòn đảo Bắc Cực này phải do người dân Greenland quyết định. Ông Johannes Koskinen, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Phần Lan, kêu gọi đưa vấn đề này ra thảo luận chính thức trong khuôn khổ NATO, cho rằng các đồng minh cần đánh giá liệu có cần hành động tập thể hay không nếu một thành viên theo đuổi tham vọng riêng đi ngược lại các thỏa thuận chung.

Ý định kiểm soát Greenland không phải là điều mới trong phát biểu của ông Trump. Ngay từ năm 2019, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông đã từng đề cập đến khả năng mua lại hòn đảo này, lập luận rằng Greenland có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ. Gần đây, ông tiếp tục nhấn mạnh vai trò quân sự của Greenland và cho rằng Đan Mạch chưa làm đủ để bảo vệ khu vực này.

Nhà Trắng trong tuần này cho biết ông Trump và các cố vấn đang xem xét nhiều phương án khác nhau liên quan đến Greenland, trong đó có cả các biện pháp mạnh, dù vấp phải phản ứng dè dặt từ châu Âu. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Pháp Barrot cho hay ông đã trực tiếp trao đổi với người đồng cấp Mỹ, người được cho là đã bác bỏ khả năng Mỹ tiến hành một chiến dịch quân sự tương tự những gì vừa xảy ra tại Venezuela.

Dù vậy, một chiến dịch gần đây của Mỹ tại Venezuela, trong đó có việc bắt giữ lãnh đạo nước này, đã khiến một số chính trị gia châu Âu lo ngại rằng những kịch bản khó lường có thể được tính đến ở những khu vực khác. Một quan chức cấp cao của Mỹ, đề nghị giấu tên, cho biết các phương án được thảo luận bao gồm cả việc mua lại Greenland, song cả chính quyền Greenland lẫn Đan Mạch đều khẳng định hòn đảo này “không phải để bán”.

Đọc thêm: Xe điện Trung Quốc bước vào năm 2026 với làn sóng điều chỉnh giá mới

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cùng Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt đã đề nghị một cuộc gặp khẩn cấp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio để trao đổi về tình hình. Trong một thông điệp đăng tải trên mạng xã hội, ông Rasmussen kêu gọi các bên hạ nhiệt phát ngôn và thay thế bằng đối thoại mang tính xây dựng.

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới nhưng chỉ có khoảng 57.000 dân. Dù không phải thành viên độc lập của NATO, hòn đảo vẫn nằm trong phạm vi bảo đảm an ninh của liên minh thông qua tư cách thành viên của Đan Mạch. Vị trí của Greenland giữa châu Âu và Bắc Mỹ khiến nơi đây trở thành mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Mỹ, đồng thời nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú cũng làm gia tăng giá trị chiến lược của hòn đảo trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.