Châu Âu ra "tối hậu thư" cho ông Trump về Greenland
Kinhtedothi - Lãnh đạo một số cường quốc châu Âu ngày 6/1 đã lên tiếng ủng hộ Greenland, khẳng định hòn đảo Bắc Cực này thuộc về người dân Greenland, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa đưa ra lời đe dọa muốn giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tại Đan Mạch.
Trong những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đề cập tới nguyện vọng kiểm soát Greenland, ý tưởng từng được ông nêu ra lần đầu vào năm 2019, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, với lập luận rằng Greenland có ý nghĩa sống còn đối với quân đội Mỹ, đồng thời cho rằng Đan Mạch đã không làm đủ để bảo vệ khu vực này.
Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller ngày 5/1 đã bác bỏ những lo ngại liên quan đến chủ quyền của Đan Mạch.
Một chiến dịch quân sự của Mỹ vào cuối tuần qua nhằm bắt giữ lãnh đạo Venezuela đã làm dấy lên lo ngại rằng Greenland có thể đối mặt với một kịch bản tương tự. Ảnh: CNBC
“Các bạn có thể nói bao nhiêu tùy thích về những phép lịch sự trong quan hệ quốc tế và mọi thứ khác,” ông Miller nói với CNN. “Nhưng chúng ta đang sống trong một thế giới thực, nơi được chi phối bởi sức mạnh, bởi vũ lực và quyền lực.”
Chiến dịch quân sự của Mỹ vào cuối tuần qua nhằm bắt giữ lãnh đạo Venezuela đã làm dấy lên lo ngại rằng Greenland có thể đối mặt với một kịch bản tương tự. Chính quyền Greenland nhiều lần khẳng định không mong muốn trở thành một phần của Mỹ.
“Greenland thuộc về người dân Greenland. Chỉ có Đan Mạch và Greenland, và không ai khác, mới có quyền quyết định những vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland,” tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo Pháp, Anh, Đức, Italia, Ba Lan, Tây Ban Nha và Đan Mạch nêu rõ.
Các nhà lãnh đạo châu Âu nhấn mạnh rằng an ninh tại khu vực Bắc Cực cần được bảo đảm thông qua nỗ lực tập thể của các đồng minh NATO, trong đó có cả Mỹ.
“NATO đã khẳng định rõ rằng Bắc Cực là một khu vực ưu tiên, và các đồng minh châu Âu đang tăng cường cam kết,” tuyên bố cho biết.
“Chúng tôi, cùng với nhiều đồng minh khác, đã gia tăng sự hiện diện, các hoạt động và đầu tư nhằm bảo đảm an toàn cho Bắc Cực và răn đe các đối thủ.”
Phát biểu với báo giới tại Warsaw, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhấn mạnh: “Không một thành viên nào được tấn công hoặc đe dọa một thành viên khác của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Nếu xung đột hay mâu thuẫn xảy ra ngay trong nội bộ liên minh, thì NATO sẽ mất đi ý nghĩa tồn tại.”
Thủ tướng Greenland kêu gọi “đối thoại tôn trọng”
Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen hoan nghênh sự ủng hộ và đoàn kết của các nhà lãnh đạo châu Âu, đồng thời một lần nữa kêu gọi Mỹ tiến hành “đối thoại trên tinh thần tôn trọng”.
“Đối thoại phải được tiến hành trên cơ sở tôn trọng thực tế rằng vị thế của Greenland được xác lập theo luật pháp quốc tế và nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ,” ông Nielsen viết trên mạng xã hội Facebook.
Để đáp trả những chỉ trích từ phía Mỹ liên quan đến năng lực phòng thủ của Greenland, Đan Mạch năm ngoái đã cam kết chi 42 tỷ crown Đan Mạch (tương đương 6,58 tỷ USD) nhằm tăng cường sự hiện diện quân sự tại khu vực Bắc Cực.
Về tuyên bố chung của các nước châu Âu, Đặc phái viên Mỹ Jeff Landry ngày 6/1 khẳng định với CNBC rằng “an ninh cần phải là mối quan tâm hàng đầu của Mỹ”.
Ông Trump đã bổ nhiệm ông Landry - Thống đốc bang Louisiana thuộc đảng Cộng hòa – làm đặc phái viên về Greenland vào tháng trước, yêu cầu ông “dẫn đầu nỗ lực” liên quan đến hòn đảo này.
Greenland - hòn đảo lớn nhất thế giới nhưng chỉ có khoảng 57.000 dân, không phải là thành viên độc lập của NATO, song được bảo vệ thông qua tư cách thành viên của Đan Mạch trong liên minh quân sự này.
Vị trí chiến lược của Greenland, nằm giữa châu Âu và Bắc Mỹ, khiến hòn đảo trở thành một địa điểm then chốt trong hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ. Nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú tại đây cũng phù hợp với mục tiêu của Washington trong việc giảm sự phụ thuộc vào các nguồn cung từ Trung Quốc.
