Chuyển đổi AI: Hướng đi bền vững cho doanh nghiệp Việt
Kinhtedothi - Trí tuệ nhân tạo đang trở thành yếu tố quyết định năng suất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế số. Tuy nhiên, thay vì tiếp cận AI theo hướng manh mún, nhiều chuyên gia cho rằng đã đến lúc doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ “ứng dụng AI” sang “chuyển đổi AI” một cách toàn diện, bài bản và bền vững, coi AI là nền tảng lõi trong quản trị và sản xuất kinh doanh.
Đưa AI trở thành nền tảng vận hành cốt lõi của doanh nghiệp. Ảnh: Phạm Hùng.
AI không còn là thử nghiệm, mà là năng lực cốt lõi của doanh nghiệp
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo ngày càng khẳng định vai trò then chốt đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp hiện nay mới chỉ dừng ở việc ứng dụng AI vào một số khâu riêng lẻ như chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu hay tự động hóa một phần quy trình. Cách tiếp cận này tuy mang lại những cải thiện nhất định, song chưa đủ để tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Theo ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, AI đã vượt qua giai đoạn công nghệ thử nghiệm để trở thành yếu tố quyết định năng suất, hiệu quả vận hành và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. “Trong bối cảnh đó, việc chuyển từ tư duy “ứng dụng AI” sang “chuyển đổi AI” được xem là yêu cầu tất yếu, đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận, coi AI là một phần cấu thành của mô hình vận hành, thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ”, ông Võ Xuân Hoài nhận định.
Thời gian qua, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia tập trung xây dựng và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó AI được xác định là một trong những trụ cột ưu tiên. Thông qua việc kết nối doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia trong nước và quốc tế, NIC hướng tới mục tiêu đưa AI từ tiềm năng trở thành năng lực thực chất, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Thực tiễn cũng cho thấy, Việt Nam đang dần khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn của các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới. Việc NIC phối hợp với Tập đoàn Dassault Systèmes hình thành Trung tâm nghiên cứu và phát triển là minh chứng rõ nét cho niềm tin của các đối tác quốc tế đối với môi trường đổi mới sáng tạo và tiềm năng phát triển công nghệ cao tại Việt Nam.
Cùng với đó, lợi thế về nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao, gồm đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, doanh nhân được đào tạo bài bản và có kinh nghiệm làm việc trong môi trường toàn cầu, đang tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước làm chủ và phát triển các giải pháp công nghệ mang dấu ấn riêng.
Mô hình “Doanh nghiệp AI” và bước đi cụ thể cho chuyển đổi số toàn diện
Trong nỗ lực hiện thực hóa định hướng chuyển đổi AI cho doanh nghiệp, cuối tháng 1/2025, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia đã phối hợp với AIZ ra mắt giải pháp chuyển đổi AI toàn diện, kiến tạo mô hình “Doanh nghiệp AI” vận hành trên hệ sinh thái BrainZ, AgentZ và ColabZ. Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận AI theo hướng bài bản, có hệ thống, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế số và triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Điểm nổi bật của mô hình này nằm ở cách tiếp cận tổng thể, coi AI là phần lõi trong toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Thay vì chỉ hỗ trợ một số nghiệp vụ riêng lẻ, AI được tích hợp xuyên suốt trong quản trị, điều hành và tổ chức sản xuất kinh doanh. Trong đó, BrainZ đóng vai trò là “bộ não số”, có nhiệm vụ hợp nhất dữ liệu và tri thức theo từng lĩnh vực nghiệp vụ; AgentZ hình thành lực lượng “nhân sự số”, phối hợp cùng con người trong thực thi công việc; còn ColabZ giúp tổ chức các quy trình số, phòng ban số, tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu suất vận hành.
Trọng tâm của mô hình là kiến trúc công nghệ gồm năm trụ cột, cho phép doanh nghiệp triển khai AI theo lộ trình phù hợp, từ chuẩn bị hạ tầng, dữ liệu đến ứng dụng trong thực tiễn. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp linh hoạt lựa chọn mức độ đầu tư, phù hợp với quy mô và đặc thù từng ngành, đồng thời bảo đảm tính bền vững trong dài hạn.
Nhìn từ góc độ chuyên môn, TS. Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam cho rằng, AI là công nghệ then chốt để đưa tự động hóa lên một tầm cao mới. “Trong nhiều năm, trình độ tự động hóa của doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế, chủ yếu dừng ở mức cơ khí, điện và robot đơn giản. Để tiến tới các mô hình nhà máy thông minh và sản xuất thông minh, AI là yếu tố không thể thiếu”, TS.Nguyễn Quân nói.
Theo TS. Nguyễn Quân, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc chuẩn bị nguồn lực, hạ tầng và nền tảng công nghệ. Việt Nam cần từng bước xây dựng các nền tảng công nghệ cốt lõi của riêng mình, đồng thời đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn, tận dụng hiệu quả kinh nghiệm và nguồn lực quốc tế.
Về phía doanh nghiệp công nghệ toàn cầu, ông Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm Đông Dương cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong việc thúc đẩy triển khai AI cho doanh nghiệp thông qua hạ tầng suy luận AI. Theo đó, các giải pháp hạ tầng này sẽ góp phần giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai, bảo đảm hiệu năng, độ ổn định và tối ưu chi phí, qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư cho chuyển đổi số.
Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng đóng vai trò chủ đạo, việc chuyển đổi AI không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là con đường để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
