Việt Nam khẳng định vai trò chủ động trong phát triển kinh tế số và AI

Việt Nam nổi lên như điểm sáng của kinh tế số

Trong bức tranh chuyển đổi số toàn cầu, Việt Nam đang ngày càng được đánh giá là một trong những nền kinh tế số phát triển năng động, với tốc độ tăng trưởng vượt trội so với mặt bằng chung. Tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6) được tổ chức tại Hà Nội, ông Amandeep Singh Gill - Phó Tổng Thư ký Liên Hợp quốc, Đặc phái viên của Liên Hợp quốc về Công nghệ nhận định, kinh tế số Việt Nam hiện tăng trưởng nhanh gấp nhiều lần so với tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế, không chỉ tạo động lực mới cho tăng trưởng mà còn góp phần định hình lại cấu trúc phát triển dài hạn.

Kết quả này phản ánh rõ nét sự kết hợp giữa quyết tâm chính trị mạnh mẽ, tầm nhìn chiến lược nhất quán và sự tham gia ngày càng sâu rộng của doanh nghiệp, người dân vào không gian số. Chuyển đổi số tại Việt Nam không còn là chương trình mang tính thử nghiệm hay cục bộ theo từng ngành, từng lĩnh vực, mà đã trở thành định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển quốc gia. Cách tiếp cận này giúp các chính sách về kinh tế số, chính phủ số và xã hội số được triển khai đồng bộ, tạo hiệu ứng lan tỏa rộng khắp.

Trong bối cảnh khu vực ASEAN vẫn đối mặt với những thách thức về khoảng cách phát triển giữa các quốc gia thành viên, cũng như mức độ kết nối và tương thích của hạ tầng số, Việt Nam được nhìn nhận là một trong những quốc gia có cách tiếp cận chủ động và bài bản. Việc thúc đẩy xây dựng không gian số kết nối, bao trùm và bền vững không chỉ phục vụ mục tiêu phát triển trong nước, mà còn góp phần quan trọng vào nỗ lực chung của khu vực.

Đáng chú ý, cộng đồng quốc tế đánh giá cao vai trò điều phối và dẫn dắt của Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác số, chia sẻ kinh nghiệm và hài hòa chính sách trong khu vực. Điều này cho thấy chuyển đổi số tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa nội tại, mà còn gắn liền với trách nhiệm và vai trò ngày càng lớn trong các cấu trúc hợp tác khu vực và toàn cầu.

Nghị quyết 57 và nền tảng cho phát triển AI bền vững

Một trong những yếu tố tạo nên dấu ấn riêng trong cách tiếp cận chuyển đổi số của Việt Nam là việc sớm xác lập khuôn khổ thể chế mang tính đột phá cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được đánh giá là bước đi chiến lược, tạo nền tảng chính trị và pháp lý quan trọng để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới của kỷ nguyên số.

Theo đánh giá từ Liên Hợp quốc, việc Việt Nam xác định trí tuệ nhân tạo là một trong những công nghệ chiến lược trọng tâm thể hiện tầm nhìn dài hạn và khả năng nắm bắt xu thế công nghệ toàn cầu. Trong bối cảnh AI đang trở thành yếu tố không thể thiếu trong mọi chiến lược phát triển kinh tế xã hội, định hướng này giúp Việt Nam chủ động tham gia vào các chuỗi giá trị mới, đồng thời tận dụng AI để nâng cao năng suất, hiệu quả quản trị và chất lượng dịch vụ công.

Đánh giá về ý nghĩa của Nghị quyết 57, ông Amandeep Singh Gill cho rằng, nghị quyết này có tiềm năng tạo ra một bước ngoặt lớn trong phát triển khoa học và công nghệ của Việt Nam. “Đây có thể là một “cú hích mang tính giải phóng”, khơi dậy và phát huy tiềm năng sáng tạo của người dân trong kỷ nguyên số, tương tự những cải cách mang tính đột phá từng tạo dấu ấn trong các giai đoạn phát triển trước đây” - Phó Tổng Thư ký Liên Hợp quốc, Đặc phái viên của Liên Hợp quốc về Công nghệ nói.

Bên cạnh việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, cách tiếp cận phát triển AI của Việt Nam được đánh giá cao ở yếu tố nhân văn và có trách nhiệm. Theo quan điểm của Liên Hợp quốc, AI là công nghệ có sức ảnh hưởng sâu rộng, vừa mở ra cơ hội lớn cho tăng trưởng và phát triển, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thiếu các khuôn khổ quản trị phù hợp. Do đó, việc bảo đảm quyền và lợi ích của người dân, tôn trọng quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu và không để AI làm gia tăng bất bình đẳng hay khoảng cách số là những nguyên tắc then chốt.

Đề cập đến định hướng phát triển công nghệ của Việt Nam, ông Amandeep Singh Gill nhấn mạnh thông điệp: “AI phải phục vụ con người, chứ không phải thay thế con người”. Cách tiếp cận này phù hợp với tinh thần chung của Liên Hợp quốc về phát triển AI vì lợi ích của toàn nhân loại, đồng thời phản ánh rõ định hướng xây dựng một hệ sinh thái số bao trùm và bền vững mà Việt Nam đang theo đuổi.

Một điểm được cộng đồng quốc tế đặc biệt đánh giá cao là việc Việt Nam chú trọng xây dựng nền tảng cho AI bắt đầu từ hạ tầng. Phát triển đồng bộ hạ tầng số, hệ thống dữ liệu, nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng năng lượng được coi là điều kiện tiên quyết để AI có thể phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Trong bối cảnh năng lượng đang trở thành thách thức lớn đối với các trung tâm dữ liệu và hệ thống tính toán trên toàn cầu, định hướng đa dạng hóa nguồn năng lượng của Việt Nam thể hiện tầm nhìn dài hạn và cách tiếp cận toàn diện.

Cùng với đó, Liên Hợp quốc khẳng định sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong việc xây dựng các khuôn khổ quản trị AI, thúc đẩy hợp tác quốc tế và hỗ trợ các nhà khoa học Việt Nam tham gia sâu hơn vào các cơ chế khoa học toàn cầu. Đây được xem là kênh quan trọng để Việt Nam vừa đóng góp vào quá trình định hình tương lai công nghệ, vừa tiếp cận các chuẩn mực và xu hướng mới, bảo đảm phát triển AI theo hướng an toàn, có trách nhiệm và bền vững.