Chuyến thăm đáng kỳ vọng của Chủ tịch Hội đồng Châu Âu

Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 28 đến ngày 29/1 tới, theo lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường. 

Thông điệp rõ ràng

Thông qua chuyến thăm, Liên minh châu Âu (EU) mong muốn gửi một thông điệp rõ ràng tới cộng đồng quốc tế, rằng EU sẵn sàng tăng cường hợp tác với các đối tác thương mại quan trọng, trong đó có Việt Nam, qua đó đóng góp vào việc xây dựng một trật tự đa phương dựa trên luật pháp quốc tế.

Đó là khẳng định của Đại sứ - Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu Julien Guerrier trong buổi họp báo ngày 26/1 về chuyến thăm sắp tới của Chủ tịch Hội đồng châu Âu. 

Nhìn lại chặng đường 35 năm, Đại sứ chia sẻ, từ những hợp tác nhân đạo đơn lẻ vào đầu những năm 1990, Việt Nam và EU đã tiến tới một trong những mối quan hệ năng động và mạnh mẽ và mang tính kiểu mẫu trong khu vực, phát triển toàn diện trên mọi lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư, phát triển bền vững đến an ninh, quốc phòng, giao lưu Nhân dân…

“Đã đến thời điểm chín muồi để hai bên nâng cấp quan hệ lên một tầm cao mới. EU và Việt Nam đã thống nhất thực hiện “nâng cấp kép”, đưa quan hệ trở thành Đối tác Chiến lược toàn diện”, Đại sứ Julien Guerrier khẳng định. 

Ông cũng nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của chuyến thăm trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều căng thẳng địa chính trị diễn biến phức tạp. Hiện nay, quan hệ EU – Việt Nam được đánh giá là vừa sâu sắc, vừa toàn diện và chặt chẽ.

Là quốc gia đầu tiên trong ASEAN được EU lựa chọn để nâng cấp quan hệ lên tầm cao này, Đại sứ nhấn mạnh, bước đi thể hiện tính tiên phong và tạo hình mẫu cho quan hệ EU với các nước khác trong khu vực, Đại sứ EU nhấn mạnh. 

Khai mở những "mảnh đất" mới

Khoa học - công nghệ là lĩnh vực tiềm năng mới nổi trong hợp tác giữa Việt Nam và EU vốn còn nhiều dư địa để phát triển – sẽ được tiếp động lực đáng kể từ chuyến thăm của Chủ tịch Hội đồng châu Âu, theo Đại sứ Julien Guerrier. 

Dẫn việc EU dành ngân sách lớn nhất thế giới cho nghiên cứu và phát triển với sáng kiến trọng tâm Horizon Europe (Chân trời châu Âu), ông cho biết Việt Nam đã tham gia vào một số dự án chiến lược. Phía EU kỳ vọng Việt Nam sẽ tăng cường đóng góp và hiện diện hơn nữa trong tương lai.

“EU dự kiến ký kết bản ghi nhớ hợp tác với Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhằm thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong lĩnh vực nghiên cứu - phát triển, trao đổi chuyên gia, tham gia các chương trình như Marie Skłodowska-Curie, cũng như nhiều sáng kiến nghiên cứu khác”, Đại sứ tiết lộ.

Đây sẽ là cơ sở để hai bên cùng đề xuất và triển khai các hoạt động cụ thể nhằm hiện thực hóa tiềm năng hợp tác khoa học - công nghệ một cách hiệu quả và bền vững.

Cũng trong chuyến thăm lần này, Chủ tịch Hội đồng châu Âu dự kiến sẽ trải nghiệm Tuyến đường sắt số 3 Nhổn - ga Hà Nội - một trong những công trình mang dấu ấn hợp tác của phía châu Âu trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng. 

Về lĩnh vực này, Đại sứ cho biết EU đặc biệt quan tâm và coi đây là "mảnh đất" hợp tác nhiều tiềm năng với Việt Nam. Trong khuôn khổ sáng kiến Global Gateway (Cửa ngõ Toàn cầu), EU đã và đang triển khai nhiều dự án tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, giao thông và hạ tầng xanh.

Một trong những sáng kiến tiêu biểu là Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng JETP, nhằm hỗ trợ Việt Nam phát triển năng lượng sạch, bảo đảm an ninh năng lượng và phục vụ tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững.

EU cũng mong muốn mở rộng hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực như giao thông xanh, đường sắt, cảng biển, sân bay, đường sắt tốc độ cao và các tuyến metro đô thị.

"Dự kiến trong thời gian tới, Cao ủy EU phụ trách hạ tầng sẽ thăm và làm việc tại Việt Nam để trao đổi về hợp tác cụ thể, bao gồm hợp tác với Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) và các dự án song phương với các nước thành viên EU", ông Julien cho biết thêm. 

Trong lĩnh vực khoáng sản thiết yếu, Đại sứ Julien Guerrier thông tin, EU mong muốn trở thành đối tác lâu dài của Việt Nam, không chỉ trong thăm dò và khai thác, mà cả chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực nội địa và giúp Việt Nam làm chủ chuỗi giá trị. 

Những trụ cột truyền thống chính

Về ưu tiên tăng cường hợp tác thời gian tới, Đại sứ Julien Guerrier cho biết, EU mong muốn thúc đẩy ba trụ cột chiến lược.

Về thương mại, Hiệp định Tự do thương mại Việt Nam - EU (EVFTA) đã giúp thương mại song phương tăng khoảng 40% trong vòng 5 năm, kể từ khi có hiệu lực năm 2020. Tuy nhiên, EU và Việt Nam tin rằng vẫn còn nhiều dư địa để đạt được những kết quả ấn tượng hơn nữa, nhất là trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức.

Bên cạnh đó là chuyển đổi xanh. EU đã và đang tăng cường trao đổi với các bộ, ngành của Việt Nam về phát triển năng lượng tái tạo, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

"Những định hướng được nêu tại Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong lĩnh vực này", Đại sứ nhấn mạnh. 

Cuối cùng là hòa bình và an ninh. Thời gian qua, theo Đại sứ, hai bên đã hợp tác hiệu quả trong khuôn khổ ASEAN và song phương, trong đó Việt Nam tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình và một số sứ mệnh của EU tại châu Phi.

"EU mong muốn mở rộng hợp tác với Việt Nam về an ninh hàng hải, góp phần bảo đảm hòa bình, ổn định khu vực và thế giới, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương", Đại sứ nhấn mạnh. 

Việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - EU được kỳ vọng sẽ mở rộng đáng kể phạm vi hợp tác, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, thương mại đến khoa học - công nghệ góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển bền vững, Đại sứ nhấn mạnh.