Có thuốc uống trị Covid-19, vaccine còn quan trọng?

Nam Trung
Chia sẻ

Kinhtedothi - Các thuốc kháng virus thử nhiệm của Merck và Pfizer đãđược hứa hẹn có thể giảm đáng kể tình trạng nghiêm trọng ở người bệnh Covid-19, tuy nhiên nhiều chuyên gia y tế cảnh báo không nên nhầm lẫn giữa lợi ích của những phương pháp điều trị với việc phòng ngừa bằng vaccine.

Các viên nang đặc trị Covid-19 tiềm năng do hãng dược phẩm Merck của Mỹ sản xuất. Ảnh: AFP

Reuters dẫn lời Scott Ratzan, chuyên gia về truyền thông sức khỏe tại Đại học New York (CUNY), cho biết kết quả sơ bộ của một cuộc khảo sát trên 3.000 công dân Mỹ của CUNY cho thấy cứ 8 người được khảo sát thì có 1 người nói rằng họ thà được điều trị bằng thuốc viên hơn là tiêm vaccine.

"Đó là một con số cao"- ông Ratzan nói, bày tỏ lo ngại về sự xuất hiện của phương pháp điều trị Covid-19 đường uống có thể cản trở các nỗ lực tiêm chủng. 

Trong khi 72% người Mỹ trưởng thành đã được tiêm ít nhất 1 mũi vaccine ngừa Covid-19 đầu tiên, tốc độ tiêm chủng được cho đã chậm lại, phần lớn là do các đảng phái chính trị ở Hoa Kỳ chia rẽ quan điểm về giá trị và sự an toàn của vaccine - theo một cuộc thăm dò của Tổ chức Gia đình Kaiser.

Các quy định bắt buộc tiêm chủng của người sử dụng lao động, các bang và chính quyền Tổng thống Joe Biden đã giúp tăng lượng tiêm chủng nhưng cũng làm dấy lên nhiều tranh cãi về vấn đề luật pháp tại Mỹ.

Những lo ngại về sự chậm lại của tiêm chủng tại Mỹ càng tăng cao sau tin tức hôm 5/11 từ Pfizer, một trong những nhà sản xuất vaccine Covid-19 hàng đầu, rằng thuốc viên paxlovid thử nghiệm của hãng đã giảm 89% nguy cơ nhập viện và tử vong do Covid-19 gây ra ở người lớn.

Kết quả của Pfizer đến sau tin tức từ Merck và đối tác Ridgeback Biotherapeutics hôm 1/10 rằng thuốc thử nghiệm trị Covid-19 đường uống của họ, được gọi là molnupiravir, đã giảm một nửa số lần nhập viện và tử vong. Cả Merck và Pfizer đều đang chờ cấp phép của cơ quan quản lý y tế Mỹ để nhiều khả năng có thể bán thuốc trên thị trường vào tháng 12 tới.

"Rõ ràng, nó (phát triển thuốc trị Covid-19) là tốt, nhưng đó cũng là một sự đặt cược lớn", Tiến sĩ Peter Hotez, chuyên gia về vaccine và là giáo sư về virus học phân tử và vi sinh tại Đại học Y khoa Baylor, nói với Reuters.

6 chuyên gia khác về bệnh truyền nhiễm được phỏng vấn bởi Reuters cũng bày tỏ hứng thú đối với triển vọng của các phương pháp điều trị Covid-19 mới hiệu quả, và đồng tình rằng chúng không thể thay thế cho vaccine.

Ông Albert Bourla, Giám đốc điều hành của Pfizer, cũng nhấn mạnh khi nói về thuốc paxlovid: "Đây là phương pháp điều trị dành cho những người không may mắc bệnh và nó không nên là lý do để từu chối bảo vệ bản thân bằng vaccine, đặt bản thân, gia đình và xã hội vào tình trạng nguy hiểm".

Ngay cả khi đối mặt với biến thể Delta có khả năng lây truyền cao của virus, các vaccine ngừua Covid-19 hiện hành vẫn được cho có hiệu quả đáng kể, chẳng hạn vaccine của Pfizer/BioNTech vẫn giảm 86,8% nguy cơ nhập viện - theo một nghiên cứu của Chính phủ Mỹ.

Các chuyên gia y tế cho biết, một lý do chính để cuộc chiến với đại dịch không thể phụ thuộc hoàn toàn vào những viên thuốc mới là việc thuốc kháng virus cần được đưa vào cơ thể người bệnh sớm nhất có thể, vì cơ chế giảm bệnh bằng cách ngăn virus nhân lên trong cơ thể con người của nó.

"Trong giai đoạn đầu, virus nhanh chóng nhân lên trong cơ thể người bệnh. Tuy nhiên, rất nhiều tác động tồi tệ nhất của Covid-19 có thể xảy ra trong giai đoạn thứ 2, phát sinh từ phản ứng miễn dịch bị lỗi do virus tái tạo kích hoạt" - Tiến sĩ Celine Gounder, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm nói với Reuters.

Bà giải thích: "Một khi người bệnh đã có biểu hiện khó thở hoặc các triệu chứng khác dẫn đến việc phải nhập viện, nghĩa là người đó đang ở trong giai đoạn miễn dịch bị rối loạn chức năng, cũng là lúc thuốc kháng virus không còn mấy hiệu quả".

Có cùng nhận định này, Tiến sĩ Hotez cho biết việc điều trị bằng thuốc kịp thời có thể là một thách thức vì thời gian virus chuyển từ giai đoạn nhân lên sang giai đoạn viêm là khó lường. "Đối với một số người, điều đó sẽ xảy ra sớm hơn nhưng một số người thì lại muộn hơn" - ông Hotez nói.

Tiến sĩ Hotez cũng cho biết, nhiều người trong giai đoạn đầu của bệnh cảm thấy khỏe một cách đáng ngạc nhiên và có thể không biết rằng nồng độ oxy của họ đang giảm xuống - một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy giai đoạn viêm của bệnh đã bắt đầu.

Ông nói: "Thông thường, người bệnh sẽ không nhận ra rằng mình đang mắc bệnh nặng cho đến khi tình hình đã trở nên quá muộn".

Tin đọc nhiều

Kinh tế đô thị cuối tuần