Đánh giá năng lực của cán bộ để phân cấp, phân quyền phù hợp khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Hoàn thiện khung pháp lý để vận hành hiệu quả 

Sáng 21/10, phát biểu tại thảo luận tổ, liên quan đến kiến nghị của đại biểu Quốc hội để vận hành chính quyền địa phương 2 cấp hiệu quả hơn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết: việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan Trung ương đến nay mới được khoảng 6 tháng, với chính quyền địa phương hai cấp là khoảng 4 tháng với khối lượng công việc rất lớn, chưa có tiền lệ.

Giai đoạn đầu, việc phân định chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp trong một số lĩnh vực còn chồng chéo, chưa đồng bộ như đất đai, xây dựng, tư pháp, hộ tịch... Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế; các văn bản hướng dẫn thiếu thống nhất, một số chưa được ban hành kịp thời.

“Những vấn đề này, các đồng chí yên tâm là Bộ Chính trị đã chỉ đạo cho Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ tiếp tục rà soát, điều chỉnh, nội dung nào luật đã quy định là phải có nghị định, thông tư hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để chính quyền địa phương hoạt động hiệu quả” - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng hiện còn thiếu cơ chế giám sát chặt chẽ, dẫn đến một số hạn chế ban đầu trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Do đó, cấp tỉnh cần giám sát thường xuyên cấp xã để kịp thời bổ sung, khắc phục những phần còn thiếu.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành tập trung hoàn thiện khung pháp lý hướng dẫn thực thi; triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách hành chính, nâng cao năng lực, hỗ trợ nguồn lực cho địa phương; rà soát biên chế, đánh giá năng lực cán bộ để phân cấp, phân quyền, phân công nhiệm vụ phù hợp, hiệu quả.

Cùng với đó, cần khẩn trương thành lập các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ công cơ bản ở cấp xã; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp ngoài Nhà nước tham gia. Đặc biệt cần tăng cường đầu tư hạ tầng và công nghệ, ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cấp máy chủ kết nối thông suốt từ tỉnh đến cơ sở...

Chất lượng, cơ cấu đội ngũ cán bộ, công chức còn bất cập

Liên quan tới kết quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, ưu điểm lớn nhất là công tác vận hành cơ bản tốt, không có gián đoạn, không có đứt gãy, bảo đảm sự liên thông, đồng bộ, thống nhất trong cả hệ thống từ Trung ương đến địa phương.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thừa nhận vẫn còn một số vấn đề về chất lượng, cơ cấu đội ngũ cán bộ, công chức - nhất là ở cấp xã còn khó khăn, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu. Đồng thời, tổ chức bộ máy mới hướng dẫn hành chính chưa ổn định; thủ tục hành chính, cơ sở vật chất vẫn còn có những khó khăn.

Về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền, sau khi rà soát lại, phân định thẩm quyền cho cấp xã còn 859 nhiệm vụ; phân cấp cho tỉnh 949 nhiệm vụ. Mức độ phân cấp từ Trung ương đến địa phương là 56%. Chính phủ có đánh giá lại toàn bộ phân cấp, phân quyền để điều chỉnh cho hợp lý.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, vấn đề lớn nhất hiện nay là phải tập trung hoàn thành toàn bộ hệ thống thể chế cho vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, tập trung cao cho việc phân loại đơn vị hành chính, tiêu chuẩn đơn vị hành chính, tiêu chuẩn đô thị.

Đây là gốc để thực hiện chế độ chính sách, quy hoạch, kế hoạch, chiến lược phát triển. "Nhiệm vụ cơ bản là giao chỉ tiêu biên chế trên cơ sở vị trí việc làm và phân loại đơn vị hành chính. Không có chuyện cào bằng về biên chế” - Bộ trưởng nhấn mạnh.

Hiện, Bộ Nội vụ đang tập trung cao cho đề án để báo cáo Bộ Chính trị, báo cáo cấp có thẩm quyền, từ đó ban hành Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và nghị định hướng dẫn.

Cũng theo Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà, hệ thống thể chế còn cần hoàn thiện về tổ chức bộ máy, việc điều chỉnh mức lương cơ sở, điều chỉnh phụ cấp khi phân loại đơn vị hành chính. Bên cạnh đó, cần tập trung cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, nhất là cấp xã trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, nhiệm vụ, chức năng cao.

Đồng thời, cần tiếp tục rà soát, xác định lại mức độ, kết quả, tính khả thi của phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền; cần có đề án lớn để quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị để trong thời gian 5 năm cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Cấp xã gặp khó khăn về trụ sở làm việc

Tham gia thảo luận tại tổ, đại biểu Quốc hội Lò Thị Luyến - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách, phụ trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên cho biết, thực tế ở miền núi có nhiều xã trụ sở làm việc không đáp ứng yêu cầu do quy mô nhỏ không đủ đáp ứng số cán bộ; vị trí thiếu tập trung, mỗi cơ quan trong hệ thống chính trị được bố trí làm việc ở một nơi khác nhau gây bất tiện cho cán bộ và người dân; trang thiết bị để thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức thiếu đồng bộ, đường truyền Internet không ổn định; một số Trung tâm Phục vụ hành chính công chưa được trang bị đầy đủ thiết bị thiết yếu, hệ thống dữ liệu chưa liên thông, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng giải quyết thủ tục hành chính...

Đại biểu tỉnh Điện Biên xin kiến nghị Chính phủ quan tâm đầu tư, nâng cấp để đảm bảo trụ sở làm việc cho các xã, thuận cho việc điều hành công việc của cấp ủy chính quyền và thuận lợi trong việc phục vụ Nhân dân.

Đồng thời, ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ, sớm hoàn thiện hệ thống dữ liệu, bảo đảm tính kết nối, liên thông, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân phù hợp với mô hình mới.