Đề xuất đầu tư hơn 24 tỷ USD làm đường sắt cao tốc giai đoạn I

Trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi giữa kỳ của Dự án Đường sắt cao tốc Bắc – Nam, liên danh Tư vấn Tedi - Tricc - Tedishouth đề xuất xây dựng mới tuyến đường sắt có chiều dài khoảng 1.545km, nối Hà Nội - TP Hồ Chí Minh và đi qua 20 tỉnh, thành trên cả nước.

Theo đó, dự án có suất đầu tư 38,84 triệu USD/km và cần khoảng 58,710 tỷ USD. Riêng hai chặng Hà Nội - Vinh và Nha Trang - TP Hồ Chí Minh, tư vấn đề xuất phân kỳ ưu tiên trước nhu cầu vốn là 24,662 tỷ USD. Đề xuất này căn cứ vào chiến lược phát triển GTVT đường sắt đã được phê duyệt.

Cũng theo đề xuất của tư vấn, phương án huy động vốn giai đoạn I gồm 3 phương án: Một là giai đoạn từ ngân sách từ 2020 – 2030 số kinh phí 24,7 tỷ USD (tiết kiệm ngân sách cho đầu tư tương đương 0,7% GDP/năm).

Phương án 2 là ngân sách và ODA (tiết kiệm ngân sách tương đương 0,3% GDP/năm, từ 2020 - 2030 (bằng 10,7 tỷ USD) và vay ODA phần còn lại (14 tỷ USD) trong giai giai đoạn 2025 - 2030).

Phương án 3 là ngân sách, ODA và BOT (tư nhân) (tiết kiệm ngân sách 0,3% GPD/năm, từ 2020 - 2030 (bằng 10,7 tỷ USD), vay ODA 13 tỷ USD trong giai đoạn 2025 - 2030, nhà đầu tư BOT 1 tỷ USD (mua sắm đoàn tàu, vận hành khai thác).

Theo liên danh tư vấn, các phương pháp huy động vốn trên gồm các những vốn trong nước, vốn ODA, vốn của doanh nghiệp tư nhân và vốn thu từ quỹ đất. Về cơ chế tài chính, nhà nước cấp phát đối với kết cấu hạ tầng và ngân sách nhà nước cấp phát kết hợp với xã hội hóa thông qua khai thác quỹ đất và dịch vụ tại các ga đô thị lớn.

Như vậy, hình thức đầu tư dự án theo đề xuất của tư vấn là theo là PPP (đối tác công - tư) kết hợp với vốn Nhà nước. Đầu tư phân chia thành các dự án thành phần là sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước (giải phóng mặt bằng, công trình tuyến, thông tin tín hiệu, trang thiết bị phục vụ chạy tàu) và phần sử dụng vốn đầu tư tư nhân (nhà ga, Depot có thể khai thác được quỹ đất hoặc có tiềm năng).