Đề xuất khai quật khẩn cấp tàu cổ phát lộ tại Hội An

Liên quan đến con tàu cổ bất ngờ phát lộ tại bãi biển Hội An (phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng), Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An đã đề xuất khai quật khẩn cấp theo phương pháp “khai quật ướt”, chỉ dùng máy bơm nước, máy hút cát, hệ thống chắn nước...

Phương pháp này còn kết hợp với hệ thống chắn nước bảo vệ di vật trong quá trình làm việc.

Việc khai quật sẽ chia thành 2 giai đoạn, giai đoạn 1 là khai quật khẩn cấp; giai đoạn 2 sẽ triển khai các phương án bảo quản cấp thiết.

Cũng theo Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, tổng kinh phí dự kiến khoảng 5 tỷ đồng. Trong đó, 2,5 tỷ đồng dành cho di dời và khai quật khẩn cấp; 2,5 tỷ đồng cho bảo quản cấp thiết.

Thời gian dự kiến khai quật khẩn cấp từ 1 - 1,5 tháng; thời gian bảo quản cấp thiết từ 1 - 1,5 năm; diện tích khai quật rơi vào khoảng 700m2.

Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng cho rằng cần tính toán kỹ các phương án và dự toán kinh phí rõ ràng. Sở sẽ báo cáo lên cấp trên để xin hướng dẫn, cập nhật các thủ tục theo hướng khai quật khẩn cấp con tàu cổ này.

Trước mắt địa phương cần bảo vệ hiện trường, tránh sự xâm nhập từ sóng biển hay người dân làm ảnh hưởng hiện vật.

Trước đó, tại bãi biển thuộc phường Hội An Tây xuất hiện xác một chiếc tàu cổ. Chính quyền địa phương ngay sau đó đã thực hiện khoanh vùng khu vực phát lộ, cắm biển cảnh báo cũng như tuyên truyền người dân không tiếp cận nhằm bảo vệ hiện trạng di sản dưới nước.

Bước đầu ghi nhận chiều rộng tàu đo được hơn 5m, chiều dài phần xuất lộ hiện đo được 17,4m và có thể chưa kết thúc do còn bị vùi lấp dưới cát. Tuy nhiên, tàu cổ đã lộ rõ các chi tiết như ván be, vách ngăn…

Qua khảo sát ban đầu, các cơ quan chuyên môn nhận định con tàu này có niên đại cách đây hàng trăm năm, là di tích hàng hải quý hiếm còn sót lại ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á và cũng là bằng chứng vật chất độc đáo, sống động minh chứng cho một thời kỳ thương mại nhộn nhịp ở Biển Đông.

Cũng theo chính quyền địa phương, cuối tháng 12/2023, người dân từng phát hiện phần khung gỗ của con tàu dần nổi lên tại khu vực bờ biển phường Cẩm An (TP Hội An, Quảng Nam cũ), cách trụ sở UBND phường khoảng 400m.