Đừng đi quá đà

Từ năm 1994, khi còn làm việc ở báo Thanh Niên, tôi và nhà báo trẻ Nguyễn Tiến Thanh ngày đó (nay là Tổng biên tập báo Đời sống và Pháp luật) đã bàn với nhau tổ chức một cuộc bàn tròn bảo vệ quyền lợi cho các nhạc sỹ trước tình trạng cả xã hội ngày đó đang rất vô tư “thưởng thức âm nhạc chùa”. Ngày đó, Hãng Bảo hộ quyền tác giả thuộc Bộ VH&TT cũng vừa mới ra đời. Ông Giám đốc Hãng đến dự và cảm ơn việc làm trách nhiệm của chúng tôi. Nhưng với cách nhìn của người cầm bút, chúng tôi chỉ mới gióng lên một tiếng chuông thức tỉnh mọi người yêu âm nhạc, giúp Bộ có một vài giải pháp trong công chuyện nói trên. Tiếc là cũng phải đến khi nhạc sĩ Phó Đức Phương thành lập VCPMC nhiều năm sau đó, chuyện thu bản quyền mới làm được. Nhưng dù sao thì cũng vẫn mừng hơn là không làm.

Tiếc rằng, trong mấy năm gần đây, bên cạnh mặt làm được, VCPMC cũng có những chuyện làm chúng tôi không hài lòng. Vào năm 2015, khi báo Thanh Niên tổ chức chương trình ca nhạc “Khát vọng trẻ”, lần đầu tiên bản phối “Tiến Quân ca” của nhạc sỹ Văn Cao được dàn dựng để cho vài trăm bạn trẻ cùng lên sân khấu Cung Thể thao Quần ngựa (Hà Nội) hát đồng ca. Ấy vậy mà chúng tôi bị VCPMC thu 450.000 đồng tiền tác quyền bài “Tiến Quân ca”. Rồi khi báo Vietnamnet tổ chúc chương trình hòa nhạc “Điều còn mãi” cũng bị VCPMC thu tác quyền bài “Tiến Quân ca”. Sự việc rùm beng lên đến Bộ TT&TT, Ban Tuyên giáo T.Ư khiến Thanh tra Bộ VHTT&DL đã phải vào cuộc, yêu cầu VCPMC dừng thu tác quyền bài “Tiến Quân ca” vì sai luật.

Tháng 6/2017, Trung tâm này khiến tôi ngỡ ngàng. Họ ra thông báo trên trang web của Trung tâm một biểu giá có tên “Mức nhuận bút sử dụng tác phẩm âm nhạc”. Trong đó, hiện có cả giá thu phí tác quyền đối với bãi đỗ xe và trung tâm sức khỏe, phòng hội nghị, hội thảo... Tôi không rõ họ căn cứ vào đâu để ban hành quy định thu tác quyền ở những nơi này. Đến 18/8, Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTT&DL) đã có buổi làm việc cùng VCPMC. Sau buổi làm việc, Cục Bản quyền tác giả đã yêu cầu VCPMC dừng thu tác quyền âm nhạc qua tivi ở các phòng khách sạn. Sau thời gian dừng thu, trong cuộc họp báo sáng 11/9, phía VCPMC cho biết sẽ bắt đầu thu tiền tác quyền âm nhạc qua tivi trở lại vào đầu tháng 10/2017. Câu hỏi đặt ra là cơ sở nào để VCPMC thu trọn gói 25.000 đồng/tivi, với những nhạc sĩ không nhờ “thu hộ” như Phú Quang, Trần Lập, Trung tâm làm gì nếu tác phẩm của họ phát qua tivi.

Nên nhớ, chỉ một động thái thu tác quyền âm nhạc từ khách sạn nếu được Bộ VHTT&DL cho phép đi nữa thì cũng sẽ biến thành cái cớ để các khách sạn thu thêm phí vào tiền thuê phòng. Đó là chưa kể cách thu như vậy sẽ bị khách thuê phòng phản ứng. Vậy là với cái cách đề xuất kiểu như thế của VCPMC là họ đã đi quá đà. Tôi mong các vị có trách nhiệm của Trung tâm hãy sớm bình tâm nghĩ lại kẻo uy tín của mình tự nó bay theo gió có ngày!