Giảm chi ngân sách cho giáo dục đại học, các trường gặp khó

Nguồn chi ngân sách cho giáo dục đại học giảm

Tham gia chất vấn, đại biểu Quốc hội Nguyễn Trường Giang (Đoàn tỉnh Đắk Nông) nêu vấn đề, chi ngân sách cho giáo dục đại học từ năm 2012 - 2022 giảm, từ 9,3% GDP chi cho giáo dục còn 3,4% tổng chi cho giáo dục, trong khi ngân sách chi cho giáo dục vẫn ổn định, vậy giải pháp là gì?

Trả lời câu hỏi của đại biểu, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn thừa nhận thực tế nguồn chi ngân sách cho giáo dục đại học 10 năm qua có sự điều chỉnh, thay đổi giảm. Lý do giảm do 10 năm qua triển khai mạnh mẽ xu hướng tự chủ đại học với các mức tự chủ khác nhau (có trường tự chủ một phần chi thường xuyên; có trường tự chủ 100% chi thường xuyên; có trường tự chủ cả chi thường xuyên và đầu tư).

Mỗi khi có trường được duyệt phương án tự chủ cũng là lúc phía ngành tài chính cắt nguồn kinh phí hỗ trợ cho chi thường xuyên. Do vậy trong 10 năm qua, số trường tự chủ tăng lên, mức độ tự chủ càng cao thì phần hỗ trợ kinh phí từ Nhà nước giảm dần.

"Thực tế này cũng gây khó khăn cho các trường đại học trong việc thực hiện đào tạo, đầu tư phát triển cho đội ngũ giảng viên" - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nói.

Theo Bộ trưởng, chủ trương của Đảng, Nhà nước cũng thấy việc để các trường tự chủ, tự túc tài chính có những bất cập. Vì vậy, các chỉ đạo gần đây Đảng, Nhà nước cũng giao cho Bộ GD&ĐT phối hợp Bộ Tài chính xem xét, điều chỉnh yếu tố tài chính trong việc tự chủ đại học để các trường có mức tự chủ rất cao, nhưng vẫn có sự hỗ trợ, tính chất chủ đạo của Nhà nước đối với GD&ĐT.

Tăng chỉ tiêu tuyển sinh, chưa chú trọng chất lượng đào tạo

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn tỉnh Đồng Tháp) nêu vấn đề, hằng năm các trường đại học - nhất là ngoài công lập đua nhau gia tăng chỉ tiêu tuyển sinh để tăng có nguồn thu cho nhà trường mà chưa chú trọng chất lượng đào tạo, nhiều sinh viên ra trường không xin được việc làm. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo giáo dục đại học, sinh viên ra trường có việc làm?

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn hỏi lại đại biểu "số liệu này trích dẫn từ đâu? Khi đưa số liệu, cần chỉ rõ ai thống kê, nguồn nào, nếu không các trường đại học ngoài công lập rất tủi thân".

Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, thực tế, có những trường đã vào top 1.000 thế giới, có trường quy mô nhỏ có vấn đề tuyển sinh ồ ạt. Vì vậy, cần nêu trường nào tuyển sinh nhiều, trường nào tuyển sinh vượt.

Bộ trưởng cho biết, việc tính chỉ tiêu tuyển sinh dựa theo năng lực đào tạo được vượt. Vì vậy, không cổ vũ trường chạy theo số lượng mà cần tăng cường chất lượng, cả trường công và trường tư. Khuyến khích các trường ngoài công lập nhưng phải bảo đảm chất lượng như nhau, người học ra trường có công việc tốt.

Phát triển nhân lực chất lượng cao lĩnh vực công nghệ: cần giải pháp tổng thể

Đại biểu Quốc hội Đào Chí Nghĩa (Đoàn TP Cần Thơ) cho rằng, thời gian qua chất lượng giáo dục đại học đã được chú trọng và phát huy, đặc biệt Chính phủ ban hành quyết định về trung tâm đào tạo xuất sắc, các ngành trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng mới.

Tuy nhiên, theo đại biểu, cần đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên giỏi Bộ GD&ĐT đã tham mưu để tháo gỡ thế nào?.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, những năm gần đây Bộ rất chú ý đưa ra các giải pháp để hoàn thành nhiệm vụ được giao, có thể đào tạo được nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đối với trường công lập, Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành kế hoạch đào tạo nhân lực cho lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, trong đó có rất nhiều giải pháp đưa ra như: phát triển các trường đại học, trang thiết bị, thu hút nguồn nhân lực.

Đồng thời, các trường cũng phải chủ động liên kết quốc tế, điều chỉnh chương trình đào tạo, nâng cao các biện pháp tuyển sinh, đào tạo bảo đảm chất lượng với giải pháp tổng thể mới đáp ứng được yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao... Cần giải pháp tổng thể mới đáp ứng được mục tiêu này.

Theo Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, các trường đại học đã nhập cuộc sẵn sàng, 13 trường đại học đã chủ động xây dựng chương trình, chuẩn bị đội ngũ bảo đảm nhiệm vụ được giao trong việc triển khai đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực mũi nhọn để phục vụ phát triển đất nước thời gian tới.