Hà Nội: Đánh thức "vùng lõi" Tương Mai bằng quy hoạch tái thiết 30 tầng

UBND phường Tương Mai vừa công bố và lấy ý kiến dân cư về Đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu H2-4 và quy hoạch tổng mặt bằng 1/500. Đây không chỉ là lời giải cho bài toán an cư của hàng trăm hộ dân, mà còn là đòn bẩy quan trọng để thay đổi hoàn toàn diện mạo đô thị, hướng tới một không gian sống hiện đại, an toàn và văn minh tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô.

Khi "lá phổi" đô thị bị nghẹt thở

Khu tập thể (KTT) Trương Định được hình thành và xây dựng từ đầu những năm 80 của thế kỷ XX, với đặc trưng là các tòa nhà lắp ghép 2 tầng. Sau hơn 40 năm, khu vực này giờ đây đã bộc lộ những hạn chế đáng báo động. Hiện trạng ghi nhận 10 khối nhà cao 2 tầng (ký hiệu từ H1-H5 và A-E) cùng hàng loạt công trình thấp tầng cơi nới tự phát bao quanh.

Qua khảo sát thực tế, chất lượng công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội gần như "tê liệt". Hình ảnh những "chuồng cọp" đua ra chằng chịt, dây điện như mạng nhện và những lối đi nhỏ hẹp là minh chứng cho sự quá tải. Đáng lo ngại nhất là hệ thống giao thông kết nối hiện chỉ là các ngõ nhỏ (như ngõ 396 Trương Định, ngách vào từ phố Nguyễn An Ninh), không đáp ứng được yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC) và cứu hộ cứu nạn. Trước tình hình đó, việc cải tạo, tái thiết lại KTT Trương Định không chỉ là nhu cầu cấp thiết của người dân mà còn là nhiệm vụ trọng tâm của chính quyền Thành phố Hà Nội.

Quy hoạch mới, không gian sống hiện đại

Dựa trên Quyết định số 5358/QĐ-UBND ngày 29/10/2025 của UBND Thành phố Hà Nội, đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch tại ô A1/O25 đã mang đến một diện mạo hoàn toàn mới. Điểm nhấn quan trọng nhất là việc điều chỉnh chức năng sử dụng đất từ "Đất nhóm nhà ở hiện có" sang "Đất nhóm nhà ở" với sự thay đổi mạnh mẽ về tầng cao.

Cụ thể, tầng cao tối đa được đề xuất tăng từ 5 tầng lên 30 tầng. Quy mô dân số tại ô quy hoạch A1 cũng được điều chỉnh tăng thêm khoảng 2.500 người (tổng cộng 18.500 người) để phù hợp với phương án tái thiết.

“Phương án tổng mặt bằng chi tiết 1/500 định hướng xây dựng 2 khối cao tầng CT1 và CT2. Không chỉ tập trung vào nhà ở, đồ án còn đặc biệt chú trọng đến việc "khớp nối đồng bộ" hạ tầng. Hệ thống giao thông sẽ được mở rộng, tạo lối vào từ đường sông Sét và ngõ 396 Trương Định, đảm bảo xe chữa cháy tiếp cận dễ dàng. Các không gian cây xanh, tiện ích công cộng cũng được bố trí hài hòa nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống”, Phó Chủ tịch UBND phường Tương Mai Phạm Thị Kim Thành chia sẻ.

Về hạ tầng, tổng diện tích nghiên cứu khoảng 1,46ha sẽ được tái thiết đồng bộ. Chức năng sử dụng đất được chuyển đổi từ đất nhóm nhà ở hiện có sang đất nhóm nhà ở dự kiến với mật độ xây dựng khống chế từ 30% đến 60%. Đồ án đặc biệt chú trọng vào việc hóa giải "điểm nghẽn" giao thông và an toàn cháy nổ. Theo đó, hệ thống đường nội bộ sẽ được mở rộng, kết nối thông suốt từ phố Trương Định đến đường ven sông Sét, đảm bảo xe chữa cháy có thể tiếp cận trực tiếp từng tòa nhà.

Bên cạnh khối cao tầng, khu vực còn được bổ sung các tiện ích công cộng, cây xanh và bãi đỗ xe tập trung nhằm nâng cấp môi trường sống theo tiêu chuẩn đô thị hiện đại. Dự án không chỉ là cuộc cách mạng về không gian kiến trúc mà còn là bước đi quan trọng trong lộ trình tái thiết các chung cư cũ của Thủ đô.

Tóm tắt cơ sở pháp lý thực hiện đồ án

Sự đồng thuận từ người dân và quyết tâm của chính quyền địa phương

Tại hội nghị lấy ý kiến cộng đồng dân cư mới đây do UBND phường Tương Mai tổ chức, đa số người dân phường Tương Mai đều bày tỏ sự đồng tình và ủng hộ cao đối với chủ trương tái thiết khu tập thể. Nhiều hộ dân chia sẻ, họ đã chờ đợi ngày này rất lâu để thoát khỏi cảnh sống trong lo sợ về an toàn cháy nổ và sụp đổ hạ tầng.

Bên cạnh sự đồng thuận, các đại biểu cũng tập trung góp ý thẳng thắn vào các vấn đề sát sườn: mật độ xây dựng cần đảm bảo không quá ngột nạt, không gian cây xanh phải thực chất chứ không chỉ trên bản vẽ, và hệ thống giao thông nội bộ cần được tính toán kỹ để tránh ùn tắc cục bộ khi dân cư tăng lên. Đặc biệt, người dân rất quan tâm đến cơ chế bồi thường, tái định cư và tiến độ thực hiện dự án để đảm bảo quyền lợi chính đáng và sớm ổn định cuộc sống.

Đại diện chính quyền địa phương, Phó Chủ tịch UBND phường Tương Mai khẳng định, việc điều chỉnh quy hoạch là bước đi mang tính đột phá để thực hiện hóa chủ trương cải tạo chung cư cũ của Thành phố. Quan điểm của lãnh đạo phường là đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu, đảm bảo sau khi tái thiết, người dân không chỉ có nơi ở mới khang trang hơn mà còn được thụ hưởng một môi trường sống văn minh với đầy đủ tiện ích xã hội.

Sự thay đổi tại ô quy hoạch A1/O25 chính là mô hình mẫu cho việc kết hợp giữa cải tạo chỉnh trang và tái thiết đô thị, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô hiện đại, chất lượng cao tại khu vực phía Nam.

Quy hoạch mới tại khu tập thể Trương Định không chỉ đơn thuần là việc xây dựng những tòa nhà cao tầng mà còn là một cuộc cách mạng về không gian sống. Với định hướng từ đồ án, hệ thống hạ tầng xã hội và kỹ thuật sẽ được nâng cấp toàn diện, giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt tiện ích bấy lâu nay.

Điểm nhấn của quy hoạch là sự xuất hiện của các dải cây xanh, không gian cảnh quan được tổ chức bài bản, tạo nên môi trường sống trong lành ngay giữa lòng đô thị. Hệ thống giao thông nội bộ được mở rộng, kết nối thông suốt với đường ven sông Sét và ngõ 396 Trương Định, đảm bảo an toàn tuyệt đối về phòng cháy chữa cháy.

“Đây là tín hiệu vui cho chính quyền và người dân Tương Mai khi biến những khu vực xuống cấp thành nơi đáng sống, văn minh. Quan trọng hơn, dự án này mở ra một "lối đi mới" cho quy hoạch phát triển đô thị xanh tại Hà Nội. Thay vì phát triển dàn trải, việc tái thiết chiều sâu dựa trên mật độ xây dựng hợp lý và tối ưu hóa không gian xanh chính là mô hình bền vững để Thủ đô hiện thực hóa tầm nhìn 2045, tầm nhìn đến năm 2065” chuyên gia Chuyên gia khí nhà kính, ESG và Netzero Phạm Hoài Trung khẳng định.