Hà Nội: hệ thống y học cổ truyền giúp tiết kiệm 15 - 30% chi phí thuốc men

Trong giai đoạn 2020 – 2024, hệ thống y học cổ truyền đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa, bệnh (KCB) và bảo vệ sức khỏe Nhân dân. Toàn TP duy trì 2 bệnh viện chuyên khoa y học cổ truyền với quy mô 550 giường bệnh. 86% trạm y tế và phòng khám triển khai KCB bằng y học cổ truyền, trong đó có 368 vườn thuốc nam mẫu, giúp bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu tại chỗ. Mạng lưới y học cổ truyền ngoài công lập cũng phát triển mạnh với 750 cơ sở, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận điều trị y học cổ truyền dễ dàng hơn.

Đặc biệt, giai đoạn 2020 - 2024 ghi nhận những thay đổi đáng kể trong mô hình sử dụng y học cổ truyền tại các cơ sở y tế. Đại dịch Covid-19 gây gián đoạn hoạt động KCB, khiến nhiều cơ sở phải tạm ngừng hoặc hạn chế điều trị nội trú. Bên cạnh đó, khó khăn trong đấu thầu thuốc y học cổ truyền sau đại dịch càng làm gia tăng thách thức trong duy trì các dịch vụ điều trị. Trước bối cảnh đó, mô hình điều trị y học cổ truyền đã có sự dịch chuyển rõ rệt từ nội trú sang ngoại trú, đặc biệt tại các bệnh viện. Các Trung tâm Y tế tuyến cơ sở, vốn quen thuộc với mô hình điều trị ngoại trú, vẫn duy trì sự ổn định trong cung cấp dịch vụ.

Tổng số lượt KCB bằng y học cổ truyền toàn hệ thống tăng cho thấy nhiều bệnh nhân được điều trị hiệu quả bằng phương pháp này, vốn có chi phí thuốc, thủ thuật thấp hơn nhiều so với các can thiệp hiện đại. Việc áp dụng các biện pháp không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, điện châm, sử dụng thuốc nam giúp giảm tỷ lệ sử dụng thuốc tân dược kéo dài, nhờ đó tiết kiệm trung bình từ 15 - 30% chi phí thuốc men cho bệnh nhân mạn tính so với điều trị đơn thuần bằng tân dược.

Tính riêng việc tăng 5,6% tỷ lệ điều trị ngoại trú bằng y học cổ truyền (tương đương hơn 21.000 lượt điều trị mỗi năm ở Hà Nội), nếu mỗi lượt tiết kiệm trung bình 500.000 - 1.000.000 đồng chi phí nằm viện, thì mỗi năm hệ thống đã tiết kiệm được từ 10 - 20 tỷ đồng cho xã hội và người bệnh.

Ngoài ra, nhờ hệ thống y học cổ truyền cơ sở rộng khắp, người dân được khám bệnh gần nhà, không phải di chuyển và chi trả chi phí lớn cho tuyến cuối, qua đó, giảm tải cho y tế tuyến trên và tiết kiệm chi phí gián tiếp như ăn ở, đi lại, thời gian chờ đợi.

Thực hiện Đề án 06 của Chính phủ, các đơn vị đã thực hiện cải tiến quy trình KCB, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn từ khâu tiếp đón, triển khai Kiosk y tế thông minh đăng ký KCB bằng căn cước công dân gắn chip. Cùng đó là ứng dụng VneID tích hợp sổ sức khỏe điện tử, lấy số tự động, phân luồng tại các buồng khám; thanh toán chi phí KCB không dùng tiền mặt…

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Văn Chung nhấn mạnh, từ ngày 1/7/2025, chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động. Sở Y tế Hà Nội yêu cầu các đơn vị chủ động tham mưu, đề xuất với chính quyền địa phương những giải pháp thiết thực để phát triển y học cổ truyền tại tuyến cơ sở. Ngành y tế tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển y học cổ truyền, lấy người bệnh làm trung tâm, lấy hiệu quả điều trị làm thước đo. Việc phối hợp chặt chẽ giữa y học cổ truyền và y học hiện đại không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu quả KCB, mà còn khẳng định vai trò, giá trị của y học cổ truyền trong hệ thống y tế hiện đại.

Thời gian tới, Sở Y tế tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động KCB bằng y học cổ truyền tại các cơ sở y tế, xử lý nghiêm hành vi vi phạm theo đúng quy định. Đây là giải pháp cần thiết nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ, an toàn cho người bệnh và duy trì niềm tin của người dân đối với phương pháp điều trị bằng y học cổ truyền.