Hà Nội thắp sáng di sản về đêm

Nhiều sản phẩm mới đặc sắc

Ngay trong ngày đầu tiên của năm mới 2026, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức chương trình "Âm sắc Việt", thu hút đông đảo du khách đến tham quan và trải nghiệm.

Giữa không gian cổ kính và huyền ảo, du khách được dẫn dắt qua những điểm nhấn tiêu biểu của Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Khuê Văn Các, giếng Thiên Quang, khu vực Bái Đường… Tại đây, các hoạt động trình diễn của nghệ nhân làm nón, đan cói, thêu, nặn tò he cùng những màn giao lưu nghệ thuật được sắp đặt hài hòa trong tổng thể kiến trúc và chiều sâu lịch sử, tạo nên một hành trình trải nghiệm giàu cảm xúc và dư âm khó quên.

Trong truyền thống dân tộc, "học" không chỉ là học chữ, học kinh sách, mà còn là quá trình truyền nghề, truyền kỹ năng, truyền tinh hoa giữa các thế hệ nghệ nhân, nghệ sĩ, thầy – trò. Chương trình "Âm sắc Việt" lựa chọn âm nhạc và nghệ thuật truyền thống làm phương tiện biểu đạt, qua đó mở rộng cách tiếp cận về giá trị giáo dục của Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong đời sống đương đại.

Diễn ra trong khung giờ buổi tối, giữa không gian di sản tĩnh lặng và trang nghiêm, dưới ánh sáng của hệ thống đèn lồng truyền thống, "Âm sắc Việt" mang đến cho công chúng một cách tiếp cận mới đối với di sản: di sản không chỉ để chiêm ngưỡng, mà còn để lắng nghe, cảm nhận và học hỏi. Đây đồng thời là bước thử nghiệm nhằm đa dạng hóa các sản phẩm văn hóa đêm tại di tích, hướng tới việc phát huy bền vững giá trị của Văn Miếu – Quốc Tử Giám trong đời sống văn hóa đương đại.

Trước “Âm sắc Việt”, Văn Miếu – Quốc Tử Giám còn có tour đêm “Tinh hoa đạo học” luôn thu hút du khách. Đây là hoạt động tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và tư tưởng trọng dụng hiền tài của dân tộc Việt Nam.

Qua các hoạt động phong phú về đêm, một không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám vừa quen lại vừa lạ, được thể hiện thông qua nghệ thuật ánh sáng ấn tượng và hệ thống âm thanh tinh tế đưa du khách trải qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Những hoạt động và trải nghiệm đa dạng như học với thầy đồ, trò chơi dân gian, bia đá kể chuyện… mang công chúng đến gần hơn với câu chuyện xuyên suốt trên hành trình học để thành nhân, học để thành tài của các nho sĩ khi bước chân vào “Ngôi đền của tri thức”.

Cũng trong dịp Tết Dương lịch 2026, Không gian chiếu sáng nghệ thuật Hồ Gươm - Tháp Rùa chính thức ra mắt phục vụ Nhân dân Thủ đô và du khách trong nước, quốc tế. Không gian chiếu sáng nghệ thuật Hồ Gươm - Tháp Rùa được tổ chức với mục tiêu phục vụ cộng đồng, tạo thêm điểm đến văn hóa - nghệ thuật về đêm trong dịp lễ cuối năm, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của Nhân dân và nâng cao trải nghiệm tham quan của du khách. Ánh sáng được lựa chọn như một ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, giúp không gian công cộng trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, đồng thời lan tỏa hình ảnh Hà Nội thân thiện, sáng tạo và giàu bản sắc văn hóa.

Đáng chú ý, toàn bộ giải pháp ánh sáng cũng đã được nghiên cứu kỹ lưỡng về màu sắc, cường độ, chuyển động, bảo đảm hài hòa với không gian văn hóa - lịch sử đặc biệt của Hồ Gươm và Tháp Rùa, giữ trọn giá trị biểu tượng và chiều sâu văn hóa của khu vực trung tâm Thủ đô, gợi mở sự kết nối giữa lịch sử - hiện tại - đời sống đương đại.

Cách tiếp cận này vừa tôn vinh di sản một cách trang trọng, vừa mang đến cảm xúc mới mẻ, gần gũi cho người dân và du khách khi tham quan, trải nghiệm Hồ Gươm trong dịp lễ. Đây cũng nỗ lực của TP Hà Nội trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản bằng những hình thức sáng tạo, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và lấy cộng đồng làm trung tâm.

Tỏa sáng di sản văn hóa Thăng Long – Hà Nội

Là Thủ đô nghìn năm văn hiến, Hà Nội sở hữu kho tàng di sản văn hóa vô cùng đồ sộ, hấp dẫn. Theo thống kê, Hà Nội có hơn 6.400 di tích được kiểm kê, trong đó có 1 di sản văn hóa thế giới (khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long), 22 di tích quốc gia đặc biệt, hơn 1.200 di tích quốc gia và trên 1.500 di tích cấp TP. Mỗi con đường, góc phố của Hà Nội đều mang dấu tích của thời gian, của chiều sâu truyền thống và bản sắc dân tộc.

Thời gian qua, ngành văn hóa Thủ đô đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để “thắp sáng” di sản, đưa di sản đến gần hơn với công chúng và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa. Nhiều chương trình tour đêm hấp dẫn ra đời, mang đến trải nghiệm mới mẻ cho công chúng, tiêu biểu như tour đêm “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, tour đêm “Ngọc Sơn – Đêm huyền bí”, tour đêm “Tiếng chuông Trấn Vũ”, tour “Đêm thiêng liêng” tại di tích Nhà tù Hỏa Lò…

Một điểm chung là hầu hết các sản phẩm văn hóa đêm đều sử dụng ánh sáng và công nghệ như một ngôn ngữ kể chuyện, dẫn dắt công chúng đi qua dòng chảy lịch sử, văn hóa của Thăng Long - Hà Nội, từ chiều sâu ký ức đến nhịp sống sáng tạo hôm nay và những hình dung về tương lai. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ được triển khai có chọn lọc, tiết chế, nhằm bảo đảm sự hài hòa về thẩm mỹ, chiều sâu văn hóa và sự phù hợp với không gian di sản.

Trải nghiệm các tour đêm này, du khách như được hòa mình vào không gian văn hóa – lịch sử của di sản để thêm hiểu biết và yêu mến di sản của cha ông để lại. Đơn cử như trong hành trình “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, giữa không gian lung linh ban đêm, du khách được chụp ảnh cùng các cung nữ, lính canh trong trang phục cổ xưa; tham dự Lễ dâng hương tưởng nhớ các bậc tiên đế tại điện Kính Thiên, trung tâm của trời đất, trung tâm của kinh thành Thăng Long xưa. Đồng thời được tham quan khu khảo cổ với các dấu tích cung điện vàng son một thuở, những hiện vật nghìn năm từ lòng đất…

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đặt ra nhiệm vụ, giải pháp là tập trung bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, các di tích, công trình kiến trúc có giá trị, trọng tâm là các di sản thế giới, di tích quốc gia. Trong đó ứng dụng công nghệ số phục dựng các di tích lịch sử, di sản văn hóa trong môi trường số và không gian thực tế ảo.

Cùng với đó, chủ động, tích cực hợp tác, quảng bá giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội phù hợp xu thế toàn cầu hóa. Kết nối hạ tầng gắn với kết nối văn hóa nhằm phát huy giá trị lịch sử, phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch cho Hà Nội và các địa phương trong vùng. Đồng thời phát triển sản phẩm văn hóa, du lịch mang thương hiệu Hà Nội.

Hà Nội đang nỗ lực hiện thực hóa cam kết, mục tiêu khi tham gia Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO. Việc ứng dụng công nghệ số, triển khai nhiều chương trình, sản phẩm văn hóa đêm tại các di tích, không gian di sản là bước đi quan trọng để từng bước xây dựng Hà Nội trở thành Thành phố Sáng tạo của khu vực châu Á, thành phố kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa, du lịch lớn đặc sắc, có sức cạnh tranh quốc tế.

Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, trong nỗ lực thực hiện các sáng kiến xây dựng Thành phố Sáng tạo của UNESCO, Hà Nội đã tổ chức nhiều sự kiện tiêu biểu như: Lễ hội Thiết kế Sáng tạo, Biennale PHOTO HANOI’25, Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội, các festival văn hóa đa phương và các diễn đàn học thuật quốc tế.

Đặc biệt, ngày 10/12/2025, TP đã công bố Khung Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 và ra mắt Mạng lưới không gian sáng tạo Hà Nội. Đây là bước đi thể hiện rõ tư duy phát triển văn hóa theo hướng dài hạn, chuyển từ tiếp cận sự kiện sang tiếp cận hệ sinh thái, phù hợp với yêu cầu phát triển Thủ đô trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

“Khi hội nhập văn hóa được gắn kết chặt chẽ với du lịch, văn hóa không chỉ được bảo tồn và quảng bá, mà còn được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao sinh kế cộng đồng và tái đầu tư cho di sản” - Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội Phạm Tuấn Long khẳng định.