Hội đồng Hòa bình cam kết hơn 5 tỷ USD, liệu có mở ra cơ hội tái thiết Gaza?

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 15/2, ông Trump cho biết ngoài nguồn tài chính, các quốc gia tham gia còn cam kết cử hàng nghìn nhân sự cho lực lượng ổn định do Liên hợp quốc phê chuẩn và hỗ trợ lực lượng cảnh sát địa phương tại Gaza. Đây là một phần trong kế hoạch do chính quyền Mỹ đề xuất nhằm chấm dứt xung đột và tạo nền tảng cho tiến trình ổn định lâu dài.

Cuộc họp của Hội đồng Hòa bình dự kiến diễn ra ngày 18/2 tại Viện Hòa bình Donald J. Trump. Theo thông tin từ phía Mỹ, phái đoàn của hơn 20 quốc gia, bao gồm một số nguyên thủ quốc gia, sẽ tham dự. 

Hội đồng Hòa bình được thành lập theo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (UNSC) như một phần trong sáng kiến thúc đẩy chấm dứt xung đột tại Gaza. Israel và Hamas đã chấp thuận kế hoạch này vào năm ngoái, với lệnh ngừng bắn chính thức có hiệu lực từ tháng 10/2025.

Tuy nhiên, tình hình thực địa vẫn phức tạp. Hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận. Theo Bộ Y tế Gaza, hơn 590 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu. Phía Israel cho biết bốn binh sĩ nước này đã thiệt mạng trong cùng giai đoạn do các tay súng Palestine tấn công.

Trong bối cảnh đó, cam kết hơn 5 tỷ USD được xem là bước đi quan trọng nhằm khởi động lại quá trình tái thiết. Gaza đã chịu thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng, nhà ở, hệ thống y tế và các dịch vụ thiết yếu. Các tổ chức nhân đạo quốc tế nhiều lần cảnh báo nhu cầu phục hồi tại khu vực này là rất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực điện, nước sạch và chăm sóc y tế.

Theo tuyên bố của Tổng thống Trump, nguồn lực tài chính lần này sẽ tập trung vào tái thiết và hỗ trợ nhân đạo. Tuy nhiên, việc giải ngân và triển khai cụ thể sẽ phụ thuộc vào cơ chế phối hợp giữa các nước thành viên và hệ thống Liên hợp quốc.

Hội đồng Hòa bình quy tụ một số quốc gia Trung Đông như Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Saudi Arabia, Qatar và Israel, cùng một số nền kinh tế mới nổi như Indonesia, Việt Nam. Sự tham gia của các nước trong khu vực được xem là yếu tố quan trọng trong việc duy trì ổn định sau ngừng bắn. Tuy vậy, nhiều cường quốc và các đồng minh truyền thống của Mỹ tại phương Tây vẫn được đánh giá là thận trọng đối với cơ chế này.

Theo các cơ quan của Liên hợp quốc, mức độ thiệt hại tại Gaza sau nhiều tháng xung đột là rất nghiêm trọng. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo Liên hợp quốc (OCHA) cho biết hàng chục nghìn ngôi nhà đã bị phá hủy hoặc hư hại nặng, trong khi phần lớn dân cư phải di dời. Ngân hàng Thế giới từng ước tính chi phí tái thiết Gaza sau các đợt xung đột trước đây lên tới hàng tỷ USD, và con số hiện nay được dự báo còn cao hơn đáng kể do quy mô thiệt hại lớn hơn. Hệ thống điện, nước sạch, bệnh viện và trường học đều bị ảnh hưởng, làm gia tăng nhu cầu khôi phục cơ sở hạ tầng thiết yếu trong thời gian ngắn.

Bên cạnh nhu cầu tài chính, tiến độ tái thiết còn phụ thuộc vào điều kiện an ninh và khả năng vận chuyển vật liệu xây dựng vào khu vực. Các tổ chức quốc tế nhiều lần nhấn mạnh rằng việc bảo đảm hành lang nhân đạo ổn định và cơ chế giám sát hiệu quả là yếu tố quan trọng để các cam kết tài trợ được triển khai trên thực tế.

Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas vẫn tồn tại cáo buộc vi phạm từ hai phía, việc duy trì ổn định thực địa được xem là điều kiện then chốt để các kế hoạch tái thiết có thể được thực hiện một cách bền vững.