Hơn 51% vốn đầu tư công năm 2025 được giải ngân sau 10 tháng, Bộ Tài chính yêu cầu tăng tốc

Bộ Tài chính vừa thông tin một số vấn đề được dư luận, xã hội và báo chí quan tâm trong tháng 10/2025. Theo Bộ Tài chính, năm 2025, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước được Thủ tướng Chính phủ giao là 899.180,2 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương là 423.452,9 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương là 475.727,3 tỷ đồng. Nếu tính thêm phần vốn cân đối ngân sách địa phương do các địa phương giao tăng thêm 161.451,2 tỷ đồng, tổng kế hoạch đạt 1.060.631,4 tỷ đồng.

Tính đến nay, 871.041,6 tỷ đồng đã được phân bổ chi tiết, đạt 96,9% kế hoạch, còn 28.138,6 tỷ đồng (3,1%) chưa phân bổ. Đến ngày 23/10/2025, khối lượng giải ngân đạt 464.828 tỷ đồng, tương đương 51,7% kế hoạch. Tuy nhiên, vẫn còn 29 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung.

Theo Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân chậm xuất phát từ nhiều nguyên nhân, như việc sắp xếp đơn vị hành chính, chuyển đổi mô hình chính quyền hai cấp khiến bộ máy chưa hoàn thiện, thiếu nhân sự; công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc, nhất là về giá đất và thủ tục; các dự án ODA gặp khó khăn trong đàm phán, phê duyệt hiệp định vay, thậm chí có dự án phải tạm dừng do thay đổi nhà tài trợ. Ngoài ra, năng lực hạn chế của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu cùng với điều kiện thời tiết bất lợi, bão lũ kéo dài cũng ảnh hưởng đến tiến độ thi công, nhất là các công trình giao thông trọng điểm.

Để đạt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2025, Bộ Tài chính đang triển khai cơ chế báo cáo giải ngân hằng tuần gửi Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu rà soát tiến độ từng dự án, chuyển vốn nội bộ từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt, đồng thời khẩn trương hoàn thiện bộ máy chính quyền hai cấp, bố trí nhân lực đủ năng lực và kiến nghị tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về cơ chế, chính sách, bảo đảm tiến độ giải ngân góp phần hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025.

Trong lĩnh vực chứng khoán, Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển thị trường chứng khoán (TTCK) ổn định, an toàn, hiệu quả, hướng tới trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế. Các định hướng này được cụ thể hóa trong Chiến lược phát triển TTCK đến năm 2030 theo Quyết định số 1726/QĐ-TTg ngày 29/12/2023.

Đối với hoạt động chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), nhằm khắc phục tình trạng kéo dài thời gian niêm yết sau khi phát hành, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP ngày 11/9/2025, cho phép niêm yết cổ phiếu đồng thời với IPO. Theo quy định mới, hồ sơ IPO và hồ sơ đăng ký niêm yết được xem xét song song giữa Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và Sở Giao dịch Chứng khoán, rút ngắn thời gian xử lý xuống còn khoảng 30 ngày, qua đó đẩy nhanh quá trình đưa cổ phiếu lên sàn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và bảo đảm quyền lợi nhà đầu tư.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) phát hành ra công chúng, Luật số 56/2024/QH15 và Nghị định số 245/2025/NĐ-CP đã bổ sung nhiều quy định mới về xếp hạng tín nhiệm, đại diện người sở hữu trái phiếu, yêu cầu an toàn tài chính đối với doanh nghiệp phát hành, góp phần tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Riêng với trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, Luật Doanh nghiệp sửa đổi (Luật số 76/2025/QH15) và Luật Chứng khoán sửa đổi (Luật số 56/2024/QH15) đã siết chặt điều kiện phát hành, giới hạn đối tượng mua là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, yêu cầu trái phiếu phải có xếp hạng tín nhiệm, tài sản bảo đảm hoặc bảo lãnh thanh toán. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc quản lý doanh nghiệp sau khi đăng ký kinh doanh. Hiện Chính phủ đang xây dựng Nghị định mới thay thế các quy định hiện hành, hướng tới nâng cao chất lượng trái phiếu, tăng tính minh bạch, kiểm soát rủi ro, qua đó mở rộng kênh huy động vốn bền vững cho doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực trái phiếu Chính phủ (TPCP), Bộ Tài chính cho biết, giai đoạn 2021 đến nay, thị trường TPCP tiếp tục phát triển về quy mô, nâng cao tính thanh khoản, đáp ứng tốt nhu cầu huy động vốn cho ngân sách nhà nước (NSNN) phục vụ đầu tư phát triển kinh tế.

Tính đến ngày 24/10/2025, Kho bạc Nhà nước đã phát hành 277.272 tỷ đồng TPCP, đạt 55,5% kế hoạch cả năm (500.000 tỷ đồng). Kỳ hạn phát hành bình quân đạt 9,84 năm, dư nợ TPCP đạt khoảng 2,55 triệu tỷ đồng.

Thời gian tới, để đáp ứng nhu cầu huy động vốn cho NSNN và phục vụ tăng trưởng kinh tế, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý, cải tiến quy trình và kỹ thuật phát hành; phát triển cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư dài hạn; đa dạng hóa sản phẩm TPCP nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường. Bên cạnh đó, Bộ sẽ phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ, đảm bảo huy động vốn với chi phí hợp lý, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời theo dõi sát diễn biến thị trường tài chính để điều chỉnh linh hoạt khối lượng và lãi suất phát hành TPCP phù hợp với yêu cầu huy động vốn của Nhà nước và xu hướng thị trường.