Huấn luyện thể thao - ngành học bền vững trong xã hội hiện đại

Ngành học giàu ý nghĩa

Huấn luyện thể thao (Sport Coaching) là ngành học đào tạo người có kiến thức và kỹ năng toàn diện trong lĩnh vực huấn luyện thể thao. Không đơn thuần là rèn luyện thể lực hay thực hành các động tác kỹ thuật, ngành học này kết hợp hài hòa giữa khoa học vận động, kỹ thuật - chiến thuật thể thao, tâm lý học, y sinh học thể dục thể thao và đạo đức nghề nghiệp.

Theo chương trình đào tạo cử nhân hiện nay, sinh viên ngành Huấn luyện thể thao được trang bị nền tảng kiến thức đại cương, kiến thức ngành và kiến thức chuyên ngành. Trong đó, trọng tâm là lý luận và phương pháp huấn luyện thể thao, huấn luyện sức bền - sức mạnh, phương pháp xây dựng giáo án, tổ chức tập luyện, thi đấu cũng như nghiên cứu khoa học thể thao thành tích cao.

Theo học ngành này, sinh viên được định hướng trở thành huấn luyện viên thể thao có năng lực chuyên môn, có khả năng huấn luyện các đội tuyển, câu lạc bộ hoặc vận động viên theo môn thể thao chuyên sâu. Đồng thời, người học còn được rèn luyện kỹ năng phân tích, đánh giá thể lực, tâm lý vận động viên và vận dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn huấn luyện.

Nhận thấy xu hướng xã hội ngày càng quan tâm đến sức khỏe và thể thao, nhiều cơ sở đào tạo đại học đã mở ngành Huấn luyện thể thao. Hiện nay, ngành học này được đào tạo tại nhiều trường uy tín trên cả nước như: Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (từ năm 2026), Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh, Trường Đại học Thể dục Thể thao TP Hồ Chí Minh, Trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng…

Về tuyển sinh, thí sinh dự thi vào ngành Huấn luyện thể thao thường xét tuyển theo các tổ hợp có môn năng khiếu thể dục thể thao kết hợp với các môn văn hóa, tùy theo quy định của từng trường. Đây là ngành học phù hợp với những học sinh yêu thích vận động, có nền tảng thể lực tốt và đam mê thể thao.

Một điểm nổi bật của ngành Huấn luyện thể thao là thời lượng thực hành lớn. Tại Trường Đại học Thể dục Thể thao TP Hồ Chí Minh, riêng các học phần huấn luyện chuyên sâu, sinh viên trải qua 1.050 giờ học, trong đó thực hành chiếm khoảng 80%. Sinh viên được rèn luyện kỹ năng thực hành ở hơn 10 môn thể thao khác nhau, từ các môn bắt buộc đến tự chọn, đồng thời tham gia các lớp trọng tài, tổ chức thi đấu và ứng dụng trang thiết bị hiện đại trong huấn luyện, nghiên cứu.

Cơ hội việc làm rộng mở

Cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực huấn luyện thể thao ngày càng gia tăng. Không chỉ dừng lại ở thể thao thành tích cao, ngành Huấn luyện thể thao còn phục vụ mạnh mẽ cho phong trào thể dục thể thao quần chúng, thể thao giải trí, fitness và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Theo PGS.TS Lý Vĩnh Trường, Trưởng khoa Huấn luyện thể thao (Trường Đại học Thể dục Thể thao TP Hồ Chí Minh), chương trình đào tạo ngành Huấn luyện thể thao hiện nay được xây dựng theo hướng hiện đại, chú trọng cả kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp. Bên cạnh học lý thuyết, sinh viên còn được rèn luyện tư duy độc lập, làm việc nhóm và khả năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp đa dạng.

Sau khi tốt nghiệp, cử nhân ngành Huấn luyện thể thao có thể đảm nhận nhiều vị trí việc làm như: huấn luyện viên tại các câu lạc bộ thể thao, trung tâm huấn luyện, đội tuyển các cấp; cán bộ chuyên môn tại các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức xã hội về thể dục thể thao; giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân. Ngoài ra, người học còn có thể tham gia công tác tổ chức thi đấu, làm trọng tài hoặc chuyên viên chuyên môn trong lĩnh vực thể thao.

Cũng theo PGS.TS Lý Vĩnh Trường, mức thu nhập của ngành Huấn luyện thể thao phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kinh nghiệm, năng lực cá nhân, vị trí việc làm, môn thể thao chuyên sâu… Tuy nhiên, qua khảo sát cựu sinh viên và các báo cáo tuyển dụng, mức lương trung bình của sinh viên ngành Huấn luyện thể thao hiện nay dao động khoảng 10 - 12 triệu đồng/tháng.

Chia sẻ về công tác đào tạo, TS Dương Mạnh Thắng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng cho hay, nhà trường đã xây dựng chương trình đào tạo ngành Huấn luyện thể thao phù hợp với sứ mệnh, tầm nhìn và nhu cầu thực tiễn của xã hội. Nhiều chương trình đào tạo mới được cập nhật, trong đó có chương trình dành cho vận động viên thể thao thành tích cao, cử nhân thể dục thể thao tài năng, giúp sinh viên thích ứng tốt với vị trí việc làm sau khi ra trường.

Quá trình đào tạo được tổ chức linh hoạt, kết hợp giữa trực tuyến và trực tiếp, gắn lý thuyết với thực tiễn. Sinh viên được học tập theo các chuyên đề thực tế, tham gia thực tập, trải nghiệm trực tiếp trong quá trình xây dựng kế hoạch huấn luyện và tổ chức giải đấu theo từng môn thể thao.

Theo đại diện Trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng, sinh viên tốt nghiệp ngành Huấn luyện thể thao có thể làm việc ở nhiều vị trí như: huấn luyện viên các môn thể thao, huấn luyện viên gym, huấn luyện viên thể thao giải trí, hướng dẫn viên thể thao tại các khu nghỉ dưỡng, nhân viên cứu hộ, chuyên viên tổ chức sự kiện và

marketing thể thao. Mức lương khởi điểm của cử nhân mới ra trường dao động khoảng 15 triệu đồng/tháng, tùy vị trí công việc.

Trong khi đó, đại diện Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội cho biết, sinh viên tốt nghiệp ngành Huấn luyện thể thao có cơ hội làm huấn luyện viên từ cấp cơ sở đến đội tuyển tỉnh, thành; giáo viên thể dục trong các trường học; cán bộ thể dục thể thao phong trào; huấn luyện viên, hướng dẫn viên tại các câu lạc bộ, trung tâm thể thao; tham gia các tổ chức, hiệp hội thể dục thể thao trong và ngoài nước.

Ngành Huấn luyện thể thao đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển phong trào thể dục thể thao, nâng cao sức khỏe và tầm vóc của người dân. Khi theo đuổi ngành này, sinh viên cần giữ vững niềm đam mê với thể thao, đồng thời không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức chuyên môn để sau này trở thành nhân sự có năng lực và uy tín; đóng góp vào sự phát triển của ngành thể thao Việt Nam và đưa thể thao Việt Nam sánh ngang với các nước tiên tiến trên thế giới.