Làn sóng mở rộng chuỗi bán lẻ hiện đại: cơ hội cho hàng Việt bứt tốc

Thách thức trên sân nhà 

Sau khi mua sắm tại một trung tâm thương mại lớn, chị Phạm Mỹ Hạnh (ngõ 85- đường Nguyễn Lương Bằng- TP. Hà Nội) rời cửa hàng với túi hàng thời trang thương hiệu ngoại. Theo chị, những thương hiệu này sau khi thực hiện giảm giá cũng chỉ từ 150.000 đồng/sản phẩm, trong khi đó, thời trang Việt dù đang giảm giá nhưng kiểu dáng và chất liệu vẫn chưa thật sự thuyết phục. Tương tự, tại chợ bán buôn Đông Xuân (phường Hoàn Kiếm) cũng tràn ngập sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc giá rẻ.

Thực tế, thời gian qua, nhiều thương hiệu thời trang Việt dần thu hẹp sản xuất hoặc đóng cửa trước “làn sóng” hàng ngoại nhập. Lep’ - thương hiệu váy hoa nhí từng được các tín đồ thời trang ưa chuộng đã đóng cửa vào ngày 30/11/2024. Nhiều thương hiệu lớn khác như Giian, IVY moda phải thu hẹp hoạt động, trong đó IVY moda "khai tử" dòng IVY men sau 5 năm hoạt động.Tại các trung tâm thương mại lớn như Vincom, Tràng Tiền Plaza vị trí đẹp đều thuộc về các thương hiệu ngoại như H&M, Zara, Uniqlo...

Thực tế cho thấy, không chỉ mặt hàng thời trang chịu lép vế với hàng ngoại mà mặt hàng rau củ, trái cây trong nước cũng đang phải đổi mặt với hàng nhập khẩu. Thông tin từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho thấy, trong tháng 9/2025, Việt Nam đã nhập khẩu lượng rau quả trị giá 235 triệu USD, tăng 2,6% so với tháng 8. Tính chung 9 tháng, nhập khẩu rau quả đạt khoảng 1,91 tỷ USD, tăng 15,1% so với cùng kỳ 2024.

Tổng Giám đốc hệ thống cửa hàng kinh doanh hoa quả thương hiệu Klever Fruit Nguyễn Xuân Hải cho hay, từ đầu năm đến nay các loại trái cây nhập khẩu từ Mỹ như táo, nho, cherry, cam ruột đỏ… vẫn tăng đều đặn. Đặc biệt khi vào mùa vụ táo, cam ở Mỹ, kim ngạch nhập khẩu các mặt hàng này của công ty tăng đến 50% "Rau quả, nông sản Mỹ nói chung luôn hấp dẫn người tiêu dùng Việt nhờ chất lượng và giá cả. Vào thời điểm cuối năm, các nông trại của Mỹ bước vào mùa nho không hạt, nên kim ngạch nhập khẩu của doanh nghiệp sẽ tăng mạnh", ông Hải cho hay.

"Cánh tay nối dài" cho hàng Việt

Theo các chuyên gia kinh tế, việc xây dựng hệ thống phân phối lớn thuần Việt sẽ là “cánh tay nối” dài cho hàng Việt Nam trong việc tiêu thụ và vươn ra thế giới.

Báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy, hiện kênh bán lẻ hiện đại (siêu thị, trung tâm thương mại…) mới chỉ chiếm được hơn 22% tổng doanh thu thị trường bán lẻ. Nhằm khai thác thị trường này các công ty, tập đoàn bán lẻ quy mô lớn của Việt Nam như Co.op Mart, Satra Foods, Vinmart+…đang đầu tư khai thác.

Thông tin từ Công ty WinCommerce ( Doanh nghiệp quản lý khai thác hệ thống siêu thị Win Mart) cho thấy, với mục tiêu phục vụ gần 65 triệu dân số khu vực nông thôn, từ đầu năm 2025 đến nay doanh nghiệp đã đưa vào hoạt động thêm 184 cửa hàng tiện lợi WinMart+, nâng tổng số điểm bán trên toàn quốc lên 4.300 cửa hàng.

Nhằm thu hút khách hàng tại các cửa hàng tiện lợi WinMart+ luôn dành riêng khu vực thực phẩm tươi sống được bày trí bắt mắt với các thương hiệu chất lượng cao như rau củ quả WinEco chuẩn VietGAP/GlobalGAP/Organic, thịt ủ mát MEATDeli chuẩn châu Âu. Bên cạnh đó, WinMart giới thiệu không gian mua sắm các sản phẩm OCOP, khách đến mua hàng có cơ hội khám phá và thưởng thức các sản phẩm đặc trưng vùng miền như hạt điều rang củi Hải Bình, bún gạo Nàng Hương, cà pháo muối Tâm Đức…

Theo Giám đốc WinCommerce Nguyễn Thị Phương, mô hình WinMart+ Rural (cửa hàng mini-mart) được WinCommerce phát triển qua đó khai thác tiềm năng tiêu dùng của người dân khu vực nông thôn, nơi hệ thống mua sắm hiện đại chưa được đáp ứng đầy đủ. Thời gian tới trong chiến lược kinh doanh của WinCommerce sẽ mở rộng hệ thống cửa hàng tự chọn theo hướng mỗi xã/phường có một cửa hàng mini-mart, mỗi thôn, tổ dân phố sẽ có một điểm bán WiN+. “VinCommerce đặt mục tiêu đến năm 2029, hệ thống cửa hàng bán lẻ của đơn vị sẽ lên đến 8000 cửa hàng VinMart khắp các tỉnh thành trong cả nước.- bà Phương khẳng định.

Không chịu thua kém, năm 2015 Công ty CP Đầu tư Thế giới di động cũng đã đầu tư hệ thống siêu thị cửa hàng tiện lợi Bách hóa xanh trên toàn quốc, riêng trong quý I/2025, Bách Hóa Xanh đã mở 94 cửa hàng mới qua đó đưa hệ thống của hàng tự chọn lên đến1.849 cửa hàng trên cả nước.

Việc các nhà bán lẻ đưa vào hoạt động nhiều điểm bán hàng tiện lợi sẽ làm “nóng” lên sức mua của thị trường nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá, tiêu thụ sản phẩm Việt.

Giám đốc kinh doanh Saigon Co.op Võ Trần Ngọc cho biết, nhằm hỗ trợ tỉnh Sơn La tiêu thụ nông sản, doanh nghiệp đã ký kết với người dân Sơn La tiêu thụ sản phẩm tại 130 siêu thị Co.opmart và Co.opXtra. “Với phương châm "Siêu thị Việt, do người Việt xây dựng, vì người Việt phục vụ", hiện tỷ lệ hàng Việt tại các hệ thống phân phối của Saigon Co.op luôn đạt hơn 90%. “ Doanh nghiệp luôn ủng hộ và sẵn sàng hợp tác với các cơ sở sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp nhằm tạo cơ hội quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường, phát triển kinh doanh”, ông Võ Trần Ngọc chia sẻ.

Tương tự, hệ thống thực phẩm sạch BigGreen cũng là một kênh phân phối thuần Việt tích cực tiêu thụ hàng Việt. Giám đốc Công ty TNHH thực phẩm sạch BigGreen Việt Nam Nguyễn Tiến Hưng chia sẻ, hiện tỷ lệ sản phẩm OCOP bán trong hệ thống BigGreen đang chiếm khoảng 60-65%. Với các sản phẩm OCOP được kết nối, quảng bá tiêu thụ là những nông sản thực phẩm, đặc sản vùng miền như ổi lê Di Trạch (Hoài Đức), Dưa lưới Huỳnh Long (Vũng Tàu)… Còn tỷ lệ hàng Việt tại BigGreen lên đến xấp xỉ 100%.

Nhìn nhận lợi ích mà hệ thống bán lẻ thuần Việt hộ trợ người sản xuất tiêu thụ, quảng bá sản phẩm Việt, dưới góc độ cơ quan quản lý, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) Nguyễn Thúy Hiền nêu rõ, doanh nghiệp trong quá trình phát triển hệ thống cửa hàng tiện lợi đã tập trung tiêu thụ hàng Việt góp phần kích thích sản xuất trong nước. “Hiện trên các kệ hàng siêu thị, cửa hàng tiện lợi, hàng Việt luôn chiếm tỷ trọng 85-90%” - bà Hiền nêu ví dụ.

Trước việc doanh nghiệp bán lẻ nội mở rộng hệ thống cửa hàng tiện lợi, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan cho rằng, hoạt động này sẽ thúc đẩy tiêu thụ hàng Việt bởi hệ thống cửa hàng tiện lợi sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp sản xuất hàng Việt có địa điểm trao đổi, mua bán trực tiếp với người tiêu dùng, nắm bắt được nhu cầu người dân qua đó đưa ra sản phẩm phù hợp. “Doanh nghiệp bán lẻ Việt đều có những chính sách ưu tiên cho hàng Việt trên quầy kệ. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, tiêu thụ hàng hóa”- bà Lan phân tích.