Lực kéo quan trọng để công nghiệp hỗ trợ nội địa hóa vươn mình bứt phá

Đó là khẳng định của ông Nguyễn Hoàng - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội (HANSIBA), Chủ tịch HĐQT Tập đoàn N&G đầu năm 2026.

Từng bước gia tăng giá trị

Theo ông Nguyễn Hoàng - Chủ tịch HANSIBA, các DN CNHT của Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung đang tham gia ngày càng sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu, trở thành nhà cung ứng linh kiện, phụ tùng cho nhiều tập đoàn đa quốc gia, đồng thời mở rộng xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế. Những hạn chế từng được nhắc đến như “không làm nổi con ốc vít” nay đã lùi vào quá khứ. DN đã sản xuất được các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ hiện đại và hiện diện trong các ngành điện tử, linh kiện hàng không vũ trụ cùng nhiều lĩnh vực kinh tế trọng điểm.

Năm 2025 có thể xem là năm phục hồi mạnh của kinh tế Thủ đô. GRDP ước đạt khoảng 8,5%, mức tăng tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, sức mua chưa hoàn toàn phục hồi. Cùng với đó, nhiều chỉ tiêu vĩ mô ghi nhận kết quả nổi bật: thu ngân sách đạt khoảng 650.000 tỷ đồng, vốn đầu tư phát triển xã hội tăng 10,7%; thu hút FDI vượt kế hoạch; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 69,26 tỷ USD, tăng 11,6% so với năm 2024; dư nợ tín dụng tăng hơn 22,7%. Những con số này phản ánh nỗ lực của TP trong cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, tháo gỡ vướng mắc cho DN. Đồng thời tạo nền tảng để Hà Nội tự tin đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Nhìn nhận về mục tiêu GRDP 11% năm 2026, trong đó công nghiệp tăng 9,5% của Hà Nội, ông Nguyễn Hoàng cho rằng, đây là mục tiêu rất quyết liệt và đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ. Để đạt được, Hà Nội cần một “cuộc cách mạng” trong tổ chức sản xuất, quản trị và phát triển DN, nhất là CNHT, bộ phận nền tảng của công nghiệp.

"CNHT là mắt xích cốt lõi, bởi không có linh kiện, phụ trợ thì không thể có công nghiệp sản xuất cuối cùng. Khi phát triển tốt CNHT, DN nội địa mới tham gia sâu chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, hình thành hệ sinh thái sản xuất bền vững, qua đó tạo dư địa tăng trưởng lâu dài" - doanh nhân này nhấn mạnh.

Song, tăng trưởng công nghiệp Thủ đô vẫn chưa tương xứng tiềm năng. Nút thắt lớn là vốn, cơ chế tài chính và thủ tục. Nhiều đơn hàng CNHT có vòng đời đầu tư 18 - 24 tháng trước khi tạo doanh thu, trong khi nguồn tín dụng chủ yếu ngắn hạn 3 - 6 tháng, khiến DN khó tiếp cận vốn để thực hiện các đơn hàng lớn từ các tập đoàn quốc tế. Ngoài ra, DN cần hạ tầng hiện đại, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Chìa khóa nội địa để phát triển

Trong giai đoạn 2026 – 2030, theo ông Nguyễn Hoàng, Hà Nội cần tập trung phát triển bền vững CNHT để nâng vị thế trung tâm công nghiệp, đổi mới sáng tạo. Chủ trương đã rõ, điều quan trọng hiện nay là cách tổ chức thực thi. DN cần nhất là thị trường và thị phần để sản phẩm có chỗ đứng.

Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng có hai thị trường lớn cần khai thác đồng thời. Một là thị trường quốc tế, nơi sản phẩm CNHT có thể xuất khẩu và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hai là, thị trường trong nước, không chỉ với quy mô hơn 100 triệu dân mà còn là thị trường gắn với khối DN FDI, các tập đoàn đa quốc gia đang sản xuất tại Việt Nam và Hà Nội. Khối này hiện đóng góp khoảng 20 - 30% GDP của Việt Nam. Nếu DN nội địa không tham gia sâu sẽ bỏ lỡ một thị phần rất lớn và mất cơ hội nâng cao năng lực tự chủ sản xuất.

Ông Nguyễn Hoàng thông tin, cộng đồng DN đã kiến nghị Chính phủ và TP thúc đẩy cơ chế hỗ trợ DN nhằm mở rộng thị trường trong nước và quốc tế. Về thị trường - hợp tác, DN Hà Nội cần tăng liên kết với tập đoàn FDI sản xuất tại Việt Nam. Khi tham gia chuỗi toàn cầu, doanh nghiệp nội địa không chỉ có đơn hàng lớn mà còn đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng GRDP.

Về sản xuất cho quốc phòng và dân sinh, CNHT có thể tham gia sản xuất linh kiện công nghệ cao, kể cả hàng không vũ trụ. Nhật Bản là minh chứng, DN nhỏ vẫn có thể làm linh kiện phức tạp. Đây là dư địa lớn cho Hà Nội đa dạng sản phẩm, mở rộng xuất khẩu.

Về cơ chế – nguồn lực, DN cần được tháo gỡ thủ tục, chính sách và vốn để đủ điều kiện tham gia chuỗi sản xuất. Do đó, đề nghị thành lập Quỹ phát triển công nghiệp Thủ đô, có thể trực thuộc Quỹ đầu tư phát triển TP, hoặc độc lập, huy động vốn Nhà nước, tư nhân, hiệp hội. Quỹ sẽ hỗ trợ dự án CNHT, giúp DN vượt rào cản tài chính và tăng sức cạnh tranh.

Hà Nội hiện hỗ trợ xây dựng mô hình nhà máy chuẩn quốc tế. HANSIBA, Tập đoàn N&G và 10 DN hội viên Mạng lưới ngành hàng không vùng Kobe (KAN) - Nhật Bản đã ký thỏa thuận hợp tác thành lập Tổ hợp Techno Park Việt Nam - Nhật Bản, hướng tới sản xuất linh kiện công nghệ cao, trong đó có linh kiện cho hàng không vũ trụ. Ba nhà máy đã hoàn thiện, một nhà máy sản xuất thử và được Airbus kiểm nghiệm vòng ba. Dự kiến quý I/2026, sẽ cung ứng sản phẩm trực tiếp cho hãng máy bay như Airbus.

Bên cạnh đó, các DN Nhật Bản mong muốn hợp tác sâu với Hà Nội do chi phí cạnh tranh so với Trung Quốc, Thái Lan. Đây là cơ hội vàng để nâng tầm sản xuất, mở rộng thị phần, gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu. "Khi làm việc với các đối tác Nhật Bản, có một điểm rất đáng mừng họ không chỉ đánh giá cao mà còn dành nhiều thiện cảm cho Việt Nam, mong muốn hợp tác lâu dài và hỗ trợ Việt Nam phát triển mạnh mẽ" - ông Nguyễn Hoàng nêu. 

Bước sang 2026, HANSIBA xác định phương hướng hành động bám sát các nghị quyết của T.Ư và Chính phủ, TP Hà Nội về đột phá khoa học công nghệ, phát triển kinh tế tư nhân và thúc đẩy CNHT. HANSIBA khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần hợp tác - đổi mới - phát triển bền vững. Mục tiêu đến 2030, Hiệp hội hướng tới xây dựng lực lượng 1.000 DN hội viên hoạt động trực tiếp trong lĩnh vực CNHT và công nghệ cao, đóng góp vào mục tiêu chung của TP trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Do đó, kỳ vọng Hà Nội có những chính sách đột phá, đặc thù riêng cho CNHT. Bởi nếu được thúc đẩy đúng hướng, DN ngành CNHT có thể tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu, mở rộng thị phần tại Hà Nội, trong nước và phát triển CNHT phục vụ quốc phòng.