Một số vụ nhận hối lộ, làm giả bệnh án tâm thần: Bộ Y tế yêu cầu kiểm soát chặt

Thời gian gần đây, liên quan đến lĩnh vực giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần đã xảy ra một số vụ việc như đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý trong các cơ sở giám định và bắt buộc chữa bệnh, làm giả bệnh án tâm thần,… gây bức xúc trong xã hội.

Để công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần và điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần triển khai chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm đáp ứng yêu cầu của cơ quan tố tụng; đánh giá đúng tình trạng bệnh của đối tượng giám định, không để xảy ra các hành vi tiêu cực, Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm Chỉ thị số 07/CT-BYT của Bộ Y tế. Người đứng đầu đơn vị phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra sai phạm.

Các đơn vị tiếp nhận trưng cầu/yêu cầu của cơ quan tố tụng, các tổ chức, cá nhân và thực hiện giám định phải đảm bảo khách quan, trung thực, chính xác, đúng quy trình, đúng quy định của Luật Giám định tư pháp, Thông tư số 23/2019/TT-BYT của Bộ Y tế; Thông tư số 42/2024/TT-BYT của Bộ Y tế

Mặt khác, giám định viên phải đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại Thông tư số 11/2022/TT-BYT của Bộ Y tế “Quy định tiêu chuẩn, hồ sơ, thủ tục bổ nhiệm, cấp thẻ, miễn nhiệm, thu hồi thẻ giám định viên pháp y và giám định viên pháp y tâm thần”.

Cùng đó, các đơn vị phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn, chủ động triển khai ký hợp đồng, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị y tế thực hiện khám chuyên khoa, khám cận lâm sàng cho các đối tượng trên cơ sở hiệu quả, tiết kiệm, tránh lãng phí.

Các đơn vị tăng cường trao đổi thông tin với cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát về tình hình, kết quả giám định theo quyết định trưng cầu; chỉ tiếp nhận giám định khi có đầy đủ hồ sơ theo quy định; chỉ bàn giao kết luận giám định, đối tượng giám định cho các nhân, tổ chức theo đúng quy định.

Song song với đó, các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động theo quy định, kịp thời phát hiện các sai phạm và xử lý theo thẩm quyền (nếu có); có hình thức khen thưởng đối với các tổ chức, cá nhân trong cơ quan, đơn vị khi thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công.

Đối với các cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần thực hiện nghiêm quy định tại Nghị định số 64/2011/NĐ-CP của Chính phủ; đảm bảo đầy đủ hồ sơ khi tiếp nhận; rà soát, cập nhật bổ sung quy trình nội bộ, quy chế liên quan đến chuyên môn điều trị tâm thần tại đơn vị. Các đơn vị thực hiện nghiêm quy định về quản lý người bệnh bắt buộc chữa bệnh, không để người bệnh tự ý ra khỏi cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần hoặc bỏ trốn; tăng cường lực lượng bảo vệ.

Bên cạnh đó, các bệnh viện tâm thần, cơ sở khám, chữa bệnh có phạm vi hoạt động chuyên môn về tâm thần cấp bản tóm tắt bệnh án, cấp giấy khám sức khoẻ (có nội dung về tình trạng tâm thần) phải tuân thủ chặt chẽ đúng quy định về chuyên môn chẩn đoán, điều trị, quy trình kỹ thuật khám, chữa bệnh, đúng mẫu và đúng các quy định tại các văn bản có liên quan.

Đặc biệt, các đơn vị không thực hiện cấp giấy chứng nhận sức khoẻ tâm thần hoặc giấy khám sức khoẻ tâm thần theo mẫu đơn vị tự thiết kế; không tổ chức khám sức khoẻ có nội dung xác nhận về tình trạng tâm thần nếu chưa thực hiện tự công bố cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện khám sức khoẻ.

Ngoài ra, thủ trưởng các đơn vị; tập thể, cá nhân có liên quan phải hoàn toàn chịu trách nhiệm nếu để xảy ra việc cấp các giấy tờ trên không đúng quy định, tạo điều kiện cho các đối tượng lợi dụng các giấy tờ này để được các cơ quan tố tụng cho bị can, bị án đi giám định tâm thần nhằm trốn tránh hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự khi thực hiện hành vi phạm tội.