Mục tiêu, nguyên tắc liên kết phát triển Vùng Thủ đô

Hà Nội thí điểm cơ chế, chính sách áp dụng cho vùng Thủ đô

Theo dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), việc thí điểm phải đảm bảo tuân thủ nguyên tắc bảo đảm tính hợp hiến; bảo đảm quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; không phương hại đến an ninh quốc gia, an ninh và trật tự, an toàn xã hội của Thủ đô. Phạm vi thí điểm cơ chế, chính sách được thực hiện trên địa bàn TP và vùng Thủ đô, ưu tiên thí điểm ở các khu vực động lực phát triển, cực tăng trưởng của Thủ đô theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

HĐND TP phê duyệt Đề án thí điểm cụ thể, bao gồm: mục tiêu, nội dung, phạm vi thời gian, không gian thí điểm, cơ chế kiểm soát, chế độ trách nhiệm pháp lý, phương án giảm thiểu rủi ro và cơ chế xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thí điểm; giám sát và quyết định điều chỉnh nội dung, thời gian, phạm vi thí điểm hoặc dừng việc thí điểm thể chế trong quá trình thực hiện để bảo đảm hiệu quả và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Trường hợp thí điểm cơ chế, chính sách áp dụng cho vùng Thủ đô, HĐND TP có trách nhiệm đánh giá tác động kinh tế - xã hội vùng, quốc gia, lấy ý kiến thống nhất của các địa phương có liên quan và tham vấn ý kiến cơ quan có thẩm quyền liên quan trước khi phê duyệt Đề án.

UBND TP ban hành quy định thí điểm áp dụng đối với mỗi đề án thí điểm cơ chế, chính sách; tổ chức thực hiện thí điểm; bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong tổ chức thực hiện thí điểm; báo cáo, giải trình với các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về quá trình, kết quả thí điểm và trách nhiệm xử lý theo thẩm quyền các vấn đề phát sinh trong quá trình thí điểm. UBND TP đánh giá kết quả, hiệu quả việc thực hiện thí điểm cơ chế, chính sách, mức độ hoàn thành mục tiêu và tác động đối với phát triển Thủ đô, vùng Thủ đô, trình cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành văn bản pháp luật mới áp dụng trên phạm vi toàn quốc.

Theo dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), Thủ đô Hà Nội là hạt nhân, đô thị trung tâm trong hệ thống các đô thị thuộc vùng; là trung tâm, động lực thúc đẩy liên kết, phát triển, là cực tăng trưởng của vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng trung du và miền núi phía Bắc và của cả nước. Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng kết nối Thủ đô và các địa phương trong vùng Thủ đô.

Việc quy hoạch, đầu tư phát triển các dự án của các tỉnh thuộc vùng cần bảo đảm yêu cầu sau đây: liên kết về hạ tầng giao thông, hạ tầng chung của vùng; phối hợp khai thác quản lý môi trường, nguồn nước; xử lý ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước của Thủ đô và vùng Thủ đô; phát triển chuỗi sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ trong lĩnh vực: công nghiệp, nông nghiệp, logistic, khoa học và công nghệ, giáo dục đào tạo, y tế, lao động, văn hóa, du lịch.

Việc liên kết, phát triển vùng giữa TP Hà Nội và các địa phương thuộc vùng Thủ đô phải bảo đảm nguyên tắc: tuân thủ Hiến pháp, Luật Thủ đô và các luật, nghị quyết của Quốc hội có quy định liên quan đến cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh; đồng thuận, công khai, minh bạch; thực hiện phối hợp, liên kết phát triển thông qua kế hoạch, chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Theo cơ chế điều phối phát triển vùng Thủ đô do UBND TP, các tỉnh trong vùng thống nhất; bảo đảm thống nhất trong tổ chức không gian phát triển, đầu tư hạ tầng kỹ thuật chung và thực hiện liên kết vùng giữa Thủ đô Hà Nội và các địa phương liên quan.

Giao một tỉnh làm cơ quan chủ quản phát triển dự án

Chương trình, dự án liên kết phát triển vùng là chương trình, dự án được triển khai trên địa bàn từ 2 tỉnh, TP thuộc Vùng trở lên, phù hợp với Quy hoạch quốc gia, Quy hoạch tổng thể Thủ đô, quy hoạch tỉnh, có quy mô lớn, có vai trò tạo động lực, sức lan tỏa và kết nối phát triển kinh tế - xã hội cho vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng trung du và miền núi phía Bắc. Ưu tiên tổng hợp các chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng vào danh mục dự án kêu gọi đầu tư của các chương trình xúc tiến đầu tư quốc gia.

Việc đề xuất, thực hiện chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng được thực hiện: UBND TP, các tỉnh có liên quan báo cáo HĐND cùng cấp xem xét, đồng thuận về việc thực hiện chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng. UBND TP, các tỉnh trong vùng thống nhất giao một UBND cấp tỉnh làm cơ quan chủ quản thực hiện chương trình, dự án; cơ quan chủ quản có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng sau khi quyết định. Việc lập, thẩm định, phê duyệt, thực hiện chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng Thủ đô được thực hiện theo quy định của Luật này.

Ngân sách trung ương và ngân sách địa phương ưu tiên bố trí để triển khai thực hiện chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng có sử dụng ngân sách nhà nước, trong đó: ngân sách trung ương ưu tiên bố trí toàn bộ hoặc một phần cho chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng; ưu tiên bố trí từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương cho các tỉnh, TP trong vùng Thủ đô để bảo đảm đầu tư các chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng trước các chương trình, nhiệm vụ, dự án khác.

Trường hợp có nguồn vốn ngân sách trung ương bố trí cho chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng do địa phương làm chủ đầu tư thì cơ quan có thẩm quyền giao bổ sung có mục tiêu cho UBND cấp tỉnh được giao làm cơ quan chủ quản thực hiện chương trình, dự án để triển khai thực hiện. Thủ tướng Chính phủ quyết định danh mục chương trình, dự án liên kết, phát triển vùng được hỗ trợ từ ngân sách trung ương quy định tại Điều này theo đề nghị của UBND TP Hà Nội.

Bố trí vốn hợp tác đầu tư, hỗ trợ đầu tư: TP Hà Nội và các tỉnh trong vùng được phép sử dụng ngân sách để hỗ trợ các địa phương trong vùng hoặc đầu tư trực tiếp vào các công trình, dự án trên địa bàn các tỉnh lân cận nhằm giải quyết các vấn đề về hạ tầng giao thông, môi trường, cấp nước sạch, thoát nước và công trình khác để phục vụ lợi ích chung của Thủ đô và Vùng; việc hỗ trợ quy định tại điểm a khoản này được hạch toán vào chi ngân sách của TP Hà Nội và các tỉnh, không xác định là khoản bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương nhận hỗ trợ.

Thành lập Quỹ Phát triển vùng Thủ đô: quỹ hoạt động theo mô hình quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; thực hiện theo chiến lược, kế hoạch, danh mục đầu tư do Hội đồng Điều phối phát triển vùng quyết định; nguồn tài chính của Quỹ hình thành từ đóng góp ngân sách của các tỉnh, TP trong vùng, huy động vốn xã hội, các nguồn hỗ trợ, tài trợ và nguồn hợp pháp khác; quỹ được sử dụng để đầu tư, phát triển các dự án liên kết vùng, ưu tiên các dự án về giao thông, hạ tầng quan trọng khác, dự án xử lý ô nhiễm môi trường, khai thác khoáng sản; xử lý sự cố, thiên tai, dịch bệnh có tính chất vùng.