Mỹ điều tra Chủ tịch Fed, ông Powell tố bị chính quyền Tổng thống Trump đe dọa

Tờ The New York Times ngày 11/1 đưa tin Văn phòng Tổng chưởng lý Đặc khu Columbia Jeanine Pirro đã mở cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Jerome Powell về dự án tân trang trụ sở ngân hàng trung ương tại Washington D.C và nghi vấn ông Powell nói dối quốc hội về quy mô dự án.

Chủ tịch Powell ngay lập tức ra tuyên bố trên trang web của Fed, cho biết Bộ Tư pháp đã gửi giấy triệu tập cho Fed và đe dọa truy tố hình sự về cuộc điều trần của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện hồi tháng 6/2025 liên quan dự án tân trang trụ sở trên.

Chủ tịch Fed nói rằng hành động của chính quyền thực chất là một phần của nỗ lực gây sức ép và đe dọa đối với ông, do ngân hàng trung ương Mỹ đưa ra điều chỉnh lãi suất không vừa ý Tổng thống Trump.

"Lời đe dọa mới này không liên quan đến cuộc điều trần của tôi vào tháng 6/2025 hay về việc tân trang các tòa nhà Fed. Đây cũng không phải vấn đề giám sát của Quốc hội. Fed thông qua cuộc điều trần và các buổi công khai khác đã nỗ lực hết sức để thông báo cho Quốc hội về dự án tân trang. Đó chỉ là những cái cớ. Việc đe dọa truy tố hình sự là kết quả của việc Fed ấn định lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của điều sẽ phục vụ công chúng, thay vì theo sở thích của tổng thống", ông Powell cho hay.

Bộ Tư pháp Mỹ chưa bình luận. Người phát ngôn của Bộ Tư Pháp Mỹ nói với CNBC, dù không đề cập trực tiếp đến ông Powell: “Bộ trưởng Tư pháp đã chỉ đạo các công tố viên Mỹ ưu tiên điều tra mọi hành vi lạm dụng tiền thuế của người dân.”

Vụ việc lần này đánh dấu bước leo thang mới trong mâu thuẫn giữa Tổng thống Trump và Fed, cơ quan độc lập mà ông nhiều lần công kích vì không giảm lãi suất nhanh như ông mong muốn.

Tổng thống Trump từng đề cử ông Powell giữ chức Chủ tịch Fed vào năm 2017 và được Thượng viện phê chuẩn năm 2018. Tuy nhiên, kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, ông Trump nhiều lần chỉ trích gay gắt ông Powell vì Fed không cắt giảm lãi suất “mạnh và nhanh” như tổng thống yêu cầu.

Tổng thống Trump không giấu ý định sẽ thay thế ông Powell khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed kết thúc vào tháng 5 tới. Hai ứng viên hàng đầu được cho là cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh và ông Kevin Hassett, hiện là Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia.

Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Thom Tillis của đảng Cộng hòa, thành viên Ủy ban Ngân hàng, mới đây đã cảnh báo sẽ phản đối bất kỳ ứng viên nào trong tương lai cho các vị trí thống đốc Fed, gồm người thay ông Powell nếu vấn đề pháp lý này không được giải quyết hoàn toàn.

"Nếu trước đây còn chút nghi ngờ nào về việc các cố vấn trong chính quyền Tổng thống Trump đang tích cực tìm cách chấm dứt sự độc lập của Fed, thì giờ đây điều này đã rõ. Giờ đây, sự độc lập và uy tín của Bộ Tư pháp mới bị đặt dấu hỏi", ông Tillis nói.

Chiến lược gia kinh tế trưởng Brian Jacobsen của Annex Wealth Management, nhận định rằng Tổng thống Trump đang tìm cách thúc đẩy các cáo buộc hình sự đối với ông Powell liên quan đến lời điều trần trước Quốc hội về dự án cải tạo trụ sở Fed.

Theo ông Jacobsen, ông Powell có thể phản đối bằng cách ở lại Hội đồng Thống đốc Fed sau khi nhiệm kỳ Chủ tịch kết thúc vào tháng 5, bởi nhiệm kỳ Thống đốc của ông kéo dài đến tháng 1/2028. “Trong bối cảnh sức ép chính trị gia tăng, ông Powell có thể chọn tiếp tục ở lại với tư cách Thống đốc, điều này sẽ tước đi khả năng của Tổng thống Trump trong việc bổ nhiệm thêm một người khác vào Hội đồng”, ông Jacobsen, viết.

Chuyên gia Jacobsen cho biết, nhiệm kỳ của Thống đốc Stephen Miran sẽ kết thúc vào tháng 1/2026 và đó có thể là vị trí trống duy nhất mà ông Trump có thể bổ nhiệm. “Việc ông Powell tiếp tục ở lại Hội đồng sẽ là điều không theo thông lệ, nhưng trong bối cảnh hiện nay, mọi thứ đều không còn theo thông lệ”, ông nhận định.