Nhận tiền mừng tuổi có phải chịu thuế thu nhập cá nhân?

Tuy nhiên, khi công nghệ tài chính phát triển và các giao dịch tiền tệ ngày càng minh bạch, câu hỏi được nhiều người quan tâm là: nhận tiền mừng tuổi có phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân hay không?

Theo các chuyên gia tài chính, để trả lời chính xác, cần làm rõ tiền mừng tuổi phát sinh trong quan hệ dân sự hay trong quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Trước hết, với các mối quan hệ dân sự – bao gồm gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp… – tiền mừng tuổi được xem là khoản quà tặng bằng tiền. Dù được trao trực tiếp hay chuyển khoản, bản chất vẫn là giao dịch dân sự mang tính chất chúc phúc đầu năm.

Về quy định thuế, pháp luật hiện hành chỉ tính thuế thu nhập cá nhân đối với quà tặng là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng với cơ quan quản lý Nhà nước, như bất động sản, ô tô, xe máy, cổ phiếu… Trong khi đó, tiền mặt hoặc khoản tiền chuyển khoản thông thường không thuộc nhóm tài sản phải đăng ký này. Do đó, tiền mừng tuổi trong quan hệ dân sự không phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.

Tình huống trở nên phức tạp hơn khi tiền mừng tuổi được doanh nghiệp trao cho người lao động trước kỳ nghỉ Tết hoặc trong ngày đi làm đầu năm (thường gọi là mừng tuổi khai xuân). Lúc này, khoản tiền được đặt trong bối cảnh quan hệ lao động.

Theo khoản 2 Điều 3 của Luật số 109/2025/QH15, thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân bao gồm tiền lương, tiền công và các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức. Nếu chiếu theo quy định này, tiền mừng tuổi do doanh nghiệp chi trả cho người lao động có thể được xem là một khoản thu nhập chịu thuế.

Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở tên gọi “tiền mừng tuổi”, mà ở bản chất thực sự của khoản chi.

Nếu khoản tiền chỉ mang ý nghĩa chúc mừng đầu năm, có giá trị nhỏ, được xem như một khoản phúc lợi chung của doanh nghiệp dành cho người lao động, thì cách xác định thuế sẽ khác.

Theo quy định hiện hành, các khoản phúc lợi chi cho người lao động trong năm sẽ được cộng gộp để xác định nghĩa vụ thuế. Nếu tổng các khoản phúc lợi trong năm vượt quá một tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế của doanh nghiệp, phần vượt quá sẽ phải tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân.

Ngược lại, nếu tổng phúc lợi trong năm không vượt quá mức một tháng lương bình quân này, thì không phát sinh nghĩa vụ thuế, bao gồm cả khoản tiền mừng tuổi.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau. Một số ý kiến cho rằng, dù khoản tiền mừng tuổi có giá trị nhỏ, vẫn nên cộng vào thu nhập của tháng nhận lương để tính thuế chung, bảo đảm nguyên tắc minh bạch. Trong khi đó, quan điểm khác cho rằng đây là quà tặng bằng tiền của doanh nghiệp, không mang tính chất trả công lao động nên không nên tính thuế.

Từ góc độ quản trị tài chính doanh nghiệp, có thể thấy ranh giới nằm ở mục đích chi trả. Nếu khoản tiền mang tính tượng trưng, thể hiện văn hóa doanh nghiệp và tinh thần khích lệ đầu năm, thì nên được phân loại là phúc lợi. Nhưng nếu khoản “mừng tuổi” thực chất là tiền thưởng với giá trị lớn, được dùng thay thế hoặc bổ sung tiền thưởng Tết, thì đây là thu nhập từ tiền lương, tiền công và phải tính thuế theo quy định.

Một tình huống khác là khi cá nhân chủ doanh nghiệp trực tiếp trao tiền mừng tuổi cho người lao động bằng nguồn tiền cá nhân, không hạch toán vào sổ sách công ty. Khi đó, khoản tiền này được xem là quà tặng mang tính chất giao dịch dân sự giữa cá nhân với cá nhân.

Theo nguyên tắc chung, khoản quà tặng bằng tiền trong quan hệ dân sự không thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Từ góc nhìn tài chính – thuế, điều cốt lõi không nằm ở hình thức trao tặng, mà ở cách phân loại và hạch toán khoản chi. Doanh nghiệp cần xác định rõ tiền mừng tuổi là phúc lợi hay tiền thưởng; đồng thời có chính sách nội bộ minh bạch để tránh rủi ro khi quyết toán thuế.

Đối với người lao động, việc hiểu đúng bản chất khoản thu nhập cũng giúp chủ động trong kế hoạch tài chính cá nhân. Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng tăng cường quản lý dữ liệu giao dịch điện tử, sự rõ ràng trong phân loại thu nhập là yếu tố then chốt.

Tiền mừng tuổi, xét cho cùng, là một nét đẹp văn hóa đầu năm. Nhưng khi đi qua lăng kính pháp lý và tài chính, nét đẹp ấy cần được đặt đúng vào bản chất giao dịch để vừa giữ được ý nghĩa truyền thống, vừa bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.