Ninh Bình tăng tốc xuất khẩu, mở rộng không gian tăng trưởng sau sáp nhập

Kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh

Xác định xuất khẩu là một trong những trụ cột phát triển, Ninh Bình tập trung cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Chương trình Xúc tiến đầu tư năm 2025 của tỉnh ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao và phát triển xanh, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Nhờ các giải pháp nền tảng được triển khai đồng bộ, kim ngạch xuất khẩu 10 tháng đầu năm 2025 ước đạt 21,353 tỷ USD, duy trì đà tăng bất chấp biến động thương mại toàn cầu; kim ngạch nhập khẩu đạt 18,949 tỷ USD. Tỉnh hiện có nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực như linh kiện điện tử, xi măng - clinker, nông sản chế biến, dệt may, da giày, thủ công mỹ nghệ. Mạng lưới tiêu thụ được mở rộng tới hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, đặc biệt tại các thị trường FTA.

Một số sản phẩm mới tiếp tục tăng trưởng mạnh: máy tính xách tay và notebook của QMH Computer đạt hơn 1,596 triệu chiếc; module camera gần 207,4 triệu cái, tăng 38,4%; xe tải đạt 8.800 chiếc, tăng 39,3% so với cùng kỳ.

Để doanh nghiệp khai thác tốt hơn các thị trường có FTA với Việt Nam, Ninh Bình giao Sở Công Thương làm đầu mối hỗ trợ, cung cấp thông tin cam kết của CPTPP, EVFTA, UKVFTA, CEPA và các hiệp định khác; đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp áp dụng quy tắc xuất xứ, theo dõi các rào cản thương mại và tận dụng ưu đãi thuế quan. Chỉ trong 10 tháng năm 2025, cơ quan hải quan đã cấp hơn 5.816 bộ C/O, góp phần giúp doanh nghiệp rút ngắn quy trình, giảm chi phí và dễ dàng thâm nhập các thị trường khó tính.

Tại địa bàn Nam Định (cũ), kim ngạch xuất khẩu tăng tới 88% so với cùng kỳ 2024. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận mức tăng đột phá như QMH Computer tăng 1,9 tỷ USD, Top Textiles tăng 74,2 triệu USD, Youngone Nam Định tăng 33,3 triệu USD. Đại diện Hải quan Nam Định cho biết mức tăng chủ yếu đến từ nhóm linh kiện điện tử, giày da, chăn ga gối đệm và các sản phẩm dệt may.

Số lượng doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu tại Ninh Bình tiếp tục mở rộng, hiện đạt hơn 1.100 doanh nghiệp, cho thấy môi trường đầu tư đủ sức hấp dẫn nhiều thành phần kinh tế.

Nếu năm 2021, tổng kim ngạch xuất khẩu của 3 tỉnh Hà Nam - Nam Định - Ninh Bình đạt 9,16 tỷ USD, thì đến năm 2025, riêng Ninh Bình (sau sáp nhập) ước đạt 22,75 tỷ USD, tăng 2,5 lần. Tốc độ tăng trưởng bình quân 25%/năm phản ánh sự bứt phá của chuỗi giá trị công nghiệp trong khu vực.

Chủ động bước vào chuỗi giá trị toàn cầu

Sau khi hợp nhất, Ninh Bình sở hữu nền tảng công nghiệp - sản xuất - logistics lớn hơn, tạo điều kiện mở rộng quỹ đất công nghiệp và đa dạng nguồn hàng xuất khẩu. Lợi thế của tỉnh trải rộng từ chế biến - chế tạo, dệt may, cơ khí, vật liệu xây dựng đến chế biến nông - thủy sản. Đây là cơ sở để gia tăng tỷ trọng hàng công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô.

Tuy vậy, ngành xuất khẩu của tỉnh vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn. Phần lớn doanh nghiệp lớn vẫn hoạt động theo mô hình gia công, tỷ lệ nội địa hóa thấp, phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu và dễ chịu biến động thị trường. Các ngành chủ lực như dệt may, da giày, nông – thủy sản phải cạnh tranh mạnh với nhiều tỉnh, thành và các quốc gia có lợi thế tương đồng.

Hạ tầng logistics cũng là thách thức lớn của tỉnh khi chưa có trung tâm logistics quy mô vùng, cảng cạn ICD hay kho ngoại quan hiện đại, khiến chi phí vận chuyển cao và làm giảm sức cạnh tranh.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, dư địa tăng trưởng còn rất lớn nếu tỉnh tiếp tục tận dụng ưu đãi thuế quan từ các FTA thế hệ mới. Vì vậy, Ninh Bình đang triển khai nhiều chính sách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp và đẩy mạnh xuất khẩu theo hướng chủ động hơn.

Ninh Bình yêu cầu các ngành phối hợp trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và gian lận xuất xứ, giữ môi trường kinh doanh minh bạch và uy tín hàng xuất khẩu. Đồng thời, tập trung tái cơ cấu ngành công nghiệp gắn với chuyển đổi số để tạo đột phá ở lĩnh vực chế biến - chế tạo, coi đây là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Tỉnh cũng khuyến khích xây dựng các trung tâm cung ứng nguyên phụ liệu cho doanh nghiệp xuất khẩu, nhất là trong nhóm ngành then chốt như linh kiện điện tử, ô tô, dệt may, da giày và nông sản. Việc phát triển hệ thống hạ tầng logistics từ cảng cạn, kho bãi đến các trung tâm phân phối được xem là giải pháp cần thiết để giảm chi phí đầu vào và tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Song song đó, tỉnh đẩy mạnh thương mại điện tử và mở rộng thị trường mới; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong các lĩnh vực có thế mạnh như thủ công mỹ nghệ, nông sản, may mặc, ô tô - linh kiện ô tô, máy tính - linh kiện máy tính và các sản phẩm công nghiệp chế biến kỹ thuật cao.

Việc sáp nhập 3 tỉnh đã mở rộng đáng kể quy mô vùng sản xuất - công nghiệp - logistics, giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng và định vị lại thương hiệu vùng xuất khẩu. Các hiệp định thương mại tự do tiếp tục tạo hành lang pháp lý rộng mở, mang lại nhiều ưu đãi cho hàng hóa của tỉnh khi thâm nhập thị trường quốc tế.