Nông nghiệp Sơn La phát triển mạnh theo hướng hiện đại

Hộ anh Nguyễn Văn Hòa, tổ dân phố Nà Bó 1, phường Mường Sang, thị xã Mộc Châu có gần 3 ha dâu tây. Năm nay, gia đình anh thu hơn 40 tấn quả, bán được gần 2 tỷ đồng. Theo chia sẻ của anh Hòa, dâu tây là loại cây có giá trị kinh tế cao, nhưng cũng là loại cây trồng khó tính, đòi hỏi nhiều công chăm bón. Bởi vậy, ngay từ khâu chọn giống cây trồng, anh chủ động ươm và trồng trong hệ thống nhà màng, nhà lưới; sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt, bón phân tự động, để tăng năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.

10 năm trước, cây dâu tây được đưa vào trồng ở Mộc Châu, đến nay, đã khẳng định là cây trồng thế mạnh nhờ lựa chọn cây trồng mới gắn với áp dụng công nghệ trong sản xuất. Với giá trị mà cây dâu tây mang lại, nhiều hộ đã đầu tư phát triển trồng loại cây này theo tiêu chuẩn VietGAP để nâng cao giá trị sản phẩm. Từ trồng thử nghiệm vài ha, đến nay, thị xã Mộc Châu có gần 130 ha dâu tây.

Thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 21/1/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển nông, lâm nghiệp và thủy sản tập trung, bền vững, ứng dụng công nghệ cao đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, thị xã Mộc Châu tập trung lãnh đạo đưa công nghệ cao và sản xuất hữu cơ vào nông nghiệp, hướng đến phát triển bền vững và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp địa phương.

Hợp tác xã (HTX) Nông sản Noọng Piêu, xã Phiêng Khoài, huyện Yên Châu là một trong những HTX có diện tích mận được công nhận vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Với 30,5 ha trồng cây mận, HTX đã vận động thành viên ứng dụng các tiến bộ về khoa học kỹ thuật trong sản xuất, nhất là để có những trái mận chất lượng, quá trình sản xuất phải tỉa đi 30-50% sản lượng, tỉa cành, tỉa trái để giữ lại những quả ngon nhất ở đầu cành.

Sản xuất mận Ruby tập trung vào kỹ thuật điều khiển quả ra tại vị trí thân, cành cấp 1, nhờ đó thu được quả to hơn, hình thức mẫu mã quả, chất lượng cao hơn so với quả ra ở cành cấp 4, cấp 5. Đồng thời, kết hợp tổng hợp các biện pháp kỹ thuật về cắt tỉa cành, bón phân, tưới nước, khoanh gốc để chăm sóc và tạo màu cho quả. Năm 2024, HTX Nông sản Noọng Piêu là đơn vị đầu tiên của tỉnh đưa 10 tấn mận vào thị trường một số nước EU: Anh, Pháp, Đức, Cộng hòa Séc. Với mẫu mã đẹp, chất lượng cao, mận Ruby có giá 70.000-120.000 đồng/kg. Năm 2024, mận Ruby của HTX đạt sản phẩm OCOP 4 sao của tỉnh.

HTX Ngọc Lan (TP Sơn La) có 52 hộ thành viên, đang trồng 60 ha xoài đã được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu. HTX và các hộ đã đầu tư, áp dụng công nghệ tưới nước tiết kiệm tự động cho 65,9% diện tích, giúp giảm tối đa chi phí sản xuất. Diện tích xoài của HTX và các hộ dân vừa được công nhận vùng xoài ứng dụng công nghệ cao đã mở ra cơ hội để việc sản xuất, tiêu thụ thuận tiện, giúp nhân dân làm giàu từ cây xoài.

Đầu năm 2025, nông dân các xã Phiêng Khoài, Lóng Phiêng, Chiềng Hặc (huyện Yên Châu) đã đón tin vui khi 3 vùng xoài, nhãn, mận được công nhận vùng sản xuất công nghệ cao với tổng diện tích hơn 1.000 ha.

Thực hiện mục tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Sơn La lần thứ XV nhiệm kỳ 2020 - 2025 về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, tỉnh Sơn La đã tập trung cơ cấu lại nông nghiệp thực chất, hiệu quả, khai thác và phát huy tiềm năng, lợi thế từng vùng.

Theo đó, tỉnh đã xây dựng, hình thành nhiều mô hình, cách làm hay trong sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm nhờ ứng dụng công nghệ cao trong phát triển nông nghiệp như mô hình mận hậu, nhãn chín sớm, rau an toàn trái vụ, mô hình chăm sóc cây ăn quả, chè, cà phê theo hướng VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; mô hình trồng na hoàng hậu, dâu tây... cho thu nhập từ vài trăm đến hàng tỷ đồng/ha/năm.

Bên cạnh đó, nhiều HTX, hộ gia đình đã ứng dụng các tiến bộ về khoa học kỹ thuật trong sản xuất, nhất là các biện pháp đốn tỉa, bao trái, đầu tư nhà màng, nhà kính, hệ thống tưới tiết kiệm nước, tưới nước tự động, tạo ra các sản phẩm hoa quả chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường...

Theo ông Vũ Tiến Đĩnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, thời gian tới, đơn vị tiếp tục tham mưu tỉnh thực hiện đồng bộ các giải pháp xây dựng, quản lý, sử dụng mã số vùng trồng; hỗ trợ, hướng dẫn các HTX, nông dân phát triển cây trồng áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp tốt và các tiêu chuẩn tương đương; tăng diện tích, sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và các sản phẩm hữu cơ phục vụ tiêu thụ trong nước, xuất khẩu.

Cùng với đó, các địa phương đẩy mạnh việc xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ gắn với phát triển du lịch sinh thái; đối với những cây trồng chưa có điều kiện áp dụng ngay, tập trung hình thành chuỗi liên kết sản xuất ổn định với các doanh nghiệp xuất khẩu, nhà máy chế biến để có sự hỗ trợ của doanh nghiệp.