Phát triển y tế vùng cao: cam kết không để ai bị bỏ lại

Không ồn ào, không phô trương, công cuộc giữ mạch sống y tế nơi đại ngàn là hành trình của những con người lặng lẽ, nhưng đầy bền bỉ - những người ngày đêm mang theo lời thề Hippocrates vượt núi, băng rừng để chạm tới từng nhịp tim cuộc sống.

Khi chăm sóc sức khỏe trở thành hành trình của niềm tin

Quảng Nam là một trong những địa phương có địa hình phức tạp bậc nhất miền Trung. Hơn một nửa diện tích là rừng núi, nhiều xã cách trung tâm tỉnh lỵ từ 200-250km. Đường vào trạm y tế không phải lúc nào cũng có tên trên bản đồ. Có nơi, mùa mưa phải bơi qua suối, mùa nắng bụi đỏ che kín bánh xe.

Ở những nơi như thế, người bệnh không đơn thuần là người cần cứu chữa, mà còn là những người đang níu giữ hy vọng cuối cùng. Một đứa trẻ sốt cao nằm võng giữa rừng. Một sản phụ chuyển dạ trong đêm không thể gọi xe cấp cứu. Và một nhân viên y tế thầm lặng đeo đèn pin vượt dốc, đến nơi chỉ để kịp thời đo huyết áp, truyền dịch, và giữ lại một sự sống mong manh.

Đó là những lát cắt đời thường - nơi y tế không chỉ là y học, mà còn là lòng người, là sự kết nối giữa ngành y và cộng đồng. Nhưng bên cạnh những câu chuyện lay động, thực tế vẫn còn nhiều bất cập: trạm y tế thiếu bác sĩ trực, thiếu đường điện ổn định, thiếu thiết bị cơ bản. Ở một số nơi, người dân vẫn tin vào lá thuốc rừng hơn là viên Paracetamol và tiêm chủng vẫn phải vận động nhiều lần mới đủ số lượng. Những điều đó không mới, nhưng chưa bao giờ là cũ.

Lặng lẽ nhưng không thể vắng mặt

Trong nhiều năm qua, ngành y tế Quảng Nam đã nỗ lực đầu tư cải tạo, sửa chữa, xây mới trạm y tế tại các xã vùng cao. Cùng với đó là việc bổ sung trang thiết bị y tế tối thiểu, luân phiên bác sĩ về xã và đưa các chương trình sức khỏe cộng đồng len lỏi vào từng bản làng: từ tiêm chủng mở rộng, chăm sóc bà mẹ - trẻ em, đến phòng chống sốt rét và suy dinh dưỡng. Nhiều trạm y tế nay đã có điện, nước sạch, phòng sinh, bàn đẻ và có người trực thường xuyên cả ngày lẫn đêm.

Tuy vậy, vẫn còn những khoảng trống - không gian y tế chưa thể phủ kín. Những trạm y tế cách trở, thiếu nhân lực, chưa có đường vào mùa mưa. Những xã vùng cao mà cán bộ y tế phải “kiêm nhiệm” tất cả: từ thầy thuốc, hộ sinh, truyền thông viên, cho đến người gõ cửa từng nhà để vận động tiêm phòng cho trẻ nhỏ.

Bài toán giữ chân cán bộ y tế ở vùng sâu vẫn chưa có lời giải ổn định. Khi mà điều kiện sinh hoạt còn khó khăn, đường đi gian nan và áp lực chuyên môn luôn thường trực, thì việc bám trụ nơi núi rừng thực sự cần nhiều hơn là tinh thần - đó là sự đồng cảm, là sự ghi nhận xứng đáng từ ngành và xã hội.

Y tế vùng cao không cần quá nhiều điều lớn lao. Họ chỉ cần có người hiểu rằng: một chiếc tủ lạnh để bảo quản vắc xin, một bộ máy siêu âm cũ nhưng còn dùng được, hay một suất hỗ trợ ăn ở cho bác sĩ cắm bản - đều là những điều thiết thực và quý giá đến không ngờ.

Nếu một ngày nào đó, những điểm trắng y tế trên bản đồ Quảng Nam dần thu hẹp lại, thì đó sẽ là dấu hiệu của một hành trình lặng lẽ nhưng bền bỉ - nơi từng mái nhà trạm xá, từng bước chân của người thầy thuốc vùng cao đã âm thầm làm nên sự thay đổi.

Bởi hơn cả những con số hay công trình, điều đáng quý nhất vẫn là sự hiện diện đủ đầy của chăm sóc y tế - ở mọi nơi, cho mọi người - như một phần bình thường và xứng đáng trong cuộc sống của đồng bào nơi đại ngàn.

Và rồi mai đây, khi Quảng Nam và Đà Nẵng được sáp nhập, khi nguồn lực được điều phối hợp lý, hệ thống y tế được tổ chức đồng bộ hơn, thì hy vọng sẽ ngày càng có nhiều trạm y tế xã được củng cố, nâng cấp và tiếp sức. Không chỉ để chữa bệnh, mà để mỗi người dân vùng cao cảm nhận được sự bình đẳng trong chăm sóc sức khỏe - ở nơi họ sinh sống, và trong chính những điều giản dị nhất của cuộc đời.