Podcast tản văn: Nao nao mùi Tết!

Ai xa quê, xa nhà mà chẳng xôn xao mong được trở về nơi mình từng ngậm ngùi hay háo hức cất bước ra đi để được thắp lên bàn thờ tổ tiên nén nhang thơm và quây quần bên mâm cơm sum vầy chiều 30 Tết. Nao nao trong mùi nhang thơm là cảm giác đầy đặn nhất của tôi khi Tết về. Mùi nhang ngàn ngạt tỏa ra từ những vòng khói mỏng manh màu lam nhạt rưng rưng gợi nhắc về bao năm tháng cũ khi nhiều người thân của ta đang có mặt trên đời.

Chiến tranh. Hòa bình. Bữa đói. Bữa no. Dường như tất cả vẫn còn vẹn nguyên trong tâm tưởng mình, ngỡ như hết sức mơ hồ mà rất sắc nét. Quá khứ đang hiện dần lên trong làn hương phảng phất thơm thao cho hai cõi âm - dương dường như không còn cách biệt nữa. Cái cách dùng từ của cổ nhân còn lưu lại quá chuẩn xác và cũng thật nhân văn “Mời ông bà về ăn Tết”. Nghĩa sâu, sự sống là bất tận, cái chết không hề giống bước dừng lại của một đời người. Họ tiếp tục tồn tại ở một không gian khác, một hình vóc khác, một tâm thức khác để còn có dịp đối thoại với người thân trong những dịp Tết như thế này.

Mùi Tết quả thật là một vấn víu không dễ dứt bỏ đối với tôi. Nhớ lắm ánh lửa bập bùng ở một góc sân đêm trừ tịch có nồi bánh chưng, bánh tét sôi sùng sục. Chao ơi, làm sao quên được mùi lửa ấm áp, mùi khói cay cay len qua từng sợi rét sắc mảnh và chẳng gì hấp dẫn hơn mùi bánh đang chín dần tỏa ra khắp sân. Mùi nếp, mùi đỗ xanh, mùi thịt mỡ, mùi lá dong hòa trộn nhuần nhụy vào nhau trong mùi bánh chưng, bánh tét chín.

Chút nữa quên, nước luộc bánh cơ hồ cũng có mùi riêng của nó, khó tả lắm nhưng mà nhớ, mà thương. Hay ta cứ gọi nó là mùi ký ức nhỉ. Bọn con nít chúng tôi háo hức chờ bánh chín để được nhận phần quà trước thềm năm mới là mấy chiếc bánh út ít cha gói riêng cho. Có đứa mới chín, mười giờ đêm mắt đã díp lại nhưng hầu như chưa năm nào đi ngủ trước thời khắc sang canh. Giao thừa đang nhích lại gần hơn và như một hẹn hò không xê xích, tiếng pháo nổ râm ran đì đùng làng trên xóm dưới. Mùi pháo Tết khen khét hăng hăng tỏa ra khắp nơi. Ký ức những tràng pháo mang áo giấy màu hồng luôn thấp thoáng trong tâm hồn tôi.

Có thể nói, đó là hình ảnh khó dứt bỏ nhất trong hoài niệm tuổi thơ. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng có một ngày Tết cổ truyền của ta thiếu vắng tiếng pháo. Mùi pháo Tết gắn liền với những thời khắc khó quên của đêm ba mươi, của sáng mồng một. Rất khó quên, thực lòng tôi muốn nói vậy.

Tết quê hương với lòng mong mỏi an lành sẽ đến với mọi nhà, mọi người. Khởi niên mở cửa chúc nhau, chẳng có câu nào hay hơn câu chúc bình an cả. Đất trời bình an. Sông núi bình an. Cỏ cây bình an. Con người bình an. Mùa xuân bình an. Bốn mùa bình an. Bình an cùng nhau đi trong Tết Việt giàu âm sắc, hương vị.

Còn bao nhiêu mùi Tết tôi chưa viết được ra đây. Đào, mai, hồng, cúc, thược dược, vạn thọ…, mỗi loài hoa có một mùi hương riêng. Mùi gió lạnh se sắt, mùi mưa bụi lây phây. Mùi nắng non rụt rè trên bờ cỏ dại vừa nhú mầm non tơ. Mùi của những dòng sông ôm lấy cánh đồng, mùi của những rặng núi nhấp nhô ẩn hiện trong mây trắng. Mùi trẻ thơ. Mùi thanh xuân. Mùi nào là của hiện tại, cái đang diễn ra và mùi nào là của quá khứ, cái chỉ còn thấp thoáng trong hồi quang ký ức.

Chỉ muốn nói rằng, Tết truyền thống ôm trong nó những ân tình rất sâu nặng. Với tôi, Tết là đất nước, quê hương, gia đình…; thời hiện đại cách đón xuân sẽ có những đổi thay nhưng giá trị văn hóa cốt lõi của nó khó biến đổi được. Ngày thường với ngày Tết bây giờ ngỡ chẳng có gì khác biệt mấy nhưng ta vẫn nhận ra được sự không giống nhau, đó là mùi Tết.