Tiền thưởng Tết cao và những cảnh báo pháp lý mà ít người biết

Theo báo cáo nhanh của Sở Nội vụ Hà Nội, mức thưởng Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 trên địa bàn Thủ đô ghi nhận nhiều con số đáng chú ý, phản ánh sự phục hồi và phân hóa rõ nét giữa các khu vực doanh nghiệp. Đặc biệt, có doanh nghiệp dân doanh thưởng Tết cho người lao động lên tới hơn 600 triệu đồng/người.

Theo Khoản 1, Điều 104 Bộ luật Lao động, thưởng là khoản tiền, tài sản hoặc hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động, căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc. Pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải thưởng Tết, song trên thực tế, tiền thưởng vẫn được coi là “phong vũ biểu” phản ánh hiệu quả sản xuất – kinh doanh cũng như mức độ quan tâm của doanh nghiệp tới người lao động.

Số liệu tổng hợp từ gần 3.200 doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội cho thấy, năm nay mặt bằng thưởng Tết nhìn chung giữ được sự ổn định, một số khối doanh nghiệp ghi nhận mức thưởng tăng cao, nhất là khu vực dân doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Trong khối doanh nghiệp dân doanh, mức thưởng Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cao nhất tại Hà Nội lên tới 614.000.000 đồng/người. Ở chiều ngược lại, mức thưởng thấp nhất là 1.000.000 đồng/người, trong khi mức thưởng bình quân đạt khoảng 4.000.000 đồng/người.

Với Tết Dương lịch, mức thưởng bình quân của khối doanh nghiệp này đạt 800.000 đồng/người; doanh nghiệp có mức thưởng cao nhất là 30.000.000 đồng/người, thấp nhất 600.000 đồng/người.

Đáng chú ý, mức tiền lương cao nhất trong năm 2025 tại khối dân doanh đạt 230.000.000 đồng/người/tháng, trong khi mức thấp nhất là 6.500.000 đồng/người/tháng, cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa các vị trí và lĩnh vực.

Đối với công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, mức lương cao nhất năm 2025 đạt 46.500.000 đồng/người/tháng, thấp nhất 6.500.000 đồng/người/tháng.

Mức thưởng Tết Dương lịch bình quân của nhóm này là 1.000.000 đồng/người, mức cao nhất 15.000.000 đồng/người, thấp nhất 500.000 đồng/người. Với Tết Nguyên đán 2026, mức thưởng bình quân đạt 3.500.000 đồng/người, cao nhất 103.000.000 đồng/người, thấp nhất 800.000 đồng/người.

Ở công ty cổ phần có vốn góp chi phối của Nhà nước, mức lương cao nhất năm 2025 đạt 45.000.000 đồng/người/tháng, thấp nhất 6.600.000 đồng/người/tháng.

Thưởng Tết Dương lịch bình quân là 1.000.000 đồng/người, mức cao nhất 18.000.000 đồng/người, thấp nhất 500.000 đồng/người. Với Tết Nguyên đán, mức thưởng bình quân đạt 3.700.000 đồng/người, cao nhất 45.000.000 đồng/người, thấp nhất 800.000 đồng/người.

Khối doanh nghiệp FDI tiếp tục là điểm sáng về thu nhập. Năm 2025, mức lương cao nhất trong khối này đạt 225.000.000 đồng/người/tháng, thấp nhất 5.500.000 đồng/người/tháng.

Thưởng Tết Dương lịch bình quân đạt 1.000.000 đồng/người, mức cao nhất 37.000.000 đồng/người, thấp nhất 600.000 đồng/người. Riêng Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, mức thưởng bình quân đạt 4.500.000 đồng/người, cao nhất 286.000.000 đồng/người, thấp nhất 1.000.000 đồng/người.

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi năm 2012 và Điểm e, Khoản 2, Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, tiền thưởng là khoản thu nhập chịu thuế, trừ một số khoản thưởng đặc thù được pháp luật loại trừ.

Điều đó đồng nghĩa, tiền thưởng Tết, dù bằng tiền mặt hay bằng vàng, đều không thuộc diện miễn thuế. Người lao động sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân nếu tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công và tiền thưởng, sau khi trừ các khoản giảm trừ (giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp…), vẫn đạt ngưỡng chịu thuế theo quy định.

Một vấn đề cần đặc biệt lưu ý là trách nhiệm pháp lý liên quan đến hành vi trốn thuế thu nhập cá nhân. Theo Khoản 1, Điều 200 Bộ luật Hình sự 2025 (sửa đổi, bổ sung), người lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có hành vi không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế, hoặc nộp hồ sơ khai thuế chậm trên 90 ngày và rơi vào các trường hợp trốn thuế theo ngưỡng luật định.

Cụ thể, người trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng có thể bị phạt tiền từ 100 – 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm. Trường hợp nặng hơn, số tiền trốn thuế từ 300 triệu đồng trở lên, hoặc có tổ chức, tái phạm nguy hiểm, có thể đối mặt mức phạt tiền lên tới 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù tối đa 7 năm, kèm các hình phạt bổ sung.

Thưởng Tết cao là tín hiệu tích cực cho thị trường lao động và đời sống người lao động Thủ đô. Tuy nhiên, cùng với niềm vui đó, người lao động cần hiểu đúng và tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế, tránh tâm lý chủ quan hoặc “né thuế” dẫn tới những rủi ro pháp lý không đáng có.

Trong bối cảnh pháp luật ngày càng chặt chẽ, minh bạch thu nhập và thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ không chỉ là trách nhiệm công dân, mà còn là cách bảo vệ chính mình trước những hệ lụy lâu dài.