Quảng Ngãi siết an toàn thủy điện trước diễn biến thời tiết cực đoan

Sau sáp nhập địa giới hành chính, Quảng Ngãi hiện có 56 nhà máy thủy điện đang vận hành, với tổng công suất hơn 1.085 MW, phân bố chủ yếu trên các lưu vực sông Trà Khúc, Sê San, sông Vệ và sông Pô Kô. Theo Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi, trong năm 2025, tổng sản lượng điện của các nhà máy đạt khoảng 5,93 tỷ kWh, đóng góp cho ngân sách Nhà nước khoảng 1.365 tỷ đồng.

Ngoài các công trình nằm hoàn toàn trên địa bàn tỉnh, 6 dự án thủy điện liên tỉnh Gia Lai – Quảng Ngãi đã phát điện lên lưới quốc gia khoảng 6,2 tỷ kWh, nộp ngân sách tỉnh Quảng Ngãi hơn 1.000 tỷ đồng, riêng năm 2025 đạt khoảng 1.037 tỷ đồng. Các nhà máy thủy điện tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bổ sung nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia, điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ cho hạ du và góp phần phát triển kinh tế – xã hội địa phương.

Sở Công Thương đánh giá, trong năm 2025, các chủ đầu tư cơ bản chấp hành nghiêm các quy định về vận hành hồ chứa, an toàn đập và hồ chứa thủy điện; thực hiện đầy đủ công tác quan trắc, giám sát, xây dựng phương án bảo vệ đập và phương án ứng phó tình huống khẩn cấp. Các công trình vận hành ổn định, an toàn, không xảy ra sự cố nghiêm trọng, kể cả trong điều kiện thiên tai diễn biến phức tạp.

Tuy nhiên, một số dự án thủy điện đã vận hành vẫn còn tồn tại, vướng mắc kéo dài, chủ yếu liên quan đến thủ tục đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và thanh lý rừng phòng hộ, tập trung tại các dự án Đăkđrinh, Sơn Trà 1 và ĐăkBa.

Trong đó, Dự án thủy điện Đăkđrinh gặp khó khăn trong việc xác định nguồn gốc sử dụng đất khu vực lòng hồ do công trình đã tích nước, không còn hiện trạng ban đầu; vướng mắc trong thanh lý rừng phòng hộ tại khu vực tháp điều áp; cùng với đó, tuyến đường dây 110kV đấu nối và một số hạng mục trên địa bàn tỉnh Kon Tum (cũ) chưa hoàn tất công tác bồi thường, hỗ trợ tái định canh và hoàn thiện hạ tầng.

Đối với Dự án thủy điện Sơn Trà 1, dù đang vận hành ổn định và đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế – xã hội địa phương, nhưng hạng mục tuyến đường dây 110kV đấu nối vẫn chưa hoàn tất thủ tục thuê đất do vướng mắc về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư.

Đồng thời, công tác quản lý vẫn còn một số hạn chế, như hệ thống quan trắc, dự báo tại chỗ ở một số hồ chứa trên lưu vực sông nhỏ chưa đáp ứng yêu cầu, việc chia sẻ dữ liệu quan trắc giữa các đơn vị trong một số thời điểm chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến công tác vận hành liên hồ.

Trước thực tế này, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức nhiều cuộc họp, ban hành các thông báo kết luận, chỉ đạo các sở, ngành, địa phương phối hợp tháo gỡ khó khăn cho các dự án thủy điện.

Sở Công Thương kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp với chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với các hạng mục còn vướng mắc; giao Thanh tra tỉnh chủ trì rà soát, tổng hợp tình hình thực hiện các kết luận thanh tra, báo cáo UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo xử lý theo đúng thẩm quyền, nhằm sớm ổn định hoạt động và nâng cao hiệu quả các dự án thủy điện trên địa bàn.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền, dù thiên tai năm 2025 diễn biến phức tạp, song các nhà máy đã chủ động xây dựng và thực hiện phương án ứng phó thiên tai, tuân thủ nghiêm yêu cầu về an toàn đập, hồ chứa, bảo đảm an toàn cho khu vực hạ du.

Trong thời gian tới, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư rà soát toàn diện công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa; cập nhật, hoàn thiện quy trình vận hành theo đúng quy định; tăng cường phối hợp vận hành liên hồ chứa nhằm cắt giảm lũ, đồng thời bảo đảm nhu cầu nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Cùng với đó, các chủ đầu tư cần nâng cao chất lượng hệ thống quan trắc, bảo đảm độ chính xác của số liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; xây dựng phương án ứng phó thiên tai phù hợp, đặc biệt đối với khu vực hạ du; nghiên cứu mô hình vận hành hiện đại, có sự giám sát của chính quyền địa phương.