Quảng Ngãi: sông Pô Kô sạt lở nghiêm trọng, Đắk Pék kiến nghị làm kè khẩn cấp

Những tháng cuối năm 2025, các đợt mưa lớn kéo dài đã làm thay đổi dòng chảy sông Pô Kô, đoạn chảy qua trung tâm xã Đắk Pék. Tại nhiều vị trí dọc bờ Tây, dòng nước xoáy mạnh liên tục bào mòn chân bờ, hình thành các điểm sạt lở dạng “hàm ếch”, khoét sâu vào khu dân cư ven sông. Đến nay, tình trạng sạt lở vẫn tiếp diễn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa lũ năm 2026.

Đắk Pék là xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, địa hình dốc, lưu vực sông ngắn nên thường xuyên chịu tác động mạnh của mưa lũ. Đợt mưa lớn kéo dài vào cuối tháng 10/2025 khiến lưu lượng nước từ thượng nguồn sông Pô Kô tăng đột biến. Dòng chảy mạnh không chỉ cuốn trôi hoa màu, cây ăn trái, vật nuôi của người dân mà còn làm hư hỏng nhiều đoạn bờ kè tạm do người dân tự gia cố, khiến sạt lở ngày càng lan rộng.

Theo thống kê của UBND xã Đắk Pék, khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất là đoạn sông đi qua trung tâm xã, nơi có hơn 40 hộ dân sinh sống dọc bờ sông. Nhiều ngôi nhà hiện chỉ còn cách mép sạt lở vài mét. Không ít hộ dân phải sống trong tâm trạng lo lắng, chủ động chuẩn bị phương án sơ tán mỗi khi mưa lớn kéo dài.

Đáng lo ngại, điểm sạt lở nghiêm trọng tại thôn 14A đã áp sát Trường Tiểu học Kim Đồng. Khoảng cách từ mép sạt lở đến khuôn viên trường ngày càng bị thu hẹp, đặt ra nguy cơ mất an toàn cho giáo viên, học sinh, đặc biệt trong thời điểm mưa lũ.

Sinh sống nhiều năm tại thôn 14A, bà Đinh Thị Hoa (62 tuổi) cho biết, vết sạt lở đã ăn sâu đến sát miệng giếng nước của gia đình và chỉ còn cách hiên nhà khoảng 1 m. Nguồn nước sinh hoạt bị ảnh hưởng nên gia đình không dám sử dụng.

“Cứ mưa lớn là vợ chồng tôi phải sang nhà hàng xóm ở tạm, sợ nhà sập xuống sông lúc nào không hay”- bà Hoa chia sẻ.

Theo UBND xã Đắk Pék, trong những năm qua, người dân đã chủ động bỏ kinh phí, ngày công để kè tạm bờ sông bằng đá, tre, bao cát. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính tình thế, không đủ khả năng chống chọi với dòng chảy lớn trong mùa mưa lũ, dẫn đến hư hỏng nhanh chóng.

Trước thực trạng trên, chính quyền địa phương xác định việc đầu tư xây dựng tuyến kè chống sạt lở bờ sông Pô Kô là nhiệm vụ cấp bách. Công trình không chỉ nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và Trường Tiểu học Kim Đồng, mà còn góp phần ổn định dòng chảy, tạo hành lang giao thông ven sông, phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn khi xảy ra thiên tai.

Chủ tịch UBND xã Đắk Pék Nguyễn Thị Thương cho biết, ngay sau các đợt bão lũ, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức khảo sát, đánh giá mức độ thiệt hại và bố trí một số nguồn vốn để khắc phục hậu quả. Đến nay, địa phương đã triển khai 8 công trình khắc phục bão lũ, tập trung vào các hạng mục thiết yếu như cầu treo, đường giao thông phục vụ sản xuất.

Tuy nhiên, đối với hạng mục kè chống sạt lở bờ sông Pô Kô, khối lượng hư hỏng lớn, tổng mức đầu tư cao, vượt khả năng cân đối ngân sách của địa phương. Về lâu dài, để điều chỉnh dòng chảy, không cho lấn sâu sang phía Tây sông Pô Kô thì cần có phương án nắn dòng.

“Trước mắt, địa phương vận động người dân chủ động gia cố tạm thời tại các khu vực nguy hiểm, đồng thời xây dựng phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, sẵn sàng sơ tán các hộ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi cần thiết”- bà Thương cho biết.

Ở cấp tỉnh, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có Tờ trình gửi Bộ Tài chính đề nghị hỗ trợ kinh phí khắc phục thiệt hại do mưa, lũ và bão trên địa bàn. Trong đó, tỉnh kiến nghị đầu tư xây dựng kè chống sạt lở bờ sông Pô Kô, xã Đắk Pék, với tổng chiều dài khoảng 1.400 m.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi Võ Đoàn, sạt lở bờ sông Pô Kô đoạn qua xã Đắk Pék đang diễn ra nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao đối với người dân và các công trình ven sông. Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra thực địa, xác định đây là nhiệm vụ cấp bách.

“Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định công bố tình huống khẩn cấp do thiên tai, đồng thời chỉ đạo triển khai các giải pháp tình thế trước mắt nhằm ổn định các điểm sạt lở, với mục tiêu ưu tiên cao nhất là bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân và các công trình của Nhà nước”- ông Võ Đoàn nhấn mạnh.