Sơn La đẩy mạnh xuất khẩu, nâng tầm giá trị nông sản

Xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng

Năm 2025, Sơn La đặt mục tiêu đạt 215 triệu USD giá trị hàng hóa tham gia xuất khẩu, trong đó nhóm nông sản và thực phẩm chiếm 208 triệu USD. Chè, cà phê, tinh bột sắn, đường mía, xoài, nhãn, chanh leo và chuối... tiếp tục là nhóm hàng chủ lực, hiện diện tại nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Pakistan, Đài Loan, Lào, Ấn Độ, Anh, Pháp và Mỹ.

Theo Sở Công Thương, 11 tháng đầu năm 2025, giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt hơn 208 triệu USD, tăng 17,91%; riêng nông sản và thực phẩm đạt hơn 202 triệu USD, tăng 19,96%. Nhiều sản phẩm như xoài, nhãn, thanh long, chè và cà phê được đánh giá cao nhờ ổn định chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Tại Nhà máy tinh bột sắn Sơn La (thuộc Công ty CP tinh bột sắn Phú Yên), gần 100.000 tấn sắn tươi đã được thu mua trong năm 2025, sản xuất trên 30.000 tấn tinh bột. Đến nay, 20.000 tấn đã được xuất khẩu sang Trung Quốc. Niên vụ 2025-2026, Nhà máy đặt mục tiêu thu mua 120.000 tấn sắn và sản xuất 35.000 tấn tinh bột phục vụ thị trường xuất khẩu.

Ở lĩnh vực chè, Vinatea Mộc Châu đang quản lý 551 ha vùng nguyên liệu, toàn bộ đạt chuẩn Rainforest Alliance, ứng dụng công nghệ cao trên gần 330 ha. Sản lượng chè khô đạt khoảng 2.500 tấn/năm, doanh thu ổn định từ 120 - 130 tỷ đồng. Từ đầu năm, doanh nghiệp đã xuất khẩu 326 tấn chè sang Đài Loan, Afghanistan, Pakistan, Trung Quốc và Nhật Bản.

Với thanh long ruột đỏ, Hợp tác xã Nông nghiệp Ngọc Hoàng đang canh tác khoảng 300 ha, trong đó 70 ha đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, năng suất 20-30 tấn/ha. Sản phẩm của Hợp tác xã đã có mặt tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nga và một số thị trường EU.

Tại các hội chợ xúc tiến thương mại khu vực Tây Bắc, gian hàng nông sản của các hợp tác xã trong tỉnh luôn thu hút khách bởi chất lượng và sự đa dạng sản phẩm. Đây cũng là minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của nông nghiệp Sơn La trong giai đoạn hội nhập.

Chìa khóa tăng sức cạnh tranh

Để bảo đảm mục tiêu xuất khẩu năm 2025 và duy trì tốc độ tăng trưởng đến 2030, UBND tỉnh Sơn La đã chỉ đạo các sở ngành tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong logistics, kiểm định chất lượng, cấp mã vùng trồng và xúc tiến thương mại. Các hoạt động quảng bá, kết nối cung cầu được triển khai thường xuyên qua hội chợ, sàn giao dịch điện tử và chương trình livestream bán hàng.

Sở Công Thương tiếp tục phối hợp mở rộng ứng dụng công nghệ số, bao gồm hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, nền tảng kết nối tiêu thụ nông sản xuất khẩu. Đồng thời, các cửa khẩu như Lóng Sập và Chiềng Khương được cải thiện năng lực vận tải, kho bãi và thông quan nhằm giảm chi phí, rủi ro cho doanh nghiệp.

Song song với đó, Sơn La đẩy mạnh dịch vụ hậu xuất khẩu như bảo hiểm hàng hóa, tài chính thương mại và tư vấn pháp lý, tạo hành lang an toàn cho doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ngày 20/11/2025, UBND tỉnh ban hành Quyết định 2954/QĐ-UBND, đặt mục tiêu đến năm 2030, giá trị hàng hóa tham gia xuất khẩu đạt 400 triệu USD, tăng trưởng 10-13%/năm; trong đó nông sản và thực phẩm chiếm 395 triệu USD.

Sơn La hiện duy trì trên 85.000 ha cây ăn quả với sản lượng 510.000 tấn/năm, nổi bật với xoài tròn Yên Châu - sản phẩm đầu tiên của tỉnh được EU bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Cà phê Sơn La cũng đạt chuẩn 4C, UTZ, VietGAP, HCCP, sản lượng khoảng 40.000 tấn/năm, cung cấp ổn định cho nhiều thị trường quốc tế. Cây chè Shan Tuyết với diện tích hơn 6.000 ha tiếp tục là nguồn nguyên liệu quý cho chế biến xuất khẩu.

Tỉnh đã cấp 218 mã số vùng trồng, xây dựng 262 chuỗi cung ứng, phát triển 40 nhà máy chế biến quy mô công nghiệp và hơn 600 cơ sở chế biến nhỏ, tạo hệ sinh thái hoàn chỉnh từ sản xuất, chế biến đến xuất khẩu.

Với định hướng đúng đắn, cùng sự vào cuộc của doanh nghiệp và hợp tác xã, Sơn La đang từng bước khẳng định thương hiệu nông sản Việt trên bản đồ xuất khẩu thế giới, hướng tới nền nông nghiệp công nghệ cao, bền vững và hội nhập sâu rộng.