Tác phẩm “Chí Phèo” không có tính giáo dục là cách nhìn phiến diện

Tác phẩm “Chí Phèo” được Bộ GD&ĐT đưa vào chương trình Ngữ Văn lớp 11 từ lâu, trở thành đề thi đại học của nhiều năm. Tuy nhiên, mới đây tác giả Nguyễn Sóng Hiền cho rằng, tác phẩm này không có ý nghĩa nhiều về mặt giáo dục, mà ngược lại, có thể có những tác động xấu về mặt nhận thức của học sinh. Để minh chứng cho những nhận định của mình, tác giả phân tích: “Nhiều nhà phê bình văn học đã cho rằng Chí Phèo đại diện cho tầng lớp nông dân bị lưu manh hóa. Nhưng theo tôi, đây là một nhận xét phiến diện và mang tính áp đặt. Nếu xem xét kỹ toàn bộ tác phẩm, chúng ta đều có thể nhận thấy rằng, Chí Phèo chỉ là bi kịch của một cá nhân, không thể là đại diện hay điển hình cho một tầng lớp nào trong xã hội ấy"… Vì vậy, theo ông Hiền, nên cân nhắc lại việc loại tác phẩm này khỏi chương trình sách giáo khoa phổ thông.

Bài viết được đăng tải trên mạng xã hội đã gây nhiều tranh cãi trong dư luận và phản ứng mạnh mẽ từ giáo viên. Nhiều giáo viên cho rằng, đánh giá hay khen chê cần phải xét vào lịch sử ra đời của tác phẩm. “Tác giả Nguyễn Sóng Hiền đã đem những suy nghĩ nông cạn, hời hợt, méo mó vào việc đánh giá một nhà văn chân chính và một tác phẩm có giá trị. Với tác phẩm “Chí Phèo”, nhà văn Nam Cao đã đẩy những giá trị tốt đẹp, nhân văn có từ nhân vật. Hình ảnh bát cháo hành mà Thị Nở cho Chí Phèo ăn, là hạnh nhân thúc đẩy điều thiện trong con người Chí Phèo” - một giáo viên dạy Văn ở quận Hoàng Mai bày tỏ. Còn cô Hoàng Thu Hà - giáo viên dạy Văn, trường THPT thị xã Sơn Tây khẳng định, không thể bỏ được tác phẩm “Chí Phèo”. “Quan điểm của bạn nghiên cứu sinh chỉ là nhìn nhận hiện tượng bên ngoài. Đây là một tác phẩm kinh điển của nhà văn Nam Cao, tái hiện một thời kỳ lịch sử bằng những hình ảnh chi tiết, sống động. Tác phẩm còn định hướng nhân cách sống cho học sinh. Theo tôi không thể bỏ được tác phẩm này” - cô Hà nhấn mạnh.

Nhiều giáo viên đã có những góc nhìn khác nhau, nhưng đều chung quan điểm, tác phẩm “Chí Phèo” là tư tưởng nhân đạo độc đáo của Nam Cao, ông muốn gửi gắm qua tác phẩm để khẳng định, người nông dân dù có bị đẩy vào bước đường cùng, dù bị sống trong lốt quỷ nhưng bản chất lương thiện của họ luôn tiềm ẩn và lúc nào cũng đáng trân trọng.