Tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ

Chỉ thị nêu rõ, trong những năm qua, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp thanh tra, kiểm tra; nhiều vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã được phát hiện, xử lý, góp phần hạn chế các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn ra phức tạp, tinh vi cả trong thương mại truyền thống và thương mại điện tử, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đầu tư, quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và hình ảnh, uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế.

Tình trạng này là do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu là một số quy định pháp luật còn chưa phù hợp với thực tiễn, chưa theo kịp sự phát triển của công nghệ; hệ thống công cụ, phương tiện cần thiết trong việc phát hiện và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ còn chưa đáp ứng yêu cầu.

Ứng dụng công nghệ nhằm phát hiện, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Để kịp thời đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi và hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, nâng cao hình ảnh, uy tín quốc gia, góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, quyết liệt tổ chức thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đấu tranh ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với phương châm 6 rõ "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền"; chịu trách nhiệm về kết quả thực thi, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan có liên quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ, các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp để bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành; xác định rõ các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; bảo đảm tính răn đe của các hình thức xử phạt.

Chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các bộ, cơ quan có liên quan khẩn trương nghiên cứu, tổ chức xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ theo hướng toàn diện, cập nhật, theo thông lệ quốc tế và đúng quy định của pháp luật, phấn đấu hoàn thành và đưa vào vận hành trong năm 2026 và duy trì tính bền vững trong những năm tiếp theo, tạo công cụ quản lý, hỗ trợ xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; tăng cường ứng dụng các biện pháp công nghệ (như trí tuệ nhân tạo, công nghệ Blockchain,...) nhằm phát hiện, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan có liên quan khẩn trương nghiên cứu, xây dựng và tổ chức thực hiện các giải pháp nhằm tăng cường chất lượng, hiệu quả hoạt động phối hợp liên ngành về thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Các bộ, cơ quan liên quan chỉ định và giao nhiệm vụ cụ thể cho đơn vị trực thuộc làm đầu mối phối hợp.

Tăng cường cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; hướng dẫn, hỗ trợ; tăng cường kiểm tra hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ của các bộ, ngành, địa phương, tập trung vào những lĩnh vực, ngành hàng, địa bàn và thời điểm trọng yếu.

Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm về quyền tác giả

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các bộ và các cơ quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi văn bản hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ, các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan, phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành.

Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm về quyền tác giả và quyền liên quan, đặc biệt là hành vi sao chép, sử dụng, khai thác trái phép tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình; đăng tải, phát tán, truyền đạt trái phép tác phẩm đến công chúng, đặc biệt là trên môi trường mạng và các nền tảng số.

Chỉ đạo các cơ quan thông tin báo chí tăng cường hoạt động tuyên truyền về việc nhận diện các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thông tin về các vụ việc xâm phạm quyền và các biện pháp xử lý, các phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Bộ Công an đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử; tăng cường xử lý hình sự đối với các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bảo đảm nghiêm minh, đúng quy định pháp luật.

Chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, các bộ liên quan nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 2 Điều 60 Luật Xử lý vi phạm hành chính để mở rộng phạm vi điều chỉnh cho hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý, bảo đảm tính răn đe đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hoàn thành trong năm 2026; sửa đổi Bộ luật Hình sự để mở rộng phạm vi điều chỉnh của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và nâng mức xử lý hình sự để tăng tính răn đe.

Tổ chức các đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống và xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vụ việc sản xuất, kinh doanh, buôn bán hàng hoá xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức các đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống và xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại một số đô thị lớn, địa bàn trọng điểm và tập trung một số lĩnh vực như quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp, gắn với đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo chức năng, thẩm quyền được giao đẩy mạnh hoạt động hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ công cụ, phương tiện cần thiết cho các lực lượng chức năng để có đủ kiến thức, kỹ năng phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực được phân công quản lý.

Các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong việc thu thập, chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuyên biên giới; tranh thủ tận dụng các nguồn lực quốc tế để nâng cao năng lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ của các cơ quan Việt Nam.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các cơ quan chức năng đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm về việc để xảy ra tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn.