Tạo cơ chế để Hà Nội phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Mở rộng cơ hội học tập, nghiên cứu

Thực hiện điểm b khoản 1 Điều 16 và điểm c, điểm d khoản 2 Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố Hà Nội.

Thủ đô Hà Nội là nơi tập trung khoảng 70% tổ chức khoa học và công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu lớn của cả nước, với hơn 60% nhà khoa học của cả nước sinh sống, làm việc. Tuy nhiên, theo Sở Nội vụ Hà Nội, số lượng chuyên gia đầu ngành đạt trình độ quốc tế ở một số ngành công nghệ chiến lược còn khiêm tốn, thiếu hụt đội ngũ kế cận trong một số lĩnh vực.

Đặc biệt, tỷ lệ chuyên gia, nhà khoa học có năng lực để trở thành tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng trong một số ngành, lĩnh vực quan trọng, vừa có năng lực chuyên môn sâu, vừa có tầm nhìn và khả năng hoạch định ở tầm vĩ mô, chiến lược để giải quyết các vấn đề phức tạp, điểm nghẽn trong phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô nói riêng, của đất nước còn khiêm tốn so với nhu cầu.

Hà Nội đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng hướng tới tăng trưởng theo chiều sâu. Thành phố sẽ không thể chỉ dựa vào việc thu hút vốn FDI cho các dự án có tính gia công, trình độ công nghệ trung bình mà cần phải thu hút được các tập đoàn công nghệ lớn nắm giữ các công nghệ chiến lược (AI, bán dẫn, công nghệ sinh học…). Một trong các yếu tố để thu hút đầu tư vào Hà Nội chính là việc sẵn có nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực này.

Vì vậy, Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND được ban hành với các chính sách về cấp học bổng, cơ chế khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng ở các cơ sở giáo dục của nước ngoài trong các lĩnh vực, ngành trọng điểm; hỗ trợ học phí đối với người theo học các ngành, nghề trọng điểm, ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới.

Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo được chính sách đặc thù trong phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Tạo cơ chế phát hiện, bồi dưỡng và phát triển nhân tài

Theo Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND, người được cử đi đào tạo sau đại học trong nước theo chỉ tiêu kế hoạch do cấp có thẩm quyền giao được hỗ trợ kinh phí trọn gói để chi trả cho các chi phí liên quan đến khóa đào tạo.

Cụ thể, thành phố hỗ trợ với trình độ thạc sĩ bằng 30 lần mức lương tối thiểu vùng I (hỗ trợ thêm 10 lần nếu đạt điểm giỏi/xuất sắc), và hỗ trợ trình độ tiến sĩ bằng 60 lần (hỗ trợ thêm 20 lần nếu hoàn thành sớm).

Người học được cử tham gia các lớp đào tạo ở nước ngoài được hưởng hỗ trợ, bao gồm chi phí dịch vụ, học phí và các khoản chi phí bắt buộc phải trả liên quan đến khóa đào tạo.

Mức hỗ trợ sinh hoạt phí bằng 80 lần mức lương tối thiểu tháng vùng I/người/năm học; chi phí đi lại bằng 12 lần mức lương tối thiểu tháng vùng I/người/khóa học; chi phí bảo hiểm y tế bắt buộc bằng 5 lần mức lương tối thiểu tháng vùng I/người/năm học; lệ phí thị thực, cấp hộ chiếu bằng 5 lần mức lương tối thiểu tháng vùng I/người/năm học.

Với nghiên cứu sinh học tập tại các cơ sở đào tạo trong nước, chuyên ngành phục vụ giải quyết bài toán lớn của Hà Nội sẽ được hưởng mức hỗ trợ định kỳ bằng 3 lần mức lương tối thiểu vùng I/tháng (tối đa 48 tháng); hỗ trợ chi phí tham dự hội nghị, hội thảo khoa học không quá 2 lần/năm; hỗ trợ công bố quốc tế. Để được ưu đãi, người học có nghĩa vụ tham gia tư vấn, giải quyết các nhiệm vụ khoa học, công nghệ của thành phố sau khi tốt nghiệp.

Với học sinh, sinh viên học tập, nghiên cứu tại nước ngoài, mức hỗ trợ học phí với học đại học tối đa là 150 lần mức lương tối thiểu vùng I/năm; tương tự là mức hỗ trợ 200 lần mức lương tối thiểu vùng I/năm với học thạc sĩ và 250 lần nếu học tiến sĩ. Thời gian hỗ trợ với bậc đại học và tiến sĩ là 48 tháng, với thạc sĩ là 24 tháng.

Với người học ngành, nghề trọng điểm, tiên tiến, thành phố sẽ hỗ trợ 100% học phí cho học sinh trung cấp, sinh viên cao đẳng thường trú tại Hà Nội học các ngành nghề trọng điểm (không vượt mức trần quy định của Chính phủ) hoặc ngành nghề tiếp cận trình độ tiên tiến (không vượt 2 lần mức trần). Thời gian hỗ trợ tối đa 20 tháng (với bậc trung cấp) và 30 tháng (với bậc cao đẳng).

Cùng với các chính sách ưu đãi, Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND cũng quy định chặt chẽ về việc đền bù kinh phí hỗ trợ nếu tự ý bỏ học, bị kỷ luật hoặc không phục vụ đủ thời gian, nghĩa vụ cam kết sau đào tạo…

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi cũng là một điểm nghẽn lớn của Hà Nội trong quá trình phát triển. Vì vậy, các quy định mới về thu hút, sử dụng và đãi ngộ nhân tài sẽ giúp thành phố xây dựng đội ngũ cán bộ, chuyên gia có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu quản trị của một đô thị đặc biệt, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và điều hành.

Cho rằng Hà Nội là nơi hội tụ nhiều trường đại học và cơ sở nghiên cứu hàng đầu, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam tin tưởng các chính sách mới này không chỉ hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô mà còn tạo cơ chế phát hiện, bồi dưỡng và phát triển nhân tài, đóng góp nguồn nhân lực cho cả nước.