Thách thức lãi suất năm 2026

Lãi suất nóng ngay đầu năm

Thị trường lãi suất huy động những ngày đầu năm 2026 ghi nhận diễn biến sôi động khi 4 ngân hàng thương mại nhà nước (Big4) gồm Vietcombank, VietinBank, Agribank và BIDV đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất.

Trong nhóm Big4, VietinBank liên tiếp điều chỉnh lãi suất, đồng thời áp dụng mức lãi suất ngang nhau giữa gửi tại quầy và gửi trực tuyến đối với các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên nhằm thu hút dòng tiền dài hạn. Hiện lãi suất tiền gửi của VietinBank dao động từ 3%/năm cho kỳ hạn ngắn đến 5,3%/năm cho các kỳ hạn dài.

Trước đó, BIDV cũng bất ngờ tăng lãi suất huy động. Trong khi Vietcombank tiếp tục duy trì chính sách thận trọng hơn với mặt bằng lãi suất thấp nhất trong khối ngân hàng quốc doanh.

Ở nhóm ngân hàng cổ phần, đến nay, VPBank, OCB, PGBank ghi nhận tới 3 lần điều chỉnh, tập trung chủ yếu ở lãi suất các kỳ hạn ngắn và trung hạn. Nhiều ngân hàng khác như NCB, Techcombank, MB, ACB... đã điều chỉnh tăng lãi suất 2 lần từ cuối năm 2025 đến nay.

Hiện, mặt bằng lãi suất tiết kiệm trên thị trường phổ biến quanh ngưỡng 6-7%/năm, một số ngân hàng đang áp dụng chính sách cộng thêm lãi suất, giúp người gửi tiền hưởng lãi suất thực nhận trên 8%/năm. Điển hình như NCB áp dụng ưu đãi cộng thêm tới 2%/năm cho khách hàng gửi trực tuyến, đưa lãi suất kỳ hạn 12-36 tháng lên mức thực tế là 8,3%/năm. Tương tự, Ngân hàng số Cake by VPBank cũng đẩy lãi suất thực nhận lên tới 8,1%/năm thông qua cơ chế cộng thêm theo bậc thang số dư. PVcomBank đang dẫn đầu thị trường với mức 9%/năm cho kỳ hạn 12–13 tháng, áp dụng cho khoản tiền gửi tối thiểu 2.000 tỷ đồng.

Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất qua đêm đã bất ngờ vọt lên 8,7%/năm; kỳ hạn 1 và 2 tuần lên tới 9,1% và 9,2%/năm... Trong ngày 5/1, NHNN đã phải bơm hơn 16.667 tỷ đồng ra thị trường, để giảm nhiệt lãi suất liên ngân hàng.

Không chỉ lãi suất huy động tăng nhanh ở nhiều kỳ hạn, mặt bằng lãi suất cho vay cũng bắt đầu hình thành mức nền mới, phản ánh áp lực thanh khoản và nhu cầu vốn gia tăng của nền kinh tế.

Lãi suất cho vay mua nhà tại nhiều ngân hàng đã tăng. Tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, lãi suất cho vay mua nhà phổ biến trong khoảng 7–9%/năm trong thời gian ưu đãi từ 1–3 năm, cao hơn khoảng 0,5–1%/năm so với đầu năm 2025; Lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên cũng ghi nhận sự biến động theo cơ chế thị trường. Các gói vay ưu đãi 5,2-5,6%/năm cố định trong 3 năm tại Vietcombank, VietinBank hay BIDV cũng đã dừng triển khai, thay thế bằng mức phổ biến từ 6,3-7%/năm và áp dụng lãi suất thả nổi sau ưu đãi.

Lãi suất có thể chạm mốc mới

Theo nhận định của giới phân tích, việc lãi suất huy động tăng ngay từ đầu năm cho thấy các ngân hàng đang chủ động tạo “bộ đệm” vốn trung và dài hạn, chuẩn bị cho khả năng tăng tốc tín dụng trong năm 2026. Xu hướng này dự báo sẽ tiếp diễn trong năm 2026 do áp lực cung cầu nguồn vốn vẫn còn, đặc biệt là nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng tín dụng để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Số liệu từ NHNN, tính đến ngày 24/12, tổng dư nợ tín dụng đạt khoảng 18,4 triệu tỷ đồng, tăng 17,87 % so với cuối năm 2024, tương ứng gần 2,79 triệu tỷ đồng đã được “bơm” ra nền kinh tế. Trong khi huy động vốn toàn hệ thống chỉ tăng hơn 14,11% so với cuối năm 2024, tạo sức ép lớn lên nguồn vốn của các ngân hàng. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho biết đến hết năm 2025, tăng trưởng tín dụng có thể đạt 19%...

Năm 2026, NHNN đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng dự kiến khoảng 15%, Nhưng cơ quan này cũng để ngỏ khả năng sẽ điều chỉnh phù hợp với tình hình kinh tế. NHNN khẳng định sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt, hài hòa mục tiêu ổn định thị trường tiền tệ và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Tại báo cáo Triển vọng Việt Nam 2026, MBS dự báo lãi suất huy động 12 tháng tới có thể sẽ tiếp tục tăng do ba nguyên nhân chính.

Thứ nhất, nới rộng chênh lệch cho vay và tiền gửi tại các ngân hàng thương mại. Nhu cầu vốn của nền kinh tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong 5 năm tới, với mục tiêu nâng tỷ lệ tổng vốn đầu tư toàn xã hội/GDP từ 32% lên 40%, trong khi đó, dòng tiền lại đang dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác như vàng, USD và bất động sản.

Thứ hai, chênh lệch cấu trúc kỳ hạn giữa huy động và cho vay. Hiện nay, tiền gửi kỳ hạn ngắn (dưới 6 tháng) vẫn đang chiếm 80% tổng tiền gửi toàn hệ thống, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho kế hoạch đầu tư hạ tầng là rất lớn, dẫn đến áp lực thiếu hụt vốn dài hạn.

Thứ ba, chất lượng tài sản chưa cải thiện. Nợ xấu vẫn đang duy trì ở mức cao, cho thấy áp lực trích lập dự phòng của ngân hàng thương mại tiếp tục tăng trong tương lai. Đây cũng là yếu tố khiến lãi suất khó giảm trong thời gian tới.

MBS dự báo, trong nửa đầu năm 2026, lãi suất huy động sẽ tiếp tục tăng, trong đó, lãi suất huy động nhóm ngân hàng thương mại tư nhân có thể tăng từ 0,25 - 0,5 điểm % so với cuối năm 2025, trong khi nhóm ngân hàng thương mại nhà nước tăng khoảng 0,15 - 0,3 điểm %.

Nửa cuối năm 2026, lãi suất cho vay dự kiến sẽ nhích lên khi các khoản vay trung dài hạn trong năm 2025 bắt đầu hết thời gian ưu đãi lãi suất và thả nổi theo lãi suất huy động.

Đồng quan điểm, VDSC dự đoán lãi suất cho vay sẽ nhích lên theo sau đà tăng của huy động. Ngoại trừ các gói vay mang tính hỗ trợ chính sách, các chương trình vay ưu đãi thương mại được dự báo sẽ thu hẹp hoặc áp dụng mức lãi suất cao hơn.

Giới phân tích lưu ý người vay, với các khoản vay mới, cần so sánh kỹ giữa các ngân hàng, ưu tiên những gói vay có điều khoản minh bạch và thời gian ưu đãi phù hợp. Bên cạnh đó, việc theo dõi các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, đặc biệt là các gói vay dành cho người trẻ và nhà ở xã hội, cũng giúp giảm áp lực chi phí trong dài hạn.