Triển vọng mong manh

Nguyên Sa
Chia sẻ

Kinhtedothi - Sau 5 tháng bị ngưng trệ, 7 bên tham gia ký kết hồi mùa Hè năm 2015 thỏa thuận về giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Iran (JCPOA) - bao gồm Mỹ, Iran, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức - đã nối lại đàm phán ở thủ đô Viên của nước Áo về việc Mỹ và Iran tham gia trở lại JCPOA. Sự ngưng trệ có nguyên do ở sự thay đổi tổng thống và chính phủ ở Iran nhưng trước hết ở bất đồng quan điểm chưa được khắc phục giữa Mỹ và Iran.

Các đại biểu tham dự vòng đàm phán thứ 6 về việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran tại thủ đô Vienna, Áo ngày 12/6/2021. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cách thức vẫn là Mỹ và Iran không thương thảo trực tiếp với nhau mà thông qua hoạt động ngoại giao trung gian hòa giải con thoi của 5 đối tác còn lại kia. Điểm xuất phát cho vòng đàm phán này không phải là tình trạng khi tiến trình đàm phán bị ngừng trệ. Mỹ tiếp tục các biện pháp chính sách trừng phạt Iran và Iran tiếp tục thúc đẩy chương trình hạt nhân trong khi quan hệ của 5 nước còn lại với nhau cũng như với Mỹ và Iran đều có những biến động khiến cho việc thực thi nhiệm vụ ngoại giao trung gian hòa giải khó có thể thật sự khách quan và minh bạch.
Cho dù bên nào cũng ý thức được rằng lần đàm phán này nhiều khả năng sẽ là cơ hội cuối cùng để cứu vãn JCPOA, triển vọng thành công của vòng đàm phán vẫn rất mong manh bởi toàn bộ chuyện này giờ đã trở nên nhạy cảm hơn trước gấp bội lần về đối nội ở Mỹ và Iran đồng thời nan giải hơn trước gấp bội lần về đối ngoại và chính trị an ninh.
Đàm phán tiếp, đàm phán lại cả những gì đã được thỏa thuận trong những lần đàm phán trước hay đàm phán mới bởi xuất hiện tình thế mới là câu hỏi đầu tiên mà Mỹ và Iran phải trả lời và nhất trí với nhau về câu trả lời. Những diễn biến và lộ trình tiếp theo đều phụ thuộc vào câu trả lời ấy. Vấn đề tiếp theo cần được giải quyết là bên nào chịu đáp ứng trước những điều kiện tiên quyết của phía bên kia. Lý trí thôi thúc cả Mỹ và Iran trở lại JCPOA nhưng hai bên vẫn bế tắc giải pháp giúp cả hai giữ được thể diện và không bị coi là yếu thế khi đi vào thỏa hiệp trực tiếp với nhau.