Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump về kế hoạch gửi Tomahawk cho Ukraine

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/10 khẳng định Washington không thể làm cạn kiệt kho tên lửa hành trình Tomahawk của mình bằng cách hỗ trợ loại vũ khí này cho Ukraine, đồng thời thông báo ông đã thảo luận vấn đề này với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc điện đàm “rất hiệu quả” cùng ngày.

Chúng tôi đang sở hữu số lượng lớn tên lửa Tomahawk, nhưng chính nước Mỹ cũng rất cần loại vũ khí này. Tôi muốn nói là chúng tôi không thể làm cạn kiệt kho dự trữ của chính mình”, ông Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, chỉ vài giờ sau cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Putin.

Người đứng đầu Nhà Trắng xác nhận ông đã thảo luận vấn đề này với ông Putin trong cuộc điện đàm, đồng thời cho biết Tổng thống Nga “không thích ý tưởng” Ukraine sở hữu Tomahawk - loại tên lửa mà ông Trump mô tả là “vũ khí tấn công tàn khốc và hủy diệt”.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump đã có cuộc điện đàm kéo dài hai tiếng rưỡi với Tổng thống Nga Putin, trong đó hai nhà lãnh đạo đã đồng ý tổ chức một cuộc họp cấp cao Mỹ - Nga vào tuần tới tại Budapest, Hungary.

Theo Cố vấn Tổng thống Nga Yuri Ushakov, ông Putin cho rằng, việc Washington gửi tên lửa Tomahawk cho Ukraine “không thể giúp đảo ngược tình hình trên chiến trường”, thay vào đó “sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến triển vọng đạt được một giải pháp hòa bình”, đồng thời ảnh hưởng xấu đến quan hệ Nga - Mỹ.

Tên lửa Tomahawk với tầm bắn lên tới 2.500 km có giá khoảng 1,3 triệu USD mỗi quả. Trên lý thuyết, Ukraine có thể sử dụng tên lửa Tomahawk để tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga, bao gồm cả thủ đô Moscow và xa hơn nữa.

Tổng thống Trump ngày 14/10 cho biết, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ đưa ra đề nghị về tên lửa hành trình Tomahawk trong cuộc gặp sắp tới của hai nhà lãnh đạo tại Nhà Trắng vào ngày 17/10 (giờ Mỹ). Ông Zelensky nhiều lần kêu gọi Washington hỗ trợ thêm hệ thống phòng không Patriot và chuyển giao tên lửa Tomahawk cho Kiev.

Theo Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, ông Andrey Yermak, một vấn đề quan trọng mà Tổng thống Zelensky muốn thảo luận với Tổng thống trong cuộc gặp sắp tới là việc mở rộng các hệ thống vũ khí mà Washington sẽ đồng ý bán.

Ông Yermak thừa nhận sự chậm trễ trong kế hoạch mà các nước Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) mua vũ khí của Mỹ để chuyển giao cho Kiev, "đặc biệt là các hệ thống phòng không".

Trong khi đó, giới chuyên gia tại Mỹ nhận định cuộc điện đàm mới nhất giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Putin có thể giúp ngăn chặn việc Washington cung cấp tên lửa Tomahawk cho Kiev. Ông Michael Desch, Giám đốc Trung tâm An ninh Quốc tế thuộc Đại học Notre Dame, nói với hãng tin Tass: “Tôi hy vọng cuộc điện đàm này sẽ mang lại kết quả tích cực đúng như đánh giá của Tổng thống Trump. Nhiều khả năng Mỹ sẽ trì hoãn kế hoạch chuyển giao Tomahawk cho Ukraine, một quyết định được cảnh báo sẽ làm leo thang cuộc xung đột hiện tại, đồng thời có nguy cơ phá vỡ mọi nỗ lực ngoại giao hiện có giữa hai cường quốc hạt nhân”.

Trước đó, ngày 6/10 vừa qua, ông Trump từng úp mở rằng mình đang xem xét phê duyệt đề nghị này, viện dẫn sự bế tắc trong các cuộc đàm phán hòa bình với Nga, song chưa đưa ra câu trả lời dứt khoát.

Về phần mình, Nga nhiều lần chỉ trích ý tưởng Mỹ cung cấp tên lửa tầm xa Tomahawk cho Ukraine, gọi đây sẽ là “sự leo thang nghiêm trọng” trong cuộc chiến.

Trước đó, Tổng thống Nga Putin từng khẳng định rằng tên lửa Tomahawk “không thể được sử dụng” nếu không có sự tham gia trực tiếp của quân nhân Mỹ. Đồng thời, nhà lãnh đạo Nga cảnh báo Mỹ cung cấp Tomahawk cho Ukraine sẽ buộc Moscow tăng cường hệ thống phòng không và điều này sẽ “giáng đòn mạnh” vào quan hệ giữa hai nước.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng bày tỏ quan ngại tương tự, cho rằng Ukraine “không thể được tin tưởng để sử dụng vũ khí tầm xa một cách có trách nhiệm”. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định, nếu Mỹ cung cấp Tomahawk cho Ukraine, Nga sẽ “đáp trả một cách thích hợp” và xem đó là một hành động khiêu khích nghiêm trọng.